12 Mart 2013 SALI

Resm Gazete

Say : 28585

KURUL KARARI

Kamu Gzetimi, Muhasebe ve Denetim Standartlar Kurumundan:

KURUL KARARI

Karar No: 75935942-050.01.04 [01/05]

Toplant Tarihi: 28/2/2013

6102 sayl Trk Ticaret Kanunu uyarnca 23/1/2013 tarihli ve 28537 sayl Resm Gazetede yaymlanan 2012/4213 sayl Bamsz Denetime Tabi Olacak irketlerin Belirlenmesine ilikin Bakanlar Kurulu Kararnn 4 nc maddesinin altnc fkrasna dayanlarak hazrlanan Bamsz Denetime Tabi Olacak irketlerin Belirlenmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararna likin Usul ve Esaslarn ekteki ekilde yaymlanmasna karar verilmitir.

 

EK

 

BAIMSIZ DENETME TAB OLACAK RKETLERN BELRLENMESNE

DAR BAKANLAR KURULU KARARINA LKN USUL VE ESASLAR

BRNC BLM

Ama, Kapsam, Dayanak ve Tanmlar

Ama

MADDE 1 (1) Bu Usul ve Esaslarn amac, 23/1/2013 tarihli ve 28537 sayl Resm Gazetede yaymlanan 2012/4213 sayl Bamsz Denetime Tabi Olacak irketlerin Belirlenmesine likin Bakanlar Kurulu Kararnn uygulanmasna ynelik usul ve esaslar dzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Usul ve Esaslar, 2012/4213 sayl Bakanlar Kurulu Karar erevesinde irketlerin bamsz denetime tabi olmasna, bamsz denetimin kapsamndan kmasna ve ilk uygulamaya ilikin hususlar kapsar.

Dayanak

MADDE 3 (1) Bu Usul ve Esaslar, 2012/4213 sayl Bakanlar Kurulu Kararnn 4 nc maddesinin altnc fkrasna dayanlarak hazrlanmtr.

Tanmlar

MADDE 4 (1) Bu Usul ve Esaslardaki terimler 2012/4213 sayl Bakanlar Kurulu Kararnda yer alan anlamlaryla kullanlmtr. Ayrca, bu Usul ve Esaslarn uygulanmasnda;

a) Bakanlar Kurulu Karar: 23/1/2013 tarihli ve 28537 sayl Resm Gazetede yaymlanan 2012/4213 sayl Bamsz Denetime Tabi Olacak irketlerin Belirlenmesine ilikin Bakanlar Kurulu Kararn,

b) Denetim: Bamsz denetimi,

c) Kurum: Kamu Gzetimi, Muhasebe ve Denetim Standartlar Kurumunu,

) Trkiye Denetim Standartlar (TDS): 26/9/2011 tarihli ve 660 sayl Kanun Hkmnde Kararname uyarnca yrrle konulan, bilgi sistemleri denetimi dahil olmak zere, denetim alannda uluslararas standartlarla uyumlu eitim, etik, kalite kontrol ve denetim standartlar ile bu alana ilikin dier dzenlemeleri,

d) Trkiye Muhasebe Standartlar (TMS): 660 sayl Kanun Hkmnde Kararname uyarnca Kurul tarafndan onaylanarak Trkiye Muhasebe Standard ve Trkiye Finansal Raporlama Standard adyla yaymlanan muhasebe standartlar ile bu alana ilikin dier dzenlemeleri,

ifade eder.

(2) Bal ortaklk ve itirak kavramlar, denetime tabi olunup olunmadnn belirlenmesinde esas alnan ve yrrlkteki mevzuat uyarnca hazrlanm finansal tablolardaki anlamlaryla dikkate alnr.

KNC BLM

Denetime Tabi Olma

ltler

MADDE 5 (1) irketlerin denetime tabi olup olmadnn belirlenmesinde tek bana veya bal ortaklklar ve itirakleriyle birlikte aktif toplamna, yllk net sat haslatna ve alan saysna ilikin genel ltler aadaki gibi belirlenmitir:

Aktif toplam : 150 milyon TL ve zeri

Yllk net sat haslat : 200 milyon TL ve zeri

alan says : 500 alan ve zeri

(2) Bakanlar Kurulu Kararna gre irketlerin denetime tabi olmas iin yukarda belirtilen ltten ikisini st ste iki hesap dnemi salamas gerekir. Birbirini takip eden hesap dnemlerinde salanan iki ltn ayn ltler olmas art deildir. Aadaki tabloda rnek bir irket iin hesap dnemleri itibaryla ltlerin salanmas ve denetime tabi olma durumu gsterilmitir:

 

Hesap dnemleri

Bilano aktif toplam 150 milyon TL veya zeri midir?

Yllk net sat haslat 200 milyon TL veya zeri midir?

alan says 500 veya zeri midir?

Kriterlerden en az ikisini salyor mu?

Denetime tabi midir?

1/1-31/12 2011

Evet

Hayr

Hayr

Salamyor

Referans yl

1/1-31/12 2012

Evet

Evet

Hayr

Salyor

Referans yl

1/1-31/12 2013

Evet

Hayr

Evet

Salyor

Tabi deildir

1/1-31/12 2014*

Hayr

Hayr

Evet

Salamyor

Tabidir

1/1-31/12 2015

Hayr

Hayr

Evet

Salamyor

Tabidir

1/1-31/12 2016

Evet

Hayr

Evet

Salyor

Tabi deildir

aadaki gibi belirlenmitir.* 31/12/2014 tarihinde sona eren hesap dneminde ltlerden en az ikisinin snrlarnn yzde yirmi veya daha fazla altnda kalnmad varsaylmtr.

 

(3) Bakanlar Kurulu Kararna ekli (II) sayl listede belirtilen alanlarda faaliyet gsteren irketler ayn listede yer verilen ltler dikkate alnmak suretiyle denetime tabidir. ltlerin sz konusu listede belirtilen snrlamalar erevesinde alp almadnn belirlenmesinde ikinci fkradaki usul uygulanr.

(4) Bakanlar Kurulu Kararna ekli (I) sayl listede belirtilen alanlarda faaliyet gsteren irketler ise herhangi bir lt art aranmakszn denetime tabidir.

(5) Denetim, irketin konsolide finansal tablolarnn yannda mnferit finansal tablolarn da ierir.

(6) Bakanlar Kurulu Karar uyarnca denetime tabi olma artlarn tamayan bir irket, sadece ana ortaklnn, bal ortaklnn veya itirakinin Bakanlar Kurulu Karar kapsamnda denetime tabi olmas nedeniyle denetime tabi olmaz. Bu durum, topluluk denetisinin konsolide finansal tablolarn denetimine ilikin 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayl Trk Ticaret Kanunu ve TDS erevesindeki ykmllklerini ortadan kaldrmaz.

Esas alnacak finansal tablolar

MADDE 6 (1) Denetime tabi olunup olunmadnn belirlenmesinde, irketler ile bu irketlerin bal ortaklklar ve itiraklerinin aktif toplam ve yllk net sat haslat hesaplanrken vergi mevzuat erevesinde kamu idarelerine sunulmak zere hazrlanan son iki hesap dnemine ilikin bilano ve gelir tablosu dikkate alnr. Denetim kapsamna girildikten sonra 11 inci madde hkm uygulanr. Yurtdnda bulunan bal ortaklk ve itiraklerinin, varsa denetimden gemi uluslararas muhasebe standartlarna uygun finansal tablolar, olmamas halinde tabi olduklar mevzuat uyarnca hazrladklar finansal tablolar dikkate alnr.

Aktif toplam ve yllk net sat haslatnn hesaplanmas

MADDE 7 (1) Aktif toplam ve yllk net sat haslatnn hesabnda, 6 nc maddede belirtilen finansal tablolar erevesinde, varsa irketin bal ortaklklarnn ve itiraklerinin aktif toplam ve yllk net sat haslat da dikkate alnr.

(2) Bal ortaklklar veya itirakleri bulunan irketlerin aktif toplam ve yllk net sat haslat tutarnn hesabnda aadaki ilemler yaplr:

a) Aktif toplamnn hesabnda, irketin kendi aktif toplamndan, bal ortaklklarnn ve itiraklerinin kaytl deerleri karlr. Bulunan tutara, bal ortaklklarnn aktif toplamnn tamam ve itiraklerinin aktif toplamndan kendi itirak hissesi payna den ksm eklenir.

b) Yllk net sat haslatnn hesabnda, irketin kendi yllk net sat haslatna bal ortaklklarnn yllk net sat haslatnn tamam, itiraklerinin yllk net sat haslatndan kendi itirak hissesi payna den ksm eklenir.

c) Grup ii ilemlerden doan varlk, bor, gelir ve giderlerden, bal ortaklklarla olanlarn tamam, irketin ve bal ortaklklarn dorudan itirakleriyle olanlarnn ise hisselerine den pay elimine edilir. Grup ii ilemlerin ksmen veya tamamen elimine edilmesi ihtiyaridir.

(3) irketlerin bal ortaklklar araclyla dolayl olarak sahip olduklar bal ortaklklar ve itirakler de irketin bal ortakl ve itiraki olarak deerlendirilir.

rnein; A irketinin B irketinde %70, B irketinin ise C ve D irketlerinde srasyla %60 ve %15 oranlarnda oy hakkna sahip olduu durumda, A irketi aktif toplamn ve yllk net sat haslatn hesaplarken, C irketini bal ortakl, D irketini de %15 orannda oy hakkna sahip olduu itiraki olarak deerlendirir.

(4) irketlerin veya bal ortaklklarn itiraklerinin sahip olduu bal ortaklklar ve itirakler, ilgili itirakin finansal tablolarndaki deerleri zerinden dikkate alnr. Bu sebeple, irketin veya bal ortaklklarn itiraklerinin bal ortaklklar ve itirakleri eliminasyon ilemlerine dahil edilmez.

rnein; A irketinin B irketinde %40, B irketinin ise C ve D irketlerinde srasyla %60 ve %15 oranlarnda oy hakkna sahip olduu durumda, A irketi aktif toplamn ve yllk net sat haslatn hesaplarken, sadece B irketini itiraki olarak deerlendirir. C ve D irketlerinin aktif toplamn ve yllk net sat haslatn dikkate almaz. Dolaysyla, C ve D irketlerinin A ve B irketleriyle gerekletirdii ilemler eliminasyona dahil edilmez.

(5) Aktif toplamnn ve yllk net sat haslatnn hesabnda, irketin yurtdndaki bal ortaklklarnn ve itiraklerinin aktif toplamlar ve yllk net sat haslat da dikkate alnr.

alan saysnn hesaplanmas

MADDE 8 (1) irketin alan saysnn belirlenmesinde, muhtasar beyannamede bildirilen aylk toplam alan saysnn yllk ortalamas dikkate alnr. Sz konusu yllk ortalama, aylar itibaryla aylk alan saylarnn toplamnn on ikiye blnmesiyle elde edilir. raklk ve mesleki eitim szlemesi kapsamnda irkette mesleki eitim gren raklar ve staj yapan renciler alan saysnn hesabnda dikkate alnmaz.

(2) Ortalama alan saysnn belirlenmesinde, ana ortakln ve bal ortaklklarn bu maddeye gre hesaplanan alan saylarnn toplam dikkate alnr. tiraklerin bu maddeye gre hesaplanan alan says ise irketin itirakteki hissesi orannda dikkate alnr.

rnein, aada aylk alan saylar belirtilen, bal ortakl B irketi ve %20 itiraki C irketi olan A irketinin ilgili hesap dnemine ilikin ortalama alan says u ekilde hesaplanr:

rnein, B irketi A irketinin bal ortakl olup A irketinin C irketinde %20 orannda itiraki vardr. Sz konusu irketlerin aylk alan saylarna ilikin bilgiler aadaki tabloda yer almaktadr:

 

Aylar

A irketi

B irketi

C irketi

Ocak

300

170

180

ubat

305

180

170

Mart

310

185

145

Nisan

305

195

150

Mays

300

185

150

Haziran

295

180

160

Temmuz

290

170

160

Austos

285

135

160

Eyll

290

140

170

Ekim

310

165

180

Kasm

310

165

180

Aralk

300

170

140

Toplam

3.600

2.040

1.945

Yllk ortalama (Toplam/12)

300

170

162,08

 

Yukardaki tabloda, irketler itibaryla yllk alan says ve ortalama alan says hesaplanmtr. Buna gre, A irketinin yllk ortalama alan says hesaplanrken; A ve B irketlerinin yllk ortalama alan saylarnn tamam ile C irketinin yllk ortalama alan saysnn sadece %20si toplanr. Dolaysyla, A irketi iin toplam yllk ortalama alan says (300 + 170 + (162,08 x %20) = ) 502,42dir.

(3) alan saysnn hesabnda, 7 nci madde erevesinde irketin kendisinin, bal ortaklklarnn ve itiraklerinin yurtiindeki ve yurtdndaki alan saylar da dikkate alnr.

Birden fazla takvim ylna sirayet eden inaat ve onarma ileri

MADDE 9 (1) 6 ve 7 nci maddelerde belirtilen hususlara ek olarak, birden fazla takvim ylna sirayet eden inaat ve onarma ilerini stlenen irketler asndan aktif toplam ve yllk net sat haslat aadaki gibi tespit edilir:

a) Aktif toplamnn hesabnda, Tekdzen Hesap Plannda yer alan 170-177 Yllara Yaygn naat ve Onarm Maliyetleri hesaplar dikkate alnmaz.

b) Yllk net sat haslatnn hesabnda, Tekdzen Hesap Plannda yer alan 350-358 Yllara Yaygn naat ve Onarm Hakedi Bedelleri hesaplarna sadece ilgili dnemde kaydedilen tutarlar yllk net sat haslatna eklenir.

c) in bitiminde Tekdzen Hesap Plannda yer alan 350-358 nolu hesaplardan ilgili dnem gelir tablosuna aktarlan ksmlar yllk net sat haslatnn hesabnda dikkate alnmaz.

NC BLM

Denetim Kapsamndan kma

Denetimin kapsamndan kma

MADDE 10 (1) Denetime tabi irketler, tek bana veya bal ortaklklar ve itirakleriyle birlikte 5 inci maddede belirtilen ltlerden en az ikisine ait snrlarn art arda iki hesap dneminde altnda kalmas durumunda, mteakip hesap dneminden itibaren denetim kapsamndan kar. Birbirini takip eden hesap dnemlerinde snrlarn altnda kalnan iki ltn ayn olmas art deildir. Aadaki tabloda rnek bir irket iin hesap dnemleri itibaryla ltlerin salanmas ve denetime tabi olma durumu gsterilmitir:

 

Hesap dnemleri

Bilano aktif toplam 150 milyon TL veya zeri midir?

Yllk net sat haslat200 milyon TL veya zeri midir?

alan says 500 veya zeri midir?

Kriterlerden en az ikisini salyor mu?

Denetime tabi midir?

1/1-31/12 2011

Evet

Hayr

Evet

Salyor

Referans yl

1/1-31/12 2012

Evet

Evet

Hayr

Salyor

Referans yl

1/1-31/12 2013

Evet

Hayr

Evet

Salyor

Tabidir

1/1-31/12 2014*

Hayr

Hayr

Evet

Salamyor

Tabidir

1/1-31/12 2015

Hayr

Evet

Hayr

Salamyor

Tabidir

1/1-31/12 2016

Evet

Hayr

Evet

Salyor

Tabi deildir

* 31/12/2014 tarihinde sona eren hesap dneminde ltlerden en az ikisinin snrlarnn yzde yirmi veya daha fazla altnda kalnmad varsaylmtr.

 

(2) Denetime tabi irketler, 7 nci madde erevesinde tek bana veya bal ortaklklar ve itirakleriyle birlikte, bir hesap dneminde 5 inci maddede belirtilen ltlerden en az ikisinin snrlarnn yzde yirmi veya daha fazla altnda kalmas durumunda, mteakip hesap dneminden itibaren denetim kapsamndan kar. rnein, 1/1/2013-31/12/2013 hesap dneminde denetime tabi olan bir irketin 31/12/2013 tarihinde sona eren hesap dneminde aktif toplam 110 milyon TL, yllk net sat haslat 150 milyon TL ve alan says 550 kiidir. irket, sz konusu hesap dneminde, aktif toplam ve yllk net sat haslat ltlerine ilikin snrlarn yzde yirmiden daha fazla altnda kalmtr. Bu nedenle irket, 1/1/2014-31/12/2014 hesap dnemi iin denetimin kapsamndan kar.

(3) Bu madde hkm, denetime tabi irketlerden Bakanlar Kurulu Kararna ekli (I) sayl liste kapsamnda bulunan irketler asndan uygulanmaz.

Esas alnacak finansal tablolar

MADDE 11 (1) Denetime tabi olan irketler, finansal tablolarn 6102 sayl Kanun ve TMSye gre hazrlar. Bu irketler daha sonraki hesap dnemlerinde denetim kapsamnda olup olmadklarn deerlendirirken, aktif toplamnn ve yllk net sat haslatnn hesabnda 6102 sayl Kanun ve TMSye gre hazrladklar finansal tablolar dikkate alr. Bu durumda, bal ortaklk ve itirak kavramlar 6102 sayl Kanun ve TMSdeki anlamlaryla dikkate alnr. ltlerin belirlenmesinde bal ortaklklarn tam konsolidasyon yntemine, itiraklerin ise zkaynak yntemine gre konsolide edildikleri finansal tablolar kullanlr. Ortalama alan saysnn hesabnda 8 inci madde hkmleri uygulanr.

Denetim kapsamndan klmasndan sonra esas alnacak finansal tablolar

MADDE 12 (1) Denetime tabi olan bir irketin sonraki hesap dnemlerinde denetim kapsamndan kmas durumunda, sz konusu irketin mteakip hesap dnemlerinde denetime tabi olup olmayacann tespitinde 6, 7 ve 9 uncu madde hkmleri uygulanr.

DRDNC BLM

eitli ve Son Hkmler

Karlatrmal olarak sunulan finansal tablolar

MADDE 13 (1) Denetime tabi olunan hesap dnemlerine ilikin finansal tablolar denetimden gemi olarak sunulur. Gemi hesap dnemi veya dnemlerine ilikin finansal tablolarn karlatrmal olarak sunulmas esastr. Gemi hesap dnemlerinde denetime tabi olunmam ise, denetimden gemi finansal tablolarla karlatrmal olarak sunulan gemi dnem finansal tablolarnn denetimden gemi olmas zorunlu deildir.

GEC MADDE 1 (1) Hesap dnemi takvim yl olan irketler asndan; 2013 hesap dnemi finansal tablolarnn denetime tabi olup olmadnn belirlenmesinde, 1/1/2013 tarihinden nce sona eren son iki hesap dnemine ilikin bilano (dier bir ifadeyle, 31/12/2011 ve 31/12/2012 tarihli) ve gelir tablosu (2011 ve 2012 hesap dnemlerine ilikin) kullanlr.

(2) zel hesap dnemini uygulayan irketler asndan; denetime tabi olunup olunmadnn belirlenmesinde, 6102 sayl Kanunun Geici 6 nc maddesinin ikinci fkras uyarnca 2012 ve 2013 yllarnda sona eren hesap dnemlerine ilikin dnem sonu (rnein, 30/6/2012 ve 30/6/2013 tarihli) finansal tablolar kullanlr.

Yrrlk

MADDE 14 (1) Bu Usul ve Esaslar 1/1/2013 tarihinden itibaren geerli olmak zere yaym tarihinde yrrle girer.

Yrtme

MADDE 15 (1) Bu Usul ve Esaslar hkmlerini Kurum Bakan yrtr.