25 Ocak 2013 CUMA

Resm Gazete

Say : 28539

YNETMELK

alma ve Sosyal Gvenlik Bakanlndan:

ASBESTLE ALIMALARDA SALIK VE GVENLK

NLEMLER HAKKINDA YNETMELK

BRNC BLM

Ama, Kapsam, Dayanak ve Tanmlar

Ama

MADDE 1 (1) Bu Ynetmeliin amac, alanlarn asbest skm, ykm, tamir, bakm, uzaklatrma almalarnda asbest tozuna maruziyetlerinin nlenmesi ve bu maruziyetten doacak salk risklerinden korunmas, snr deerlerin ve dier zel nlemlerin belirlenmesidir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Ynetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayl Sal ve Gvenlii Kanunu kapsamna giren, asbest veya asbestli malzeme ile yaplan almalarda, asbest tozuna maruziyetin olabilecei tm ilerde ve iyerlerinde uygulanr.

Dayanak

MADDE 3 (1) Bu Ynetmelik;

a) 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayl Sal ve Gvenlii Kanununun 30 uncu maddesi ile 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayl alma ve Sosyal Gvenlik Bakanlnn Tekilat ve Grevleri Hakknda Kanunun 12 nci maddesine dayanlarak,

b) 19/9/1983 tarihli ve 83/477/EEC sayl, 25/6/1991 tarihli ve 91/382/EEC sayl Avrupa Konseyi Direktifleri ile 27/3/2003 tarihli ve 2003/18/EC sayl ve 30/11/2009 tarihli ve 2009/148/EC sayl Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Direktiflerine paralel olarak

hazrlanmtr.

Tanmlar ve ksaltmalar

MADDE 4 (1) Bu Ynetmelikte geen;

a) Asbest:

1) Aktinolit Asbest, CAS No 77536-66-4,

2) Antofilit Asbest, CAS No 77536-67-5,

3) Grnerit Asbest (Amosit), CAS No 12172-73-5,

4) Krizotil, CAS No 12001-29-5, CAS No 132207-32-0,

5) Krosidolit, CAS No 12001-28-4,

6) Tremolit Asbest, CAS No 77536-68-6

lifli silikatlar,

b) Asbest skm alan: Bakanlka kurulan komisyon tarafndan oluturulan eitim programn tamamlam ve kurs bitirme belgesi alm alan,

c) Asbest skm uzman: Ynetmelik kapsamnda belirtilen ilemlerin uygulanmas aamasnda iveren tarafndan sorumluluk verilen, Bakanlka kurulan komisyon tarafndan oluturulan eitim programn bitirip, snavda baarl olarak kurs bitirme belgesi alan kiiyi,

) Bakanlk: alma ve Sosyal Gvenlik Bakanln,

d) Genel Mdrlk: Sal ve Gvenlii Genel Mdrln,

e) SGM: Sal ve Gvenlii Enstits Mdrln,

f) Zaman Arlkl Ortalama Deer (ZAOD/TWA): Gnlk 8 saatlik zaman dilimine gre llen veya hesaplanan zaman arlkl ortalama deeri

ifade eder.

KNC BLM

Genel Hkmler

Kullanm yasa

MADDE 5 (1) evre ve ehircilik Bakanlnn ilgili mevzuatndaki hkmler sakl kalmak kayd ile asbest konusunda aadaki hkmlere uyulur.

a) Asbestin her trnn karlmas, ilenmesi, satlmas ve ithalat,

b) Asbest ieren her trl rnn ithalat ve satlmas,

c) Asbest rnlerinin veya asbest ilave edilmi rnlerin retimi ve ilenmesi

yasaktr.

Risk deerlendirmesi

MADDE 6 (1) veren, asbest tozuna maruziyet riski bulunan almalarda, asbestin tr ve fiziksel zellikleri ile alanlarn maruziyet derecesini dikkate alarak risk deerlendirmesi yapmakla ykmldr.

(2) Risk deerlendirmesi yaplrken alanlar veya temsilcilerinin grleri alnr.

(3) Risk deerlendirmesinde allan ortam havasndaki asbest miktarnn belirlenmi snr deerin altnda olduunun ortaya kmas halinde;

a) Sadece, kolay krlmayan malzeme ile allan, geici ve ksa sreli tamir ve bakm ilerinde,

b) Asbest liflerinin sk ekilde bal olduu malzemenin bozulmadan ve paralanmadan uzaklatrlmas ilerinde,

c) yi durumdaki asbestli malzemenin paketlenmesi ilerinde,

) Ortam havasnn izlenmesi ve kontrol ileri ile malzemelerde asbest bulunup bulunmadnn tespiti iin rnek alnmas ilerinde,

bu Ynetmeliin 9 uncu, 16 nc ve 17 nci madde hkmleri uygulanmayabilir.

(4) Gerek grldnde ve nc fkrann (a), (b) ve (c) bentlerinde saylanlardan farkl asbestli malzeme ile karlalmas durumunda risk deerlendirmesi yeniden yaplr.

Skm, ykm, tamir, bakm ve uzaklatrma ileri

MADDE 7 (1) veren, skm, ykm, tamir, bakm ve uzaklatrma ilerine balamadan nce, asbest ierebilecek malzeme ve yerlerini belirlemek iin tesis, bina, gemi ve benzeri yap ve sistemlerde inceleme yaparak gereken tedbirleri alr. Ykm izni iin 18/3/2004 tarihli ve 25406 sayl Resm Gazetede yaymlanan Hafriyat Topra, naat ve Yknt Atklarnn Kontrol Ynetmeliinin ilgili hkmleri uygulanr. verenin alma yapt herhangi bir yap veya ortamda asbest veya asbestli malzeme bulunduu phesi varsa bu Ynetmelik hkmleri uygulanr.

(2) veren; asbest ierebilecek malzemelerin, skm, ykm, tamir, bakm ve uzaklatrma ilerini 8 inci maddede belirtilen uzman nezaretinde ve yine ayn maddede belirtilen alanlarca yaplmasn salar.

(3) Teknik nlemler alnmasna ramen, havadaki asbest konsantrasyonunun 11 inci maddede belirtilen snr deeri aabilecei skm, ykm, tamir, bakm ve uzaklatrma gibi belirli ilerde; alanlarn korunmas iin iveren, zellikle aada belirtilen nlemleri alr.

a) Uygun solunum sistemi koruyucusu ve dier kiisel koruyucu donanm ile bunlar kullanacak alanlarn ve alma srelerinin belirlenmesi ve kiisel koruyucularn kullanlmasn salar.

b) Snr deerin almas ihtimali olan yerlere uyar levhalarnn konulmasn salar.

c) Asbest veya asbestli malzemeden kan tozun, tesis veya alma alan dna yaylmasn nler.

(4) Bu maddede belirtilen ilere balamadan nce, alnacak nlemler hususunda alanlar veya temsilcilerini bilgilendirir ve onlarn grlerini alr.

Asbest skm, ykm, tamir, bakm ve uzaklatrma iini yapmaya yetkili kiiler

MADDE 8 (1) Bu Ynetmelik kapsamndaki iler, asbest skm uzman nezaretinde asbest skm alan tarafndan yaplr.

(2) Asbest skm, ykm, tamir, bakm ve uzaklatrma ilerine ilikin bir mesleki eitim belgesine sahip olanlardan 19 uncu maddede bahsi geen kurs bitirme belgesi istenmez.

(3) Bu Ynetmelikte belirtilen eitimleri alm olanlardan bu i iin ayrca mesleki eitim belgesi istenmez.

Bildirim ve i plan

MADDE 9 (1) veren, bu Ynetmelik kapsamna giren almalara balamadan nce i plan hazrlamak ve iyerinin bal bulunduu alma ve Kurumu l Mdrlne i plan ile birlikte bildirimde bulunmakla ykmldr.

a) Bildirimde aadaki hususlar yer alr;

1) yerinin ticari unvan ve adresi,

2) Skm yaplacak asbestin tr ve miktar,

3) Yaplacak iler ve ilemler,

4) alan says,

5) e balama tarihi ve iin tahmini sresi,

6) Asbest skm uzman belgesi,

7) Asbest skm alan belgesi.

(2) plannda, alanlarn salk ve gvenliini korumak iin yaplan risk deerlendirmesi erevesinde iyerinde alnacak nlemler belirtilir. Bu planda zellikle;

a) in eidi ve tahmini sresi,

b) in yrtlecei yer,

c) Asbest ve/veya asbest ieren malzemelerin uzaklatrlmasnda kullanlacak metot,

) Asbest skm ve uzaklatrlmas ileminde kullanlacak ekipmann zellikleri,

d) i yapanlarn korunmalar ve arndrlmalar,

e) lem srasnda ortamda veya yaknnda bulunan dier kiilerin korunmas,

f) Asbest ve/veya asbestli malzemelerin yerinde kalmasnn daha byk bir risk oluturmad haller dnda, ykma balanmadan nce bina ve tesislerden bu malzemelerin uzaklatrlmas ilemlerine ilikin hususlar yer alr.

(3) veren ve/veya temsilcileri, asbest skm, ykm, tamir, bakm, uzaklatrma ilemleri tamamlandnda, iyerinde asbest tozuna maruziyet riskinin kalmadn belirten ve lm sonularn da ieren bir belge dzenlenmesini salar.

(4) Akredite olmu ve Genel Mdrlke yetkilendirilmi laboratuvarlarca dzenlenen bu belge ve lm sonularn ieren rapor iveren ve/veya temsilcileri tarafndan alma ve Kurumu l Mdrlne teslim edilir.

(5) alanlar ve/veya temsilcileri, alma ve Kurumu l Mdrlne yaplan bildirimle ilgili tm belgeleri talep etme ve grme hakkna sahiptir.

Asbest lmleri

MADDE 10 (1) Asbest lme ve numune alma ilemleri akredite olmu ve Genel Mdrlke yetkilendirilmi laboratuvarlarca aada belirtildii ekilde yaplr.

a) e balamadan nce yaplan risk deerlendirmesi sonular dikkate alnarak, 11 inci maddede belirtilen snr deere uygunluu salamak iin alma ortamndan dzenli olarak alnan asbest numunelerinde lif saym yaplr.

b) lm iin kullanlan numune alma metodu, alanlarn asbest ve/veya asbestli malzemeden kaynaklanan tozun kiisel maruziyetini gsterecek ekilde uygulanr ve numune alan kiinin korunmas iin de gerekli nlemler alnr.

c) Numune alma yerleri belirlenirken alanlarn ve/veya alan temsilcilerinin de grleri alnr.

) Numuneler bu konuda grevli akredite ve yetkilendirilmi laboratuvar alanlar tarafndan alnr. Alnan numunelerin analizi, (e) bendinde belirtildii ekilde, lif saymak iin uygun ara gerele donatlm akredite ve yetkilendirilmi laboratuvarlarda yaplr.

d) Numune alma sresi, lm veya zaman arlkl hesaplama ile sekiz saatlik alma sresinde (bir vardiya) alann maruziyetini belirleyecek ekilde dzenlenir.

e) Lif saym, faz-kontrast mikroskobu kullanlarak Dnya Salk rgtnn 1997 ylnda tavsiye ettii metotla veya edeer sonular veren baka bir metotla yaplr.

(2) Havadaki asbestin llmesinde, uzunluu be mikrondan daha byk, eni mikrondan daha kk ve boyu eninin katndan byk olan lifler hesaba katlr.

Snr deer

MADDE 11 (1) veren, bu Ynetmelik kapsamndaki almalarda alanlarn maruz kald havadaki asbest konsantrasyonunun, sekiz saatlik zaman arlkl ortalama deerinin (ZAOD-TWA) 0,1 lif/cm3 gememesini salar.

Snr deerlerin almasnn nlenmesi

MADDE 12 (1) Bu Ynetmelik kapsamna giren almalarda, alanlarn bu malzemelerden kan toza maruziyetinin en aza indirilmesi ve her durumda asbestin ortam havasndaki miktarnn 11 inci maddede belirtilen snr deeri amamas iin zellikle aada belirtilen nlemler alnr:

a) Bu Ynetmelik kapsamna giren almalar mmkn olan en az sayda alan ile yaplr.

b) alma sistemi, asbest tozu karmayacak ekilde tecrit edilecek, bu mmkn deilse kan tozun ortama yaylmas nlenecek ekilde tasarlanr.

c) Asbeste maruziyet riski olan almalarn yapld yerlerin ve kullanlan ekipman temizlik ve bakm ilerinin dzenli ve etkili ekilde yaplmas salanr.

) Asbest veya toz karan asbestli malzemeler, szdrmaz uygun paketler ierisinde tanr ve dier malzemelerden ayr olarak depolanr.

d) Asbest ieren atklar derhal toplanarak evre ve ehircilik Bakanlnn ilgili mevzuatndaki iaretlemeler kullanlarak iinde asbest olduunu gsterecek ekilde etiketlenip szdrmaz paketler iinde en ksa zamanda iyerinden uzaklatrlr ve ilgili mevzuata uygun ekilde yok edilir.

Snr deerin almas

MADDE 13 (1) 11 inci maddede verilen snr deerin almas halinde;

a) Snr deerin almasnn nedenleri tespit edilerek asbest konsantrasyonunun bu deerin altna inmesi iin derhal gerekli nlemler alnr. alanlarn korunmas iin uygun nlemler alnncaya kadar etkilenmi alanda alma yaplamaz.

b) Alnan nlemlerin yeterli olup olmadn belirlemek iin ortam havasnda tekrar asbest konsantrasyonu lm yaplr.

c) Maruziyetin dier nlemlerle azaltlmasnn mmkn olmad ve ancak solunum sistemi koruyucusu kullanlarak snr deere uyumun mmkn olduu hallerde, alanlarn koruyucu ile almalar sreklilik arz edemez, her bir alann alaca azami sre nceden belirlenir ve bu sre kesinlikle alamaz. Koruyucu kullanlarak yaplan alma sresince, fiziki artlar, iklim artlar ve alanlarn veya temsilcilerinin grleri de dikkate alnarak uygun dinlenme aralar verilir.

Genel nlemler

MADDE 14 (1) Asbest veya asbestli malzeme tozuna maruziyet riski bulunan almalarda aadaki nlemler alnr.

a) Asbest olduu belirlenen alma alanlarnda;

1) Gerekli iaretlemeler yaplr ve uyar levhalar konulur.

2) Grevli olanlar dndaki alanlarn girmesi nlenir.

3) Sigara iilmesi yasak olan alanlar belirlenir.

4) Yeme ime iin ayrlan yerler, asbest tozu ile kirlenme riski bulunan yerlerin dnda seilir.

b) Asbestle allan iyerlerinde;

1) alanlara koruyucu giysi, solunum cihazlar gibi yaplan ie uygun kiisel koruyucu donanm verilir.

2) Kiisel koruyucu donanmlar iyeri dna karlmaz. Koruyucu giysiler iyerinde veya temizlik ilerinin yapld yerlerde temizlenir ve iyerinden yalnzca kapal kaplar ierisinde karlr.

3) Koruyucu giysiler ile alanlarn kendilerine ait giysileri ayr ayr yerlerde muhafaza edilir.

4) alanlara uygun el ve yz ykama yerleri, tozlu ilerde ise du imkan salanr.

5) Kullanlan kiisel koruyucu donanmlar, zel olarak belirlenmi yerlerde saklanr, her kullanmdan sonra kontrol edilip temizlenir, tamir ve bakm yaplr.

(2) Birinci fkrada belirtilen nlemler iin alanlara herhangi bir mali yk getirilemez.

alanlarn ve/veya temsilcilerinin bilgilendirilmesi

MADDE 15 (1) veren gzetiminde asbest skm uzmannca; asbest skm alanna, iyerinde dier alanlara ve alan temsilcilerine aadaki konularda yeterli bilgi verilir.

a) Asbest ve/veya asbestli malzemeden yaylan tozun neden olabilecei salk riskleri,

b) Ynetmelikte belirtilen snr deerler ve ortam havasnda srekli yaplmas gereken lmler,

c) Sigara iilmemesi de dahil uyulmas gereken hijyen kurallar,

) Kiisel koruyucu donanmlarn kullanm ve alnacak nlemler,

d) Asbest maruziyetini en aza indirmek iin tasarlanm zel nlemler.

(2) Birinci fkrada yer alan nlemlere ek olarak;

a) alan ve temsilcilerine, ortam havasndaki asbest konsantrasyonu lm sonular hakknda bilgi verilir ve bu sonularla ilgili gerekli aklamalar yaplr.

b) 11 inci maddede belirtilen snr deerin ald hallerde, alanlar ve temsilcileri bu durumdan derhal haberdar edilir, nedenleri bildirilir ve alnacak nlemler hakknda gr alveriinde bulunulur. Acil bir durumda alnan nlemler alan ve temsilcilerine bildirilir.

Salk gzetimi

MADDE 16 (1) alanlar aadaki hususlar gz nnde bulundurularak salk gzetimine tabi tutulur.

a) Bu Ynetmelik kapsamndaki ileri ilk defa yapacak kiinin, nce iyeri hekimi tarafndan genel salk durumu deerlendirilir ve Ek-Ide belirtildii ekilde, zellikle solunum sistemi muayeneleri bata olmak zere genel sistemik fizik muayene ile dier tetkik ve kontrolleri yaplr. yeri hekimi, risk deerlendirmesi ve lm sonularn dikkate alarak alanlarn salk durumlarn deerlendirir ve deerlendirme sonucuna gre akcier radyografilerini uygun srelerle tekrarlar, bu sre 2 yl aamaz.

b) Salk gzetiminden sorumlu iyeri hekimi; muayene ve tetkiklerin sonucuna gre, alann asbeste maruz kalaca ilerde altrlmamas da dahil her trl koruyucu ve nleyici tedbirleri belirleyerek iverene nerilerde bulunur.

c) alanlara maruziyetin sona ermesinden sonra da yaplmas gereken salk deerlendirmeleri ile ilgili bilgi verilir. Hekim, maruziyetin bitmesinden sonra salk gzetiminin devam etmesi gereken sreyi belirleyebilir.

) alan ve/veya iveren salk muayene ve tetkiklerinin yeniden yaplmasn isteme hakkna sahiptir.

Kaytlarn tutulmas

MADDE 17 (1) Asbestle allan iyerlerinde iverenler aada belirtilen kaytlar tutmak ve bunlar saklamakla ykmldrler:

a) Asbest skm iini yapan veya yaptran iveren, asbest skmnde grev alanlarn yaptklar ileri, alma sresini ve maruziyet dzeyini belirten kaytlar tutar ve saklar. yeri hekimi, dier salk personeli veya salktan sorumlu kurum ve kurulular talep etmeleri halinde bu kaytlar inceleyebilir. alanlar kendilerine ait kaytlarn bir rneini alabilirler. alan ve/veya temsilcileri kaytlar hakknda isimsiz olarak genel bilgileri alabilirler.

b) Asbest tozuna maruziyetin sona ermesinden sonra kaytlar en az 40 yl sreyle saklanr.

c) yerinin alanlaryla devri halinde kaytlar devredilen iletmeye teslim edilir.

) yerinin kapanmas halinde kaytlar Sosyal Gvenlik Kurumu l Mdrlne teslim edilir.

Asbestoz ve mezotelyoma kaytlar

MADDE 18 (1) Sosyal Gvenlik Kurumunca tespit edilen veya Sosyal Gvenlik Kurumuna bildirilen asbestoz ve mezotelyoma vakalar ile ilgili kaytlar bu Kurum tarafndan tutulur.

Eitim programlar

MADDE 19 (1) Bu Ynetmelik kapsamnda verilecek eitimlerin program, usul ve esaslar ile asbest skm uzmannn nitelikleri, Tozla Mcadele Ynetmeliinde dzenlenen Tozla Mcadele Komisyonunun nerileri de gz nnde bulundurularak Bakanlka kurulan komisyon tarafndan belirlenir ve tebli olarak yaymlanr.

(2) Asbest skm uzmanlarnn eitimi SGM tarafndan yrtlr.

(3) Teblide belirlenen programa uygun olarak kamu kurum ve kurulular, ii ve iveren sendikalar, kamu kurumu niteliindeki meslek kurulular ve Bakanlka iyeri hekimlii ve i gvenlii uzmanl eitimi iin yetkilendirilen kurumlar tarafndan dzenlenecek asbest skm alanlarnn eitimleri, asbest skm uzmanlar tarafndan verilir.

(4) Eitimleri veren kurum ve kurulular tarafndan eitimin sonunda snav yaplarak baarl olan katlmclara kurs bitirme belgesi dzenlenir.

NC BLM

Son Hkmler

Uygulama esaslar

MADDE 20 (1) Bakanlk bu Ynetmelikle ilgili uygulama esaslarn dzenlemek amacyla tebli karabilir.

Yrrlkten kaldrlan ynetmelik

MADDE 21 (1) 26/12/2003 tarihli ve 25328 sayl Resm Gazetede yaymlanan Asbestle almalarda Salk ve Gvenlik nlemleri Hakknda Ynetmelik yrrlkten kaldrlmtr.

Belge dzenleme

GEC MADDE 1 (1) Asbest tozuna maruziyet riskinin kalmadn belirten ve lm sonularn da ieren belge, 9 uncu maddenin drdnc fkras yrrle girene kadar geen srede uygun ara gerele donatlm laboratuvarlarca dzenlenerek alma ve Kurumu l Mdrlne teslim edilir.

Asbestin laboratuvarlarca lm

GEC MADDE 2 (1) 10 uncu maddenin yrrle girecei tarihe kadar 21 inci madde ile yrrlkten kaldrlan Ynetmeliin ilgili hkmleri uygulanr.

Yrrlk

MADDE 22 (1) Bu Ynetmeliin;

a) 9 uncu maddesinin drdnc fkras ile 10 uncu maddesi yaym tarihinden 1 yl sonra,

b) 19 uncu maddesi yaym tarihinden 6 ay sonra,

c) Dier hkmleri yaym tarihinde

yrrle girer.

Yrtme

MADDE 23 (1) Bu Ynetmelik hkmlerini alma ve Sosyal Gvenlik Bakan yrtr.

 

EK I

(1) Bu Ynetmeliin 16 nc maddesinde belirtilen salk gzetimleri ile ilgili hususlar unlardr:

a) Mevcut bilgilere gre serbest asbest liflerine maruziyet aadaki hastalklara sebep olabilir.

1) Asbestoz

2) Mezotelyoma

3) Akcier kanseri (broniyal karsinom)

4) Mide-barsak kanseri

b) yeri hekimi ve/veya dier salk personeli, asbeste maruz kalan alanlarn her birinin maruz kalma durumunu ve alma artlarn izlemekle ykmldr.

c) alanlarn salk muayeneleri, i sal prensip ve uygulamalarna uygun ekilde yaplr ve en az aadaki hususlar ierir.

1) alann mesleki ve tbbi zgemii ile ilgili kaytlarnn tutulmas,

2) Her alann genel sistemik fizik muayenesi ve zellikle solunum sistemi muayenesini,

3) Yukarda belirtilen muayeneler yaplrken gerekli gizlilik esasna dikkat edilmesi,

4) 35x35 standart akcier radyografisinin veya dijital akcier radyografisinin ekilmesi,

5) Solunum fonksiyon testinin yaplmas (Solunan havann hacmi ve hz).

) Uygun olarak yaplan salk gzetimi sonucunda, alann salnda pheli durum saptandnda, hekim mevzuata uygun olarak alann ileri tetkiklerinin yaplmasn ve ilgili uzman tarafndan deerlendirilmesini isteyebilir. Ayrca alana salk durumu ile ilgili bilgi verilir. Benzer biimde maruz kalan dier alanlarn salk durumu da gzden geirilir.

d) Yaplan salk gzetimi ile ilgili olarak her alann kiisel salk kayd tutulur ve gncellenir. Bu kaytlar gizlilik esasna uygun olarak ve gerektiinde incelenebilecek ekilde saklanr.

e) yeri hekimi, i salndaki gelimeleri gz nne alarak balgam sitoloji testi, bilgisayarl tomografi, tomodansitometri gibi daha ileri tetkikler isteyebilir.