|
Sivil
Havacılık Genel Müdürlüğünden:
YER TABANLI
RADYO SEYRÜSEFER SİSTEMLERİ UÇUŞ
KONTROL
YÖNETMELİĞİ (SHY-UK)
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, yer tabanlı radyo seyrüsefer sistemlerinin uçuş kontrol
işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, yer tabanlı radyo seyrüsefer sistemlerinin uçuş kontrolünü
yapmak üzere yetkilendirilmiş veya yetkilendirilecek tüzel kişiliği haiz
kurum/kuruluşlar ile uçuş kontrol sürecinde yer alan personeli kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik;
a) 14/10/1983 tarihli ve 2920
Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 27 nci ve
41 inci maddeleri ile 10/11/2005 tarihli ve 5431 sayılı Sivil Havacılık
Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 4 üncü, 10 uncu ve
22 nci maddelerine dayanılarak,
b) 5/6/1945 tarihli ve 4749
sayılı Kanunla kabul edilen Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması (Şikago Sözleşmesi)’nın onuncu
ekinin birinci cildine ve Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı Konseyi
tarafından onaylanan 8071 sayılı belgenin birinci cildine paralel olarak,
hazırlanmıştır.
Tanımlar ve
kısaltmalar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) AIP: Havacılık Bilgi Yayınını,
b) ATPL: Havayolu nakliye pilotu lisansını,
c) ATSEP: Hava trafik yönetimi dâhilinde bulunan
haberleşme, seyrüsefer, radar ve bilgi işlem sistemlerinin çalıştırılması
ve bakımından sorumlu olarak lisanslı ve bu lisansa işlenmiş derece veya
derecelerin verdiği yetkiler dâhilinde doğrudan hizmet veren personeli,
ç) ATSEP lisansı: CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı
kuruluşun temel eğitim ve yeterlik eğitimini başarıyla tamamlayarak bu
Yönetmelik çerçevesinde yapılacak yeterlik sınavı sonucunda başarılı olan
asistan ATSEP sertifikalı personele Genel Müdürlük tarafından verilen yetki
belgesini,
d) CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş: Hizmet
verdikleri havaalanı ile sınırlı olmak üzere, Ulaştırma, Denizcilik ve
Haberleşme Bakanlığınca CNS/ATM teknik hizmeti sağlama yetkisi verilmiş
kurum ve kuruluşları,
e) CPL: Ticari pilot lisansını,
f) EUROCONTROL: Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti
Teşkilatını,
g) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
ğ) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,
h) IFR: Aletli Uçuş Kurallarını belirtmek için
kullanılan sembolü,
ı) IFR uçuş: Aletli uçuş kurallarına uygun olarak
yapılan uçuşu,
i) NAV lisans derecesi: Seyrüsefer alanında verilen
lisans derecesini,
j) NOTAM: Uçucu personele uçuş ve uçuş emniyeti ile
ilgili herhangi bir havacılık, hizmet, kolaylık, yöntem veya tehlikenin
varlığını, koşullarını ya da değişikliğine özgü bilgileri zamanında
bildirmek amacıyla yapılan duyuruyu,
k) Uçuş kontrol: Yer tabanlı radyo seyrüsefer
sistemlerinin ve bu sistemlerle ilgili aletle uçuş usullerinin, konulmuş
toleransları uçuşta karşılayıp karşılamadığını ve kullanım yönünden
amaçlanan etkinlikleri emniyetli bir şekilde sağlayıp sağlamadığını
araştırmak ya da doğrulamak için değerlendirilmesini,
l) Uçuş kontrol mürettebatı: Yer tabanlı radyo
seyrüsefer sistemlerinin uçuş kontrol işlemlerinde görevlendirilen uçucu ve
diğer yetkili teknik personeli,
m) Yer tabanlı radyo seyrüsefer sistemleri: Çok Yüksek
Frekansta Çalışan Çok Yönlü Radyo Seyrüsefer İstikamet Cihazı, Mesafe Ölçüm
Cihazı, Yönlendirilmemiş Radyo Yayını ve Aletli İniş Sistemi gibi yere
bağlı olarak çalışan cihazları,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Uçuş
Kontrollerine İlişkin Genel Hükümler
Uçuş
kontrolünün yapılması
MADDE 5 – (1) Türkiye
hava sahasındaki yer tabanlı radyo seyrüsefer sistemlerinin uçuş
kontrolleri Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmiş tüzel kişiliği haiz
kurum/kuruluşlar tarafından yapılır.
(2) Tüzel kişiliği haiz kurum/kuruluşlar uçuş kontrol
ekipmanlarının kalibrasyon durumunu izleyecek
politika ve prosedürler hazırlar. Ulusal ve uluslararası kurallara ve
üreticinin belirlediği periyotlara göre
kalibrasyonları gerçekleştirir.
Uçuş
kontrol çeşitleri
MADDE 6 – (1) Uçuş
kontrol uygulamaları,
a) İstasyon yer seçimi uçuş kontrolü olarak
nitelendirilen; yeni bir yer tabanlı radyo seyrüsefer sisteminin kurulacağı
yerin uygunluğuna dair yürütülen uçuş kontrol işlemi,
b) İlk hizmete verme uçuş kontrolü olarak
nitelendirilen; yer tabanlı radyo seyrüsefer sisteminin kurulumdan sonra
işletmesinden önce sistemlerin performansı hakkında detaylı bilgi edinmek
ve operasyonel gerekliliklere uygunluğunu
onaylamak için yapılan uçuş kontrol işlemi,
c) Periyodik uçuş kontrol olarak nitelendirilen; yer
tabanlı radyo seyrüsefer sisteminin, standartları ve operasyonel
gereklilikleri karşıladığının test edilmesi için düzenli aralıklarla
yapılan uçuş kontrol işlemi,
ç) Gözetim uçuş kontrolü olarak nitelendirilen;
uygunsuzluk ve uçuş emniyetini etkileyecek risk ya da tehlike tespit
edilmediği sürece raporlama yapılması zorunlu olmayan, herhangi bir uçuş
sırasında yer tabanlı radyo seyrüsefer sisteminin tolerans limitleri
dâhilinde çalıştıklarını kontrol etmek için yapılan uçuş kontrol işlemi,
d) Özel uçuş kontrol olarak nitelendirilen; yer tabanlı
radyo seyrüsefer sistemlerinin performans ve fonksiyonlarında bozukluklar
olduğunda ya da olduğundan şüphelenildiğinde veya herhangi bir hadise veya
kaza sonrası yapılan uçuş kontrol işlemi,
olmak üzere beş
tip olarak uygulanabilir.
Uçuş
kontrol mürettebatı
MADDE 7 – (1) Uçuş
kontrol mürettebatı kendi alanlarında uzman, uçuş kontrolü prosedürleri ve gereklilikleri ile ilgili bilgi ve
deneyime sahip ve uçuş kontrol eğitimi almış iki pilot ve asgari bir
teknisyen veya mühendis teknik elemandan oluşur.
(2) Mürettebat ekibi Genel Müdürlük tarafından
değerlendirilerek uygun görülmesi halinde sertifikalandırılır.
Uçuş
kontrol pilotlarının nitelikleri
MADDE 8 – (1) Uçuş
kontrol işlemlerinde görevlendirilecek pilotlar için;
a) ATPL veya CPL’ye sahip
olmak,
b) Aletli uçuş sertifikasına sahip olmak,
c) Uçuş kontrol uçakları için tip sertifikasına sahip
olmak,
ç) Uçuş kontrol eğitimi almış olmak,
şartları aranır.
Uçuş
kontrol yer ekibinin nitelikleri
MADDE 9 – (1) Uçuş
kontrol işlemlerinde görevlendirilecek yer ekibi personeli için;
a) ATSEP lisansına sahip olmak,
b) NAV lisans derecesine sahip olmak,
şartları aranır.
Uçuş
kontrol raporu
MADDE
10 –
(1) Yer tabanlı radyo seyrüsefer sistemleri için yapılan tüm uçuş
kontrolleri sonrasında içeriği uçuş kontrolü gerçekleştiren tüzel kişiliği
haiz kurum/kuruluşlar tarafından Şikago
Sözleşmesinin onuncu ekinin birinci cildine ve ICAO Konseyi tarafından
onaylanan 8071 sayılı belge gerekliliklerine paralel olarak hazırlanan bir
uçuş kontrol raporu kaptan pilot ve teknisyen/mühendis tarafından
hazırlanarak imzalanır.
Uçuş
kontrol raporları ve kalibrasyon kayıtlarının
muhafazası
MADDE 11 – (1) Yer
tabanlı radyo seyrüsefer sistemlerinin uçuş kontrolünü yapmak üzere
yetkilendirilmiş tüzel kişiliği haiz kurum/kuruluşlar onaylanmış ve
gerçekleştirilen tüm uçuş kontrol raporları ile veri kayıtlarını asgari beş
yıl süreyle muhafaza eder.
(2) İlk hizmete verme uçuş kontrolü kayıtları cihazın
kullanım ömrü boyunca CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş ve uçuş
kontrolü gerçekleştiren tüzel kişiliği haiz kurum/kuruluş tarafından
muhafaza edilir.
(3) Uçuş kontrol raporlarının bir örneği ilgili hava
alanına gönderilir. Hava alanlarının Elektronik birimleri gerçekleştirilen
tüm uçuş kontrol raporlarını ve veri kayıtlarını asgari beş yıl süreyle
muhafaza eder.
(4) Sinyal jeneratörleri gibi uçuş kontrol sistemindeki
birçok bileşenin, ölçümlerin doğru yapıldığından emin olmak için periyodik
olarak akredite kurum/kuruluşlar tarafından kalibrasyonlarının
yapılması gerekir. Kalibrasyon sonuçlarının kayıtları, kullanılan özel test
ekipmanı dahil, yetkilendirilmiş tüzel kişiliği
haiz kurum/kuruluşlar tarafından cihaz kullanım ömrü boyunca saklanır.
Uçuş
kontrol periyotları
MADDE 12 – (1) Yer
tabanlı radyo seyrüsefer sistemlerinin uçuş kontrol zaman aralıklarının
tespitinde ICAO Doc 8071’de belirlenen süreler
dikkate alınır.
(2) Yer tabanlı radyo seyrüsefer sistemlerinin uçuş
kontrolünü yapmak üzere yetkilendirilmiş tüzel kişiliği haiz
kurum/kuruluşlara ait yönetim organlarınca, ICAO Doc
8071’de belirtilen süre limitlerini aşmamak kaydıyla uçuş kontrol zaman
aralıklarında daraltmalar yapılabilir.
(3) Uçuş kontrol zaman aralıkları konusunda tereddüt
ortaya çıkması durumunda Genel Müdürlük tarafından yayınlanacak genelge
ve/veya emniyet bülteni uyarınca hareket edilir.
Uçuş
kontrol pilot ve mürettebatının görev ve sorumlulukları
MADDE 13 – (1) Uçuş
kontrol görevinde görevlendirilen personel;
a) Uçuş kontrolünün ICAO onuncu ekinin birinci cildine
ve ICAO Doc 8071’deki usullere göre yürütülmesini
sağlamaktan,
b) Uçuş kontrol esnasında kullanılan sistemin
yeterliliğinin sağlanmasından ve muhafazasından,
c) Sınıflandırmaya konu olacak uçuş kontrol verilerinin
analiz ve değerlendirmesini yapmaktan,
ç) Yer ekibi ve/veya hava trafik kontrol personeliyle
koordineli çalışmaktan,
d) Uçuş kontrol sonuçlarını raporlamaktan,
e) NOTAM’lar için uçuş kontrol
verilerine dayalı teknik detaylar vermekten,
f) Sistemlerin performansının gerekli standartlara uygun
olduğunu değerlendirmek ile birlikte ölçülen her bir parametre değerini
uçuş kontrol raporuna kayıt etmekten,
g) Sistemlerde yapılan ayarlamaların öncesi ve
sonrasının düzenli olarak kayıt altına alınmasından
sorumludur.
Yer ve uçuş
kontrolü arasında koordinasyon
MADDE 14 – (1)
Gerçekleştirilen her uçuş kontrolden sonra yer ve havada yapılan kontrol
sonuçları uçuş kontrol ekibi tarafından karşılaştırılır. Eğer sistemin
performansında bozulma meydana geldiyse boyutları belirlenerek uygun
düzeltmeler yapılır.
(2) Uçuş kontrol ekibi ile yer ekibi koordineli bir
şekilde çalışır ve yer ile hava arasında iki yönlü etkin bir iletişim
sağlanır.
Test ekipmanlarının kalibrasyonu
MADDE 15 – (1) Yer
tabanlı radyo seyrüsefer sistemlerinin kalibrasyonu,
test ve bakımı için kullanılan tüm test ekipmanı listelenir ve üretici ya
da akretide kuruluş tarafından belirlenen
periyotlara göre kalibrasyonları yapılır ve kayıt altına alınır. Test
ekipmanlarının her biri için belgeli kalibrasyon
sertifikası ve kalibrasyon kayıtları bulunur. İlgili cihazların kalibrasyonlarını takip etmek üzere bir sistem kurulur.
(2) Uçuş kontrol alıcıları ve pozisyon sabitleme
sisteminin düzenli kalibrasyonu ulusal ve
uluslararası standartlara göre yapılır.
(3) Ekipman yedekleri uygun çevre koşulları altında
saklanır. Sınırlı ömrü olan ya da düzenli bakım veya kalibrasyon
gerektiren yedekler uygun biçimde tanımlanır. Ekipman veya modüllerin kontrolü, tamiri ve hizmete geri dönmesi için
prosedürler hazırlanır.
Uçuş
kontrol hava aracı
MADDE 16 – (1) Uçuş
kontrol işlemlerini gerçekleştirecek uçuş kontrol hava aracı asgari olarak,
a) Genel Müdürlük tarafından ICAO sekizinci ekinde yer
alan gereklilikler kapsamında verilen Uçuşa Elverişlilik Sertifikasına ve
IFR operasyonlar için gerekli yetki belgesine,
b) Elektronik donanım, kayıt ekipmanı
ve yedek parçaları ile uçuş mürettebatı için gerekli taşıma kapasitesine,
c) Genel Müdürlük tarafından ICAO onaltıncı
ekinde yer alan gereklilikler kapsamında verilen Gürültü Sertifikasına,
ç) Kullanıcıların bulunduğu koşullar altında mümkün olan
yerlerde uçuş kontrolünü yapabilmek için makul genişlik hızı ve irtifa
düzenine,
d) Uçuş kontrol sistemlerinde kullanılan hassas test ekipmanında ısı ve nemin olumsuz etkilerini azaltan ve
mürettebat için rahat bir ortam sağlayan uçak kabini çevresel kontrol
ekipmanına,
sahip olmak
zorunludur.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
CNS/ATM
Teknik Hizmet Sağlayıcı Kuruluşun
Görev ve
Sorumlulukları
Hizmet
gereklilikleri
MADDE 17 – (1)
CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş;
a) Uçuş kontrol yer ekibinin, sağlanan hizmete uygun
geçerli bir lisansa sahip olmasından,
b) Uçuş kontrol yer ekibinin mesleki yeterliklerinin,
teorik ve uygulamalı değerlendirmelerle devamlı olarak muhafaza
edilmesinden,
c) Uçuş kontrolle ilgili alt düzenleyici işlemleri
hazırlayarak Genel Müdürlüğe sunmaktan,
sorumludur.
Uçuş
kontrol planı
MADDE 18 – (1) CNS/ATM
teknik hizmet sağlayıcı kuruluş, her yıl yer tabanlı radyo seyrüsefer
sistemleri için gerçekleştireceği uçuş kontrol işlemlerine ilişkin yıllık
planlarını hazırlayarak Genel Müdürlüğe bildirir.
Uçuş
kontrol faaliyet raporu
MADDE 19 – (1) Sonlandırılan
yıl itibariyle gerçekleştirilmiş olan uçuş kontrol işlemleriyle ilgili
olarak hazırlanan faaliyet raporu en geç takip eden yılın Mart ayı sonuna
kadar Genel Müdürlüğe gönderilir.
NOTAM
yayımlanması
MADDE 20 – (1)
CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş, uçuş kontrolden önce gerekli
olduğu durumlarda yer tabanlı radyo seyrüsefer sistemlerinin seyrüsefer
hizmetinden çekilerek NOTAM yayımlanmasından ve NOTAM yayımlanması gereken
durumlar hakkında alt düzenleyici işlemleri hazırlamaktan sorumludur.
(2) Yer tabanlı radyo seyrüsefer sistemlerinin NOTAM’ının yürürlükte kalması veya iptal edilerek
ilgili cihazın hizmete verilmesi işlemleri uçuş kontrol raporuna istinaden
CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından yapılır.
Uçuş
kontrol sonuçlarının AIP’de yayımlanması
MADDE 21 – (1)
CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş, uçuş kontrol sonucunda ortaya
çıkabilecek sürekli veya uzun süreli sınırlamaların Türkiye AIP’sinde yayımlanması için gerekli girişimde
bulunmaktan sorumludur.
Denetim
MADDE 22 – (1) Genel
Müdürlük; uçuş kontrol mürettebatı ve uçuş kontrol yer ekibinin
faaliyetlerini, lisans ve eğitim gibi iş ve süreçleri bu Yönetmelik ile
diğer ilgili mevzuatta belirtilen esaslara göre denetler veya denetlettirir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Yönetmelikte
hüküm bulunmayan haller
MADDE 23 – (1) Bu
Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık
Kanunu ile Türkiye’nin üyesi bulunduğu Uluslararası Sivil Havacılık
Kuruluşları olan ICAO ve EUROCONTROL tarafından yayımlanan dokümanlarda
belirtilen hükümler uygulanır.
Yürürlük
MADDE 24 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 25 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.
|