27 Temmuz 2012 CUMA

Resm Gazete

Say : 28366

TEBL

Gda, Tarm ve Hayvanclk Bakanlndan:

TRK GIDA KODEKS BAL TEBL

(TEBL NO: 2012/58)

Ama

MADDE 1 (1) Bu Tebliin amac, baln tekniine uygun ve hijyenik ekilde retilmesi, hazrlanmas, ilenmesi, depolanmas, nakledilmesi ve piyasaya arz edilmesi aamalarnda tamas gereken zelliklerini belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Tebli bal ars, Apis mellifera, tarafndan retilen bal kapsar.

Dayanak

MADDE 3 (1) Bu Tebli 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 nc mkerrer sayl Resm Gazetede yaymlanan Trk Gda Kodeksi Ynetmeliine dayanlarak hazrlanmtr.

Tanmlar

MADDE 4 (1) Bu Teblide geen;

a) Bal: Bitki nektarlarnn, bitkilerin canl ksmlarnn salglarnn veya bitkilerin canl ksmlar zerinde yaayan bitki emici bceklerin salglarnn bal ars tarafndan toplandktan sonra kendine zg maddelerle birletirerek deiiklie uratt, su ieriini drd ve petekte depolayarak olgunlatrd doal rn,

b) ereve: Arlarn dorudan petek yapt veya iine temel peteklerin yerletirildii malzemeyi,

c) Doal petekli bal: Modern kovanlarda, ierisinde temel petek kullanlmadan, arlar tarafndan petei ile beraber retilen bal,

) Frnclk bal: Yabanc tat ve kokuya sahip veya fermentasyona balam veya fermente olmu veya yksek scaklkta ilem grm, endstriyel veya daha sonra ilenecek dier gda maddelerinde bileen olarak kullanlma amal bal,

d) HMF: Hidroksimetilfurfural,

e) Karakovan: aldan rme sepetler ve ii oyulmu aa ktkleri gibi belirli bir standard olmayan ve modern arclk tekniklerinin uygulanmasna imkn vermeyen ilkel kovanlar,

f) Karakovan bal: erisinde temel petek kullanlmadan, karakovanlarda arlar tarafndan petei ile beraber retilen bal,

g) Kaynana gre;

1) iek bal: Bitki nektarndan elde edilen bal,

2) Salg bal: Bitkilerin canl ksmlarnn salglarndan veya bitkilerin canl ksmlar zerinde yaayan bitki emici bceklerin -Hemiptera- salglarndan elde edilen bal,

) retim ve/veya pazara sunulu ekline gre;

1) Petekli bal: Kuluka amal kullanlmam olan saf balmumundan hazrlanm temel peteklerin veya arlar tarafndan yaplm peteklerin gzlerinde depolanm ve tamam veya byk blm srlanm olarak sata sunulan bal,

2) Szme bal: Srlar alnan yavrusuz peteklerden santrifj yolu ile elde edilen bal,

3) Petekli szme bal: Szme bal ierisinde petekli bal paralar ile hazrlanm bal,

4) Szma bal: Srlar alnm yavrusuz peteklerden szdrlarak elde edilen bal,

5) Pres bal: Yavrusuz peteklerin dorudan veya 45Cyi amamak zere stlarak preslenmesi ile elde edilen bal,

6) Filtre edilmi bal: Yabanc organik veya inorganik maddelerin filtrasyon yolu ile uzaklatrlmas srasnda polen ierii nemli lde azalm bal,

ifade eder.

rn zellikleri

MADDE 5 (1) Bu Tebli kapsamnda piyasaya sunulan veya insan tketimi amacyla herhangi bir gda maddesinde bileen olarak kullanlan bala ait zellikler aada verilmitir.

a) Bala gda katk maddeleri de dhil olmak zere dardan hibir madde katlamaz. Baln doal bileiminde bulunmayan organik ve/veya inorganik maddelerden ari olmas gerekir. Frnclk bal dnda bal; bala ait olmayan yabanc tat ve kokuda, fermantasyonu balam, asitlii yapay olarak deitirilmi veya ierdii doal enzimleri paralayacak ya da nemli dzeyde inaktive edecek ekilde stlamaz. Filtre edilmi bal ile ilgili hkmler sakl kalmak kaydyla yabanc organik veya inorganik maddelerin ayrlmas srasnda kanlmaz olan kayplar dnda baldan polen veya dier bala zg bileenler uzaklatrlamaz.

b) Bal, 23/8/2006 tarihli ve 26268 sayl Resm Gazetede yaymlanan Trk Gda Kodeksi eker Tebliinde yer alan ekerleri ieremez.

c) Baln tad ve aromas, baln kaynana ve retildii bitkinin trne bal olarak deimekle birlikte, baln kendine zg koku ve tada sahip olmas gerekir.

) Baln rengi su beyazndan koyu amber renge kadar deiebilir. Salg balnn rengi pfund skalaya gre en az 60 olmaldr.

d) Temel petekte balmumunun doal yapsnda bulunmayan, parafin, serezin, i ya, reine, oksalik asit gibi organik maddeler ile aartc maddeler gibi inorganik maddeler bulunamaz. Ayrca bir gram petekte Amerikan Yavru rkl etkeni Paenibacillus larvea spor ve vejetatif formu ile Nosemosis etkenleri Nosema apis ve Nosema cerene sporlar bulunamaz.

e) Etiketinde orijin ald iek, bitki, blge veya corafya belirtilen ballara filtre bal ilave edilemez.

f) Petekli ballarda, petein en az % 80i srlanm olmas gerekir.

g) Etiketinde botanik orijini belirtilen ballarda, ballarn bu zelliklerinin polen analizi ile uyumlu olmas gerekir.

) Bu Tebli kapsamnda Ek-1de iek bal iin belirlenen kriterler, krem bal ve kristalize bal olarak adlandrlan ballar iin de geerlidir.

h) Karakovan bal ve doal petekli ballar szme bal olarak piyasaya arz edilemez.

) Karakovan bal ve doal petekli bal adyla piyasaya arz edilecek ballarda petein paralanmamas ve szme bal ilave edilmemesi gerekir.

i) Ballara ait dier zellikler Ek-1de yer almaktadr.

Katk maddeleri

MADDE 6 (1) Bala hibir katk maddesi katlamaz.

Aroma vericiler ve aroma verme zellii tayan gda bileenleri

MADDE 7 (1) Bala hibir aroma verici ve aroma verme zellii tayan gda bileenleri katlamaz.

Bulaanlar

MADDE 8 (1) Bu Tebli kapsamnda yer alan rnlerde, 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 nc mkerrer sayl Resm Gazetede yaymlanan Trk Gda Kodeksi Bulaanlar Ynetmeliinde yer alan hkmler uygulanr.

Pestisit kalntlar

MADDE 9 (1) Bu Tebli kapsamnda yer alan rnlerde, 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 nc mkerrer sayl Resm Gazetede yaymlanan Trk Gda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalnt Limitleri Ynetmeliinde yer alan hkmler uygulanr.

Veteriner ila kalntlar

MADDE 10 (1) Bu Tebli kapsamnda yer alan rnlerde, 4/5/2012 tarihli ve 28282 sayl Resm Gazetede yaymlanan Trk Gda Kodeksi Hayvansal Gdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Snflandrlmas ve Maksimum Kalnt Limitleri Ynetmeliinde yer alan hkmler uygulanr.

Hijyen

MADDE 11 (1) Bu Tebli kapsamnda yer alan rnlerde, 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 nc mkerrer sayl Resm Gazetede yaymlanan Trk Gda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Ynetmelii ile 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayl Resm Gazetede yaymlanan Gda Hijyeni Ynetmeliinde yer alan hkmler uygulanr.

Ambalajlama

MADDE 12 (1) Bu Tebli kapsamnda yer alan rn ambalajlarnda, 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 nc mkerrer sayl Resm Gazetede yaymlanan Trk Gda Kodeksi Gda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Ynetmeliinde yer alan hkmler uygulanr.

Etiketleme

MADDE 13 (1) Bu Tebli kapsamnda yer alan rnlerde, 29/12/2011 tarihli ve 28157 3 nc mkerrer sayl Resm Gazetede yaymlanan Trk Gda Kodeksi Etiketleme Ynetmeliinde yer alan hkmler uygulanr. Bu genel kurallara ek olan kurallar aada verilmitir:

a) Etikette 1 yandan kk bebeklere bal yedirilmemelidir ifadesi yer alr.

b) ereveli balda net miktara ereve arl dahil deildir. erevelere arclarn iletme numaralar yazlr.

c) Etikette baln orijini; salg bal veya iek bal olduu, bal ifadesinin yannda ayn punto ile belirtilir.

) Filtre edilmi ballar ve frnclk ballar hari olmak zere, baln botanik kayna belirli ise ve bal bu kaynaa ait duyusal, fiziksel, kimyasal ve mikroskopik zellikleri belirgin ekilde tayorsa, rn ismi ayiei bal, hlamur bal gibi orijin ald iek veya bitkinin ad ile desteklenebilir.

d) Filtre edilmi ballar ve frnclk ballar hari olmak zere, bal retildii blgenin florasna ait zelikleri belirgin ekilde tayorsa, rn ismi, corafi iaretten doan haklara aykr olmamak kaydyla, o blgenin blgesel, corafi veya topografik ad ile birlikte kullanlabilir.

e) Frnclk ballarnn etiketinde sadece piirme amal ifadesi rn ismine yakn ve kolayca grlebilir bir ekilde yer alr.

f) Frnclk ballarnn bileen olarak kullanld bileik bir gda maddesinde bal ifadesi frnclk bal yerine bileik gda maddesinin isminde kullanlabilir. Ancak, rnn bileenler listesinde frnclk bal olarak yer alr.

g) Filtre ballarn bu zellii ve bu ballarda polen miktarnn byk lde alnd etikette belirtilir.

) Hammadde ambalaj stnde Arclk Kayt Sistemine kaytl olan iletmeye ait hammaddenin kaynan iaret edecek TRKVET Kayt Sisteminden alnan iletme numaras bulunur.

h) Baln botanik kaynann Ek-1de Latince ismi verilen botanik trlerden biri olmas halinde; rn ismi orijini olan iek veya bitkinin ad ile desteklenebilir.

) Karakovan ballar adlandrlrken rn adyla birlikte doal petekli ifadesi kullanlabilir.

i) Szme iek balnn akkan olmayan kvamda, kontroll koullarda kristalize edilmesi halinde krem bal, kendiliinden kristalize olmas halinde ise kristalize bal adyla piyasaya arz edilebilir.

Tama ve depolama

MADDE 14 (1) Bu Tebli kapsamndaki rnlerin tanmas ve depolanmas, Trk Gda Kodeksi Ynetmeliinin Gdalarn Tanmas ve Depolanmas blmnde yer alan kurallara ek olarak; ballar, paketleme/dolum noktasndan tketiciye ulatrlana kadar tm aamalarda temiz ve kuru yerlerde kokulardan ari biimde, dorudan gne ndan korunur ve 25 Cyi amayacak ekilde muhafaza edilir.

Numune alma ve analiz metotlar

MADDE 15 (1) Bu Tebli kapsamnda yer alan rnlerden Trk Gda Kodeksi Ynetmeliinde belirtilen kurallara uygun olarak numune alnr, uluslararas kabul grm analiz metotlar uygulanr.

AB mevzuatna uyum

MADDE 16 (1) Bu Tebli, 20/12/2001 tarihli ve 2001/110/AT sayl Bal ile ilgili Konsey Direktifi dikkate alnarak Avrupa Birliine uyum erevesinde hazrlanmtr.

dari yaptrm

MADDE 17 (1) Bu Teblie aykr davrananlar hakknda 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayl Veteriner Hizmetleri, Bitki Sal, Gda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine gre yaptrmlar uygulanr.

(2) Diastaz says ve HMFye ilikin deerlendirmelerde ortam scakl llerek ilem yaplr.

Yrrlkten kaldrlan tebli

MADDE 18 (1) 17/12/2005 tarihli ve 26026 sayl Resm Gazetede yaymlanan, Trk Gda Kodeksi Bal Teblii (Tebli No: 2005/49) yrrlkten kaldrlmtr.

Uyum zorunluluu

GEC MADDE 1 (1) Bu Tebli kapsamnda faaliyet gsteren gda iletmecileri, bu Tebli hkmlerine 1/1/2013 tarihine kadar uymak zorundadr.

(2) Bu Tebliin yaymndan nce faaliyet gsteren gda iletmecileri, bu Tebli hkmlerine uyum salayncaya kadar, 17/12/2005 tarihli ve 26026 sayl Resm Gazetede yaymlanan, Trk Gda Kodeksi Bal Teblii (Tebli No: 2005/49) hkmlerine uymak zorundadr.

Yrrlk

MADDE 19 (1) Bu Tebli yaym tarihinde yrrle girer.

Yrtme

MADDE 20 (1) Bu Tebli hkmlerini Gda, Tarm ve Hayvanclk Bakan yrtr.

 

Ek-1

Ballara Ait Dier zellikler

 

 

iek Bal

Salg Bal

iek ve Salg Bal Karm

Frnclk Bal

Nem (en fazla)

% 20

 

% 20

% 20

% 23

 

% 25

 

Pren (Calluna) kaynakl frnclk ballarnda

% 23

 

Pren (Calluna) ballarnda

Sakaroz

(en fazla)

5 g/100 g

 

5 g/100 g

 

5 g/100 g

5 g/100 g

10g/100g

(Yalanc akasya (Robina psedoacacia)

Adi yonca (Medicago sativa)

Menzies Banksia (Banksia meziesii)

Tatl yonca (Hedysarum)

Krmz okalipts (Eucalyptus camadulensis)

Mein aac (Eucryhia lucida, Eucyrphia milliganii) ve

Narenciye ballarnda)

 

10g/100g

 

(Kzl am (Pinus brutia) ve Fstk amlarndan (Pinus pinea) elde edilen salg ballarnda)

15 g/100 g

 

Lavanta iei (Lavandula spp., Boraga officinalis) ballarnda

Fruktoz +Glukoz (en az)

100 gda 60 g

100 gda 45 g

100 gda 45 g

-

Fruktoz / Glukoz

 

0,9 - 1,4

1,0-1,4

1,0-1,4

-

1,0-1,85

 

Kestane (Castanea sativa)

1,2-1,85

 

Akasya (Robinia pseudoacacia)

1,0-1,65

 

Kekik (Thymus spp.)

Suda znmeyen madde (en fazla)*

0,1 g/100 g

0,1 g/100 g

0,1 g/100 g

0,1 g/100 g

Serbest asitlik

(en fazla)

 

 

 

 

50 meq/kg

50 meq/kg

50 meq/kg

80 meq/kg

Elektrik iletkenlii

En fazla 0,8 mS/cm

(Kocayemi (Arbutus unedo),

anotu (Erica),

Okaliptus,

Ihlamur (Tilia spp.),

Sprgeal (Calluna vulgaris),

Okyanus mersini (leptospermum)

ay aac (Melaleuca spp), ve

Pamuk (Gossipium spp.dan elde edilenler hari )

En az 0,8 mS/cm

 

En fazla 0,8 mS/cm

 

 

En fazla 0,8 mS/cm

 

 

En az 0,8 mS/cm

 

(Kestane balnda)

En az 0,8 mS/cm

 

(Kestane bal ve salg bal karmlarnda)

 

Diastaz says

(en az)

8

 

8

 

 

8

 

 

-

 

 

3

(Narenciye bal gibi yapsnda doal olarak dk miktarda enzim bulunan ve doal olarak HMF miktar 15 mg/kgdan fazla olmayan balda)

HMF (en fazla)**

 

 

 

 

40 mg/kg

40 mg/kg

40 mg/kg

-

Balda protein ve ham bal delta Cl3 deerleri arasndaki fark

 

-1,0 veya daha pozitif

 

-1,0 veya daha pozitif

 

 

 

-1,0 veya daha pozitif

 

-1,0 veya daha pozitif

Balda protein ve ham bal delta Cl3 deerlerinden hesaplanan C4 ekerleri oran

(en fazla)

%7

%7

 

 

%7

%7

Prolin miktar

(en az)

300 mg/kg

300 mg/kg

300 mg/kg

180 mg/kg

180 mg/kg

(Kanola, hlamur, narenciye, lavanta, okalipts ballarnda)

 

120 mg/kg

(Biberiye, akasya ballarnda)

 

Naftalin miktar (en fazla)***

10 ppb

10 ppb

10 ppb

10 ppb

 

* Pres balnda suda znmeyen madde miktar 0, 5 g/100 g geemez.

** retildii blge etiketinde belirtilmek koulu ile tropikal lke kaynakl ballarda HMF miktar en ok 80 mg/kg olur.

*** Balmumunda naftalin miktar 10 ppbden fazla olamaz.