4 Ocak 2012 ARAMBA

Resm Gazete

Say : 28163

YNETMELK

Gda, Tarm ve Hayvanclk Bakanlndan:

SIIR VEBASI, KOYUN VE KE VEBASI, DOMUZLARIN VEZKLER

HASTALII, MAV DL HASTALII, GEYKLERN EPZOOTK

HEMORAJK HASTALII, KOYUN KE E, VEZKLER

STOMATTS, SIIRLARIN NODLER EKZANTEM,

AFRKA DOMUZ VEBASI, KLASK DOMUZ VEBASI

VE RFT VADS HUMMASINA KARI KORUNMA

VE MCADELE YNETMEL

BRNC BLM

Ama, Kapsam, Dayanak ve Tanmlar

Ama

MADDE 1 (1) Bu Ynetmeliin amac; sr vebas, koyun ve kei vebas veya PPR, domuzlarn vezikler hastal, mavi dil hastal, geyiklerin epizootik hemorajik hastal veya EHD, koyun kei iei, vezikler stomatitis, srlarn nodler ekzantemi veya lumpy skin, Afrika domuz vebas, klasik domuz vebas ve rift vadisi hummas hastalklarna kar hazrlkl olmak, hastalklardan korunmak ve hastalklarla mcadele etmek iin alnmas gereken tedbirlere ilikin usul ve esaslar dzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 (1) Bu Ynetmelik; Ek 1de sralanan hastalklarn bildirimi, pheli hastalk mihraklarnda ve hastalk teyidinde mihrak iletmelerde alnacak nlemler ile buralarda yaplacak kapsaml epidemiyolojik aratrmalar, mihrak etrafnda koruma ve gzetim blgelerinin oluturulmasn ve bu blgelerde alnacak olan tedbirleri, hayvan ve hayvansal rn hareketlerinin kontrol, temizlik ve dezenfeksiyon uygulamalarn, hastaln tehisinden sorumlu laboratuvarlar ile referans laboratuvarnn grevlerini, alama ve al hayvanlarn kimliklendirilmesine ilikin hkmleri ve hastaln yaylmasn nleyen tedbirleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 (1) Bu Ynetmelik 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayl Veteriner Hizmetleri, Bitki Sal, Gda ve Yem Kanununun 4 nc maddesine dayanlarak hazrlanmtr.

Tanmlar

MADDE 4 (1) Bu Ynetmelikte geen;

a) Acil eylem plan: Ek 1de yer alan hastalklarla ilgili oluacak acil durumlarda devreye sokulacak ve ihtiya duyulmas halinde gncellenecek plan,

b) Bakanlk: Gda, Tarm ve Hayvanclk Bakanln,

c) Birincil mihrak: lkede ilk defa grlen veya epidemiyolojik balants olmadan ayn veya farkl bir blgede ortaya kan ilk hastalk mihrakn,

) Enfeksiyon teyidi: Laboratuvar sonularna dayal olarak veya bir salgn halinde klinik ve/veya epidemiyolojik sonulara da dayal olarak yetkili otorite tarafndan hastalk varlnn ilann,

d) Enstit mdrl: Ek 1de yer alan hastalklarn tehisinden, mcadelesinden ve gzetim programlarndan sorumlu olan dorudan Bakanla bal enstit mdrlklerini,

e) Genel Mdrlk: Gda ve Kontrol Genel Mdrln,

f) Hastalk: Sr vebas, koyun ve kei vebas veya PPR, domuzlarn vezikler hastal, mavi dil hastal, geyiklerin epizootik hemorajik hastal veya EHD, koyun kei iei, vezikler stomatitis, srlarn nodler ekzantemi veya lumpy skin, Afrika domuz vebas, klasik domuz vebas ve rift vadisi hummas hastalklarndan herhangi birini,

g) Hayvan: Ek 1de yer alan hastalklardan dorudan etkilenmesi muhtemel bir evcil hayvan tr veya tayc veya enfeksiyon kayna olarak hareket etmek suretiyle hastaln yaylmasna katlmas muhtemel herhangi bir omurgal yabani hayvan,

) Hayvan sahibi veya bakc: Hayvanlarn mlkiyetini haiz veya cret karlnda veya cretsiz, muhafaza etmekle grevlendirilen, gerek veya tzel kii veya kiileri,

h) l mdrl: Gda, Tarm ve Hayvanclk Bakanl il mdrln,

) le mdrl: Gda, Tarm ve Hayvanclk Bakanl ile mdrln,

i) letme: inde hayvanlarn yetitirildii veya muhafaza edildii zirai veya dier herhangi bir kuruluu,

j) Karantina: Veteriner servisi tarafndan belirlenen hayvanlarn belirlenen bir sre boyunca zorunlu olarak dier hayvanlardan dorudan veya dolayl ekilde izole edilerek gzlem ve kontrol altnda tutulmasn,

k) Kontak iletme: Hastalktan pheli veya enfekte iletmelerle konumu nedeniyle, insan, hayvan, ara ve dier yollarla herhangi bir ekilde temas bulunduu tespit edilen iletmeleri,

l) Kuluka veya inkbasyon dnemi: Ek 1de yer alan hastalklar iin Ek 1de belirtilen sreleri ieren, hastalk etkenine maruz kal ile klinik semptomlarn balamas arasnda gemesi muhtemel olan zaman periyodunu,

m) Mihrak: Yetkili otorite tarafndan hastalk varlnn doruland, hastaln seyri, yerleim yerinin toporafik yaps, hayvanlarn kapal alanlarda tutulup tutulmad dikkate alnarak belirlenen iletme veya yerleim yeri veya blgeyi,

n) Resm veteriner hekim: Bakanlk adna grev yapan Bakanlk personeli veteriner hekimi,

o) pheli mihrak: Resm veteriner hekimin hastalk varlndan phelendii, hastaln seyri, yerleim yerinin toporafik yaps, hayvanlarn kapal alanlarda tutulup tutulmad dikkate alnarak belirlenen iletme veya yerleim yeri veya blgeyi,

) Ulusal referans laboratuvar: Hastalklar ile ilgili olarak fonksiyon ve grevleri 21 inci maddede aklanan ve Bakanlka yetkilendirilen laboratuvar,

p) Vektr: Mekanik veya biyolojik yollardan sz konusu hastaln ajann tamas ve yaymas muhtemel herhangi bir omurgal veya omurgasz yabani hayvan,

r) Yetkili otorite: Gda, Tarm ve Hayvanclk Bakanlnn Merkez ve Tara Tekilatnda grev yapan 5996 sayl Veteriner Hizmetleri, Bitki Sal, Gda ve Yem Kanunu ve bu Ynetmelik erevesinde fiziksel kontrolleri ve idari ileri yerine getirmekle ykml olan yetkiliyi veya bu yetkilerin devredildii otoriteyi,

ifade eder.

KNC BLM

Hastalk Bildirimi ve pheli Mihraklarda Alnacak nlemler

Hastaln bildirimi

MADDE 5 (1) Ek 1de yer alan hastalklardan herhangi birinin varlndan phelenilen veya varl tespit edilen vakalar, hayvan sahipleri ve bakclar, veteriner hekimler ile muhtarlar, ky korucular, celepler, obanlar, gemi kaptanlar, istasyon ya da gmrk memur veya idarecileri gibi hastal bildirmekle ykml olan kiiler tarafndan derhal yetkili otoritelere, yetkili otoriteler tarafndan da Bakanla bildirilir.

pheli mihraklarda alnacak nlemler

MADDE 6 (1) Bir iletmede bulunan hayvanlarn Ek 1de sralanan hastalklardan biriyle enfeksiyonundan veya kontaminasyonundan phe edilirse resmi veteriner hekim hastaln varln teyit etmek veya var olmadn belirlemek amacyla zellikle laboratuvar incelemesi yapmak zere gerekli numuneleri almak veya alnmasn salamak iin hemen resmi aratrma almalarn balatr. Sz konusu hayvanlardan alnan numuneler, hastaln yaylmasn nlemek iin gerekli tedbirleri alan yetkili otoritenin ynetimi altnda, laboratuvarlara tanr.

(2) Hastalk phesi haber verilir verilmez, yetkili otorite, iletmeye geici kordon ve karantina koyar ve zellikle aadakilerin yaplmasn ister.

a) Hastala duyarl olan tm hayvan trleri kategoriye ayrlarak saylr, her bir kategorideki hayvanlarn lm, hasta, pheli ve hastala maruz olan, hayvanlarn says kaydedilir. letmeye yaplan her ziyarette iletmede bulunan hayvanlar, hayvan sahipleri tarafndan gsterilir, phe dnemi sresince doan veya len hayvanlar dikkate alnarak saymdaki bilgiler gncellenir.

b) letmede hastala duyarl tm hayvanlar, vektrlerin muhtemel roln dikkate alarak izole edilebilecekleri, kendi barnaklarnda veya baka bir yerde uygun olan yerlerde kapal tutulur.

c) Hastala duyarl trden hibir hayvann iletmeye girmesine veya iletmeden kmasna izin verilmez.

) Aadaki tm hareketler, hastaln yaylmas riskini nlemek iin artlar ortaya koyacak olan yetkili otoritenin iznine tabi olur.

1) Kiilerin ve hastala duyarl olmayan dier tr hayvanlarn ve aralarn iletmeye giri ve klar,

2) Et veya hayvan karkaslar veya hayvan yemi, ekipman, atk, dk, p, gbre veya sz konusu hastal tamas muhtemel olan herhangi bir ey.

d) Binalarn veya hastala duyarl hayvanlar barndran yerlerin ve iletmenin giri ve klarnda uygun dezenfeksiyon vastalar kurulur.

e) 11 inci maddeye uygun olarak bir epidemiyolojik aratrma balatlr.

(3) pheli iletmedeki hayvan sahibi veya bakcs, yukarda belirtilen resmi nlemler uygulanncaya kadar, (e) bendi hari olmak zere, ikinci fkraya uymay salamak iin her trl tedbiri almak zorundadr.

(4) Yetkili otorite, dier iletmelerin yeri, yerleimi veya hastalk phesi olan iletme ile temaslarn dikkate alarak hastaln dier iletmelere de muhtemelen bulatndan phe ederse ikinci fkrada yer alan nlemleri dier iletmelere de uygular.

(5) Bu maddenin birinci ve ikinci fkrasnda yer alan nlemler, resmi veteriner hekim tarafndan hastalk phesi durumu ortadan kalkncaya kadar kaldrlmaz.

pheli mihraklardaki iletmelerde uygulanacak nlemlerin sresi

MADDE 7 (1) 6 nc maddede belirtilen pheli mihraklardaki iletmelerde alnan nlemler, resmi veteriner hekim hastalk phesinin tamamen ortadan kalktn tespit edene kadar devam eder.

NC BLM

Hastalk Tespit Edilen letmeler, Yabani Hayvanlar, Ayr retim Birimleri,

Epidemiyolojik Aratrma ve Kriz Merkezleri ile Kontak

letmelerde Alnacak nlemler

Hastalk tespit edilen iletmelerde alnacak nlemler

MADDE 8 (1) Bir iletmede Ek 1de sralanan hastalklardan birisinin varl resmi olarak teyit edildiinde, yetkili otorite 6 nc maddede ve aada belirtilen nlemleri alr.

a) letmede bulunan duyarl tm hayvanlar gecikmeksizin yerinde itlaf edilir. lm veya itlaf edilmi hayvanlar yerinde yaklr veya gmlr veya mmknse bir hayvan atk tesisinde imha edilir. Bu ilemler, hastalk etkeninin yaylma riskini en aza indirecek ekilde yaplr.

b) Hayvan yemi, p, gbre veya sulu gbre gibi, hastalk etkeni bulam olmas muhtemel herhangi bir madde veya atk imha edilir veya uygun ekilde ilenir. leme tabi tutma ilemi resmi veteriner hekimin talimatna uygun olarak yrtlr ve bu ileme tabi tutma ilemi hastalk etkeninin imha edilmesini salayacak ekilde yaplr.

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen ilemleri yaptktan sonra, hastala duyarl hayvan trlerini barndrmak iin kullanlan binalar, evreleri, tama iin kullanlan aralar ve bulam olmas muhtemel tm ekipman 19 uncu maddeye uygun olarak temizlenir ve dezenfekte edilir.

) 11 inci maddeye uygun olarak epidemiyolojik aratrma yaplr.

(2) Gmme yoluna bavurulduunda, gmme ilemi, etobur hayvanlarn leleri veya birinci fkrann (a) ve (b) bentlerinde belirtilen atklar kazp karmasn nleyecek kadar derinlikte ve taban suyunun kirlenmesini veya herhangi bir evresel rahatszl nlemek iin uygun zeminde yaplr.

(3) Yetkili otorite, dier iletmelerin yeri, yerleimi veya hastalk phesi olan iletme ile temaslarn dikkate alarak hastaln dier iletmelere de muhtemelen bulatndan phe ederse bu maddenin birinci fkrasnda yer alan nlemleri dier iletmelere de uygular.

(4) letmeye yeniden hayvan konulmasna, resmi veteriner tarafndan, 19 uncu maddeye uygun olarak yaplan temizleme ve dezenfeksiyon ilemlerinin tatminkr sonu veren muayenesinden sonra, yetkili otorite tarafndan izin verilir.

Yabani hayvanlarda hastalk tespiti

MADDE 9 (1) Yabani hayvanlar enfekte olmusa veya olduklarndan pheleniliyorsa yetkili otorite yukarda belirtilen gerekli uygun nlemleri alr ve bu nlemleri Bakanla bildirir.

Farkl retim birimlerinde hastalk durumunda alnacak nlemler

MADDE 10 (1) ki veya daha fazla retim biriminin bulunduu bir iletmede Ek 1de sralanan hastalklardan birisi olursa, resmi yetkili otorite enfekte olmu bir iletmenin salkl retim birimleri iin 8 inci maddenin birinci fkrasnn (a) bendinde belirtilen nlemlerin bazlarn hastalk kontroln tehlikeye drmeksizin istisnai tutar. Bu tip istisnalar; iletme yapsn, bykln, uygulamalarn, barnma, muhafaza, personel, ekipman ve besleme bakmn dikkate alarak resmi veteriner hekimin bir niteden dierine hastalk ajannn yaylmasn nleyecek ekilde tamamen ayr olduunu kanaat getirdii iki veya daha fazla retim birimi iin geerli olacaktr.

(2) Birinci fkrada belirtilen istisnai durumun uygulanmasna aadaki ekilde bavurulmas gerekir.

a) Bu istisna ancak resmi veteriner hekim tarafndan yrtlen hastaln varl veya yokluunu dorulamak iin yrtlen resmi inceleme esnasnda sz konusu iletmenin deerlendirilmesi sonucu verilir.

b) letmede yaplan deerlendirmede resmi veteriner hekim hastaln olas yaylmas ile ilgili her koulu ve durumu dikkate alr.

(3) Birinci fkrada belirtilen istisnann verilebilmesi iin yetkili otorite farkl iletmeler arasnda hastaln yaylmas riskini deil, sz konusu iletmenin deiik retim birimleri arasnda hastalk etkeninin yaylma riskinin olmadn tespit eder.

(4) Salkl hayvanlar bulunan youn retim birimleri aadaki artlar tar.

a) Salkl hayvanlar, enfekte hayvanlarn bulunduu retim birimlerinden ayr binalar ierisinde, aralarnda herhangi bir balant ve ortak hava boluu bulunmayacak ekilde tutulur.

b) Bu retim birimlerinin ekipman, yem, atk ve varsa st iin farkl depolar bulundurulur.

c) Binalarn giri ve klarnda zel dezenfeksiyon sistemleri kurulur.

) Her retim birimine ayr personel grevlendirilir.

d) Salkl ve enfekte birimler arasnda hastaln bulamasna neden olabilecek iftlik makinalar veya dier ekipmanlarn, enfekte birimden salkl birimlere doru hastal iletebilecek hayvan, hayvansal rnler, hayvan yemi, hayvanlara ait malzemeler, yn, kl, atk gibi dier maddeler veya nesnelerin hibir al veriinin olmad tespit edilir.

(5) Resmi veteriner hekimin, bu maddenin nc ve drdnc fkrasnda yer alan tedbirlerin, enfeksiyonun iletmeye 11 inci maddede belirtilen epidemiyolojik inceleme sonucu tespit edilen muhtemel giri tarihinden her hastala ilikin azami kuluka sresi kadar iletmede uygulanmakta olduu kanaatine varm olmas gerekir.

Epidemiyolojik aratrma ve kriz merkezleri

MADDE 11 (1) Acil eylem plannda yer alacak epidemiyolojik aratrma ve kriz merkezleri aada belirtilen hususlar salar.

a) Epidemiyolojik aratrmalar acil eylem plan ierisinde bulunan Mihrak Aratrma Formuna gre yaplr. Mihrak aratrma formunda aadaki bilgilerin tam ve eksiksiz olmasna dikkat edilir.

1) Hastaln iletmede farkna varlmadan veya kukulanlmadan nce mevcut olabilecei srenin uzunluu,

2) letmede hastaln muhtemel kayna ve enfekte olmu veya bulam olabilecek hastala duyarl trden hayvanlarn bulunduu dier kontak iletmelerin belirlenmesi,

3) Hastalk etkenini sz konusu iletmelere veya iletmelerden tamas muhtemel olan kiilerin, hayvanlarn, karkaslarn, aralarn, ekipman veya dier maddelerin hareketinin tespit edilmesi ile ilgili bilgiler,

4) Hastalk etkeninin veya vektrlerinin durumu ve yaylmnn uygun ekilde tespit edilmesi ile ilgili bilgiler.

(2) Bakanlk tarafndan bu Ynetmelikte yer alan nlemlere benzer ek kontrol nlemlerinin uygulanp uygulanmayacana ve bu Ynetmelikteki istisnai durumlarn uygulanmasna karar verilirken yaplan epidemiyolojik aratrmalar dikkate alnr.

(3) Eer yaplan epidemiyolojik aratrmalar baka illere hastaln bulaabileceini ortaya koyuyorsa, Bakanlk ve dier ilgili illerdeki l Mdrlklerine bilgi verilir.

(4) Acil eylem plannda yer alan Kriz merkezleri hastaln mmkn olduunca abuk sndrlmesi iin gerekli tm tedbirlerin alnmasn salamak ve epidemiyolojik aratrmalar yapmak iin kurulur.

Kontak iletmelerde alnacak nlemler

MADDE 12 (1) Yetkili otorite yaplan epidemiyolojik aratrmalara dayanarak bir iletmenin, kontak iletme olup olmadna karar verir. Yetkili otorite tarafndan kontak iletmelerde aadaki nlemler alnr.

a) pheli iletmeden dolay kontak olan iletmeler, 6 nc maddeye uygun olarak resmi gzetim altna alnr. Bu gzetim, hastalk varl resmi olarak ortadan kalkana kadar, kaldrlamaz.

b) Hastalk mihrak olan iletmeden dolay kontak olan iletmeler 6 nc maddeye uygun olarak resmi gzetim altna alnr. Bu gzetim, hastaln varl resmi olarak ortadan kalkana kadar kaldrlamaz.

(2) Yetkili otorite, bir iletme birinci fkrann (b) bendinde belirtilen hkmlere tabi olduunda 6 nc maddede belirtilen hkmleri, 11 inci maddeye gre uygulanan epidemiyolojik aratrma tarafndan belirlenen enfeksiyonun muhtemel balang zamann takiben her hastala ilikin azami kuluka sresi kadar iletmede yrrlkte tutar.

(3) Yetkili otorite artlarn uygun olmas durumunda birinci fkrann (a) ve (b) bentlerinde belirtilen nlemlerin, 10 uncu maddede belirtilen artlar karlamas artyla iletmenin bir blmne ve orada bulundurulan hayvanlara veya yalnzca hastala duyarl trden hayvanlar iin uygulanmasn salar.

DRDNC BLM

Koruma ve Gzetim Blgeleri

Hastalk salgn durumunda koruma ve gzetim blgelerinin oluturulmas

MADDE 13 (1) Yetkili otorite, Ek 1de yer alan hastalklardan birinin tehisi resmi olarak teyit edildiinde, acilen aada belirtilen blgeleri oluturur;

a) Mihrak etrafnda yarap en az kilometre olacak ekilde bir koruma blgesi,

b) Koruma blgesini de ierecek ekilde mihrak etrafnda yarap en az on kilometre olacak ekilde bir gzetim blgesi.

(2) Bu maddenin birinci fkrasnda belirtilen koruma ve gzetim blgeleri oluturulurken yetkili otorite tarafndan aadaki kriterler gz nne alnr;

a) Corafi durum, zellikle ekolojik faktrler,

b) Meteorolojik artlar,

c) 11 inci maddede belirtilen epidemiyolojik aratrmalarn sonucu,

) Laboratuvar testlerinin sonular,

d) Gerekte uygulanan kontrol nlemleri.

(3) Eer koruma, gzetim veya dier kstl blgeler farkl bir lkenin topraklarn kapsyorsa, ilgili lkelerin yetkili otoriteleri ile bu blgelerin oluturulmas iin ibirlii yaplr.

Koruma blgelerinde alnmas gereken nlemler

MADDE 14 (1) Yetkili otorite, koruma blgelerinde aadaki nlemlerin alnmasn salar.

a) Blge iinde hastala duyarl trden hayvanlara sahip btn iletmeler belirlenir.

b) Tespit edilen iletmelere resmi veteriner hekim tarafndan periyodik ziyaretler yaplr. Bu ziyaretlerde resmi veteriner hekimler tarafndan klinik muayene yaplr ve gerektiinde tehisine uygun olarak laboratuvar testleri iin numuneler alnr. Bu ziyaretlerin kaytlar ve bulgular kayt altna alnarak saklanr. Koruma blgeleri kaldrlmadan nce de bu iletmeler yine resmi veteriner hekim tarafndan ziyaret edilir.

c) letmelerin servis yollar hari olmak zere, kamuya ait yollarda hastala duyarl hayvanlarn hareketi ve tanmas yasaklanr, ancak yetkili otorite karayolu veya demiryolu ile bu blgede hi durmadan ve ykleme yapmadan yaplacak transit geiler iin istisna verir.

) Hastala duyarl trden hayvanlar iinde barndrldklar iletmede tutulur. Ancak, duyarl trden hayvanlar acil kesim iin o blgede bulunan bir mezbahaya veya o blgede veteriner hekim gzetimi altnda mezbaha yoksa gzetim blgesinde yetkili otorite tarafndan belirlenen bir mezbahaya resmi gzetim altnda dorudan tanmalar iin izin verir. Yetkili otorite bu tamaya resmi veteriner hekim tarafndan iletmedeki hastala duyarl trden hayvanlarn muayenesini yapmas ve hi birinde enfeksiyon kukusu bulunmadn teyit etmesinden sonra izin verir. Ayrca mezbahadan sorumlu yetkili otorite, hayvanlarn o mezbahaya gnderilme niyetinden haberdar edilir.

(2) Bu maddede belirtilen nlemlere, enfekte olan iletmedeki duyarl hayvanlarn 8 inci maddeye gre itlaf ve 19 uncu maddede yer alan prosedrlere gre iletmede yaplan temizlik ve dezenfeksiyon ileminden sonra en az sz konusu hastala ilikin azami kuluka sresi kadar devam edilir. Ancak, hastaln bir bcek vektr tarafndan tand durumda, nlemlerin sresini yetkili otorite belirler ve muhtemel nbeti hayvan uygulamas iin gereken dzenlemeleri yapar. Yetkili otorite byle bir durumda alm olduklar nlemleri Bakanla derhal bildirir.

(3) Bu maddenin birinci fkrasnda belirtildii ekilde nlemlerin uygulanmasna artk gerek kalmadnda ve ikinci fkrada belirtilen periyodun sona ermesi zerine gzetim blgesinde uygulanan kurallar gzetim blgesinin kaldrlmasna kadar koruma blgesine de uygulanr.

Gzetim blgelerinde alnmas gereken nlemler

MADDE 15 (1) Yetkili otorite gzetim blgelerinde aadaki nlemlerin alnmasn salar.

a) Hastala duyarl trden hayvanlarn bulunduu iletmeler belirlenir.

b) Hastala duyarl hayvanlarn kamu yollarndaki hareketi, otlak veya hayvan barnaklarna gtrme amac dnda yasaklanr. Ancak yetkili otorite karayolu veya demiryolu ile bu blgede hi durmadan ve ykleme yapmadan yaplacak transit geiler iin istisna verir.

c) Hastala duyarl hayvanlarn gzetim blgesi ierisinde tanmas yetkili otoritenin iznine tabidir.

) Hastala duyarl hayvanlar hastaln en son kaydedilen vakasndan sonra azami kuluka dnemi kadar gzetim blgesinin iinde tutulur. Bu dnem sona erdikten sonra hayvanlar acil kesim iin yetkili otorite tarafndan belirlenen bir mezbahaya resmi gzetim altnda dorudan tanmalar iin blge dna karlmasna izin verir. Yetkili otorite bu tamaya resmi veteriner hekim tarafndan iletmedeki hastala duyarl trden hayvanlarn muayenesini yapmas ve hi birinde enfeksiyon kukusu bulunmadn teyit etmesinden sonra izin verir. Ayrca mezbahadan sorumlu yetkili otorite, hayvanlarn o mezbahaya gnderilme niyetinden haberdar edilir.

(2) Bu maddede belirtilen nlemlere, enfekte iletmedeki hayvanlar metoduna uygun olarak imha edildikten ve 19 uncu maddeye gre n temizlik ve dezenfeksiyonu tamamlandktan sonra en az yirmi sekiz gn sreyle devam edilir. Ancak, hastaln bir bcek vektr tarafndan tand durumda, yetkili otorite nlemlerin sresini belirler ve muhtemel nbeti hayvan uygulamas iin hkmleri koyar. Yetkili otorite byle bir durumda alm olduklar nlemleri Bakanla derhal bildirir.

Hayvanlarn bir iletmeden karlmas

MADDE 16 (1) Yetkili otorite 14 ve 15 inci maddelerin birinci fkralarnn () bentlerinde belirtilen yasaklarn, ilave hastalk vakalarnn kmas nedeniyle otuz gnden fazla sreyle uygulanmas ve bunun sonucunda, hayvanlarn muhafazasnda sorunlarn yaanmas halinde, hayvan sahibinin gerekeli bavurusunu mteakip aada belirtilen artlar altnda koruma ve gzetim blgesindeki hayvanlarn iletmeden karlmasna izin verir.

a) Resmi veteriner hekim tarafndan gerekeli bavurunun gerekesinin dorulanm olmas,

b) letmedeki tm hayvanlarn muayenesinin yaplmas,

c) Tanacak hayvanlarn klinik muayenesinin yaplmas ve sonularnn negatif olmas,

) Her bir hayvann, Bakanlka belirlenen bir yntem ile kimliklendirilmi ve kayt altna alnm olmas,

d) Var iletmesinin, ya koruma blgesi ya da gzetim blgesi iinde yer almas.

(2) Bu tama boyunca hastalk etkeninin yaylma riskini nlemek iin, zellikle tamadan sonra kamyonlarn temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi yoluyla, gerekli tm nlemler alnr.

Koruma ve gzetim blgesi uygulamalarnn duyurusu

MADDE 17 (1) Yetkili otorite, koruma ve gzetim blgesinde oturan kiileri, yrrlkteki kstlamalardan haberdar etmek iin tm nlemlerin alnmasn ve bu nlemlerin uygun ekilde uygulanmas iin gerekli tm dzenlemelerin yaplmasn salar.

stisnalarn uygulanmas

MADDE 18 (1) Ek 1de sralanan hastalklarn kontrol ve eradikasyonuna ilikin zel hkmler iin bu Ynetmelikte ortaya konulan genel hkmlerden istisnalarn uygulanmas;

a) Domuz vezikler hastal iin sekizinci blmde yer alan istisnalar,

b) Ek 1de sralanan dier hastalklarn her biri iin ise Bakanlka gerekli grlen istisnalar, erevesinde yaplr.

BENC BLM

Temizlik ve Dezenfeksiyon

Temizlik ve dezenfeksiyon

MADDE 19 (1) Yetkili otorite tarafndan; temizlik ve dezenfeksiyon iin aadaki nlemler alnr.

a) Dezenfeksiyonda kullanlacak dezenfektanlar ve konsantrasyonlar yetkili otorite tarafndan belirlenir.

b) Temizleme, dezenfeksiyon ve haereden arndrma ilemleri, resmi gzetim altnda resmi veteriner hekim tarafndan verilen talimata uygun ve hastalk etkeninin yaylma ve hayatta kalma riskini elimine edecek ekilde yrtlr.

c) Bu fkrann (b) bendindeki ilemlerin tamamlanmas zerine resmi veteriner hekim, nlemlerin uygun ekilde yrtlmesini ve hastala duyarl hayvanlarn tekrar getirilmesinden nce sz konusu hastaln tamamen sndrlmesini temin etmek iin yirmibir gnden az olmayan uygun bir srenin gemi olmasn salar.

(2) Enfekte olmu bir iletmeyi temizleme ve dezenfekte etmek amacyla;

a) Domuz vezikler hastal iin sekizinci blmde yer alan prosedr erevesinde,

b) Ek 1de sralanan dier hastalklarn her biri iin ise Bakanlka hazrlanan prosedrler erevesinde uygulama yaplr.

ALTINCI BLM

Laboratuvarlar ve Ulusal Referans Laboratuvarlar

Ulusal referans laboratuvarlarnn belirlenmesi

MADDE 20 (1) Ulusal referans laboratuvarlar Bakanlka belirlenir. Bakanlka belirleme yaplrken, laboratuvarlarn salgn srasnda daima ve zellikle sz konusu hastalk ilk ortaya kt zaman, virsn tipi, alt tipi ve varyantn gsterebilen, blgesel tehis laboratuvarlarnda elde edilen sonularn teyit edilmesini salayan ve uzman personele sahip olan laboratuvarlar olmas nitelikleri aranr.

Ulusal referans laboratuvarlarnn grev ve fonksiyonlar

MADDE 21 (1) lgili hastalklarn her biri iin belirlenen ulusal referans laboratuvarlarnn grev ve fonksiyonlar aadaki ekildedir.

a) Ulusal referans laboratuvar, ilgili hastaln varln saptamada ve virs izolatlarnn genetik tip tayininde kullanlan laboratuvar testlerinin tehis klavuzu erevesinde yaplmasn salamaktan sorumludur. Bu amala, uluslararas referans laboratuvar veya dier ulusal laboratuvarlarla zel anlamalar yapar.

b) Ulusal referans laboratuvar, lkedeki ilgili hastalk laboratuvarlarndaki standartlar ve tehis metotlarn koordine etmekle ykmldr. Bu amala;

1) Ulusal laboratuvarlara diagnostik reagent salar.

2) lkede hastaln tehisinde kullanlan tm diagnostik reagentlerin kullanm ile ilgili metot birliini salar. Diagnostik reagentlere sahip zel laboratuvarlarn ileyilerini denetler.

3) Periyodik olarak tehis prosedrleri iin karlatrmal testler dzenler.

4) lkede saptanan mihraklardan virs izolatlarn saklar.

5) lke iinde kullanlan tehis yntemleri ve yaplan testlerin sonular zerinde verileri ve bilgileri toplar ve birletirir.

6) Molekler epidemiyoloji almalar organize eder ve uygular, gelimi metotlar kullanarak saha izolatlarnn karakterizasyonunu salar.

7) Hzl ayrt edici tehis salamak iin hastalk virs ve dier ilgili virsler hakknda uzmanln muhafaza eder.

8) Hastaln eradikasyonu ve kontrol etmede kullanlan a ve/veya immnoloji rnlerini hazrlar ve kullanm hakknda eksiksiz bilgi edinir.

c) Dnya genelinde ilgili hastaln gzetimi, salgn durumu ve nlenmesindeki gelimeleri takip eder.

) Blge enstitlerinde yaplan tehisleri teyit eder, karakterizasyon ve salgn ettleri iin izolatlar alarak, lke iinde kan ilgili hastaln ortaya klarnn tehisinde aktif olarak grev alr.

d) lke genelinde diagnostik tekniklerinin uyumlulatrlmas amacyla laboratuvar tehisinde uzmanlarn eitimi veya tekrar eitimini salar.

e) Ulusal referans laboratuvarlar, bu Ynetmelik kapsamndaki hastalklar konusunda Dnya Hayvan Sal Tekilat OIE referans laboratuvarlaryla ibirlii yapar.

YEDNC BLM

Alama

Alama

MADDE 22 (1) Ek 1de sralanan hastalklara kar alama, aadaki hkmlere uygun olarak, yalnzca hastalk ktnda alnan nlemleri desteklemek amacyla yaplr.

a) Bakanlk, kontrol nlemlerine bir ilave olarak alamay uygulamaya koyma karar alabilir.

b) Uygulama karar aadaki kriterlere gre alnr.

1) Etkilenen blgede bulunan ilgili hayvan trlerinin konsantrasyonu,

2) Kullanlan her ann zellikleri ve bileimi,

3) Alarn datm, depolama ve kullanmnn gzetimi iin prosedrler,

4) A yaplacak veya yaplmas gereken hayvanlarn trleri ve ya,

5) Alamann yaplabilecei veya yaplmas gerektii blgeler,

6) Alama kampanyasnn sresi.

(2) Bu maddenin birinci fkrasnda belirtilen durumda;

a) pheli iletmelerde hastala duyarl hayvanlarn alanmas veya tekrar alanmas yasaklanr.

b) Hiper-immun serum enjeksiyonu yasaklanr.

(3) Alamann uygulanmas durumunda;

a) Alanan tm hayvanlar Bakanlk tarafndan belirlenen bir ynteme uygun olarak ak ve okunakl bir ekilde kimliklendirilir ve kayt edilir.

b) Alanan tm hayvanlar, acil kesim iin yetkili otorite tarafndan belirlenen bir mezbahaya gnderilmedike alama blgesi iinde kalr. Hayvanlarn bir mezbahaya gnderilmesi durumunda hayvanlarn tanmasna, yalnzca resmi veteriner hekimin iletmedeki duyarl hayvanlar muayene etmesi ve hi birinin enfekte olduundan kukulanlmadn teyit etmesinden sonra izin verir.

(4) Alama ilemleri tamamlandnda, hastala duyarl hayvanlarn alama blgesinden hareket etmelerine yetkili otorite tarafndan belirlenen bir sre sonra, yetkili otorite tarafndan izin verilir.

SEKZNC BLM

Domuzlarn Vezikler Hastaln Kontrol Etmek in zel nlemler

Hastaln tanm ve varlnn teyidi

MADDE 23 (1) Domuz vezikler hastal, klinik olarak ap hastalndan ayrt edilemeyen, burun, dudaklar, dil zerinde ve parmaklarn koroner bantlarnda keseciklere neden olan, iddet bakmndan byk lde farkllk gsteren, klinik lezyonlarla kendini gstermeksizin bir domuz srsn enfekte edebilen ve azami kuluka dnemi yirmisekiz gn olan bir domuz hastaldr.

(2) Domuzlarn vezikler hastal phesi veya hastalk varl tespit edilen vakalar, hastal bildirmekle ykml olan kiiler tarafndan derhal yetkili otoritelere, yetkili otoriteler tarafndan da Bakanla bildirilir.

(3) 4 nc maddenin birinci fkrasnn () bendinde ifade edilen hastalk teyidinden farkl olarak, hastaln varl aadaki koullarda teyit edilir.

a) Domuz vezikler hastalk virsnn domuzlardan veya evreden izole edildii iletmelerde,

b) Domuz vezikler hastal iin seropozitif olan domuzlar ieren iletmelerdeki bu domuzlar veya iletmedeki dier domuzlarda hastala zg lezyonlarn grlmesi durumunda,

c) Hastaln klinik iaretlerini gsteren veya seropozitif olan domuzlar ieren iletmelerde teyit edilen hastalk ile dorudan epidemiyolojik bir balantnn varl durumunda,

) Seropozitif domuzlarn tespit edildii dier srlerde, yetkili otorite, hastaln varln teyit etmeden nce, zellikle rnek almalar arasnda en az yirmisekiz gnlk bir aralk ile tekrar rnek alarak ve tekrar test ederek ilave aratrmalar yapar. 6 nc maddede belirtilen pheli iletmelerde alnacak nlemler, bu tr aratrmalar tamamlanncaya kadar devam eder. Eer mteakip aratrmalar, domuzlarn hala seropozitif olmasna ramen, hastaln klinik belirtilerini gstermezse, bu durumda yetkili otorite, test edilen domuzlarn kendi gzetimi altnda ldrlmesini ve imha edilmesini veya lke iinde belirlemi olduu bir mezbahada kendi gzetimi altnda kesilmesini salar. Yetkili otorite, mezbahaya varan domuzlarn, dier domuzlardan ayr tutulmasn ve kesilmesini, etlerinin uygun artlarda lke ii pazarda kullanlmasn salar.

Koruma blgesi

MADDE 24 (1) Koruma blgesinin bykl, 13 nc maddede tanmland ekilde olur.

(2) Domuz vezikler hastal durumunda 14 nc maddedeki nlemlerin yerine aadaki nlemler uygulanr.

a) Blge iindeki, hastala duyarl trden hayvanlarn bulunduu tm iletmeler belirlenir.

b) Hastala duyarl trden hayvanlarn bulunduu iletmelere periyodik ziyaretler yaplr. Bu iletmelerdeki hayvanlara klinik muayene yaplr, gerekirse laboratuvar incelemesi iin rnekler alnr. Ziyaretlerin skl, daha byk risk tayan iletmelerde hayvan salgn hastalnn arlna orantl olmak zere, ziyaret ve bulgularn kayd tutulur.

c) letmelerin servis yollar hari olmak zere, kamuya ait yollarda hastala duyarl hayvanlarn hareketi ve tanmas yasaklanr, ancak yetkili otorite karayolu veya demiryolu ile bu blgede hi durmadan ve ykleme yapmadan yaplacak transit geiler iin istisna verir.

) Ancak, koruma blgesinin dndan gelen ve o blgede bulunan bir mezbahaya gitmekte olan kesimlik domuzlar iin bir muafiyet tannr.

d) Koruma blgesinde, domuzlar veya dier iftlik hayvanlarn veya kirlenmi olabilecek yem, gbre, sulu gbre vs. malzemeyi tamak iin kullanlan kamyonlar ve dier aralar ve ekipman, yetkili otorite tarafndan ortaya konulan prosedrlere uygun olarak temizlenmeden ve dezenfekte edilmeden, koruma blgesinde bulunan bir iletmeyi, koruma blgesini veya bir mezbahay terk edemez.

e) Domuzlar, 19 uncu maddede de ortaya konulduu ekilde enfekte olmu iletmelerin ilk temizleme ve dezenfeksiyonunun tamamlanmasndan sonra yirmibir gn boyunca muhafaza edildikleri iletmeden karlamazlar. Ancak yirmibir gnden sonra anlan iletmeden domuzlar karmak iin izin verilir.

f) Yetkili otorite, domuzlarn acil kesim iin tercihen koruma ve gzetim blgesi iinde belirlenen bir mezbahaya resmi gzetim altnda dorudan tanmalarna aadaki nlemlerin alnmasndan sonra izin verir.

1) letmedeki tm domuzlarn klinik muayenesi yaplr.

2) Kesime gtrlecek olan domuzlarn da ayrca klinik muayenesi yaplr.

3) Domuzlar, Bakanlk tarafndan belirlenen bir yntemle kimliklendirilip, kayt altna alndktan sonra sevkine izin verilir.

4) Domuzlar yetkili otorite tarafndan mhrlenen aralarla tanr.

5) Mezbahadan sorumlu yetkili otorite, domuzlarn kesimhaneye gnderilme niyetinden haberdar edilir.

6) Mezbahaya vardktan sonra domuzlar dier domuzlardan ayr olarak muhafaza edilir ve kesilir.

7) Domuzlarn tanmasnda kullanlan ara ve ekipman, mezbahay terk etmeden nce temizlenir ve dezenfekte edilir.

8) Mezbahada yaplan kesim ncesi ve kesim sonras muayenede, domuzlarn vezikler hastal virsnn varlna ilikin belirtiler dikkate alnr. Ayrca kesilen domuzlarn kanlarndan istatistiksel adan sry temsil edecek ekilde rnekler alnr. Domuzlarn vezikler hastalnn teyidine yol aan bir pozitif sonu bulunmas durumunda, 26 nc maddenin birinci fkrasnn (c) bendindeki hkmler uygulanr.

g) Yetkili otorite, domuzlarn koruma blgesi iindeki bir iletmeden dier iletmelere gnderilmesine aadaki nlemlerin alnmasndan sonra istisna olarak izin verir.

1) letmedeki tm domuzlarn muayenesi yaplr,

2) Tanacak domuzlarn klinik muayenesi yaplr ve negatif sonular alnr,

3) Her bir domuz Bakanlka belirlenen bir ynteme gre kimliklendirilmi ve kayt altna alnm olacaktr.

) kinci fkrann (f) bendine gre kesilen domuzlarn taze eti Bakanlka belirlenen bir yntemle iaretlenir, Bakanlka belirlenen bir kurulua tama aralar mhrlenerek gnderilir ve orada etin merkez i scakl 70 olacak ekilde sl ileme tabi tutularak deerlendirilmesi salanr.

(3) Koruma blgesindeki nlemlere, aadaki uygulamalar yaplncaya kadar devam edilir.

a) 19 uncu maddesinde ortaya konulan temizlik ve dezenfeksiyon nlemleri uygulanacaktr.

b) Blgedeki tm iletmelere aadaki uygulamalar yaplr.

1) Domuzlarn klinik muayenesi yaplr ve hastaln varln gsteren belirtilerin olmad tespit edilir.

2) Domuzlarn istatistiksel bir rnekleme metodu ile serolojik muayenesi yaplr ve hastala kar antikor bulunmad tespit edilir. Serolojik tarama program, domuz vezikler hastalnn tanmas ve domuzlarn baklma eklini dikkate alnarak yaplr. Program, Bakanlk tarafndan belirlenir. Klinik muayene ve rnekleme, enfekte olan iletmede ilk temizleme ve dezenfeksiyon nlemlerinin tamamlanmasndan sonra yirmisekiz gn gemeden yaplmaz.

(4) Bu maddenin 3 nc fkrasnda belirtilen periyodun sona ermesi zerine, gzetim blgesine uygulanan kurallar koruma blgesine de uygulanr.

(5) kinci fkrann (d) bendinde belirtilen yasaklarn, ilave hastalk vakalarnn kmas nedeniyle otuz gnden fazla sreyle uygulanmas ve bunun sonucunda, hayvanlarn muhafazasnda sorunlarn yaanmas halinde, hayvan sahibinin gerekeli bavurusunu mteakip aada belirtilen artlar altnda koruma ve gzetim blgesindeki hayvanlarn iletmeden karlmasna izin verir.

Gzetim blgesi

MADDE 25 (1) Gzetim blgesinin bykl, 13 nc maddede belirtilen ekilde olur.

(2) Domuzlarn vezikler hastal durumunda, 15 inci maddedeki nlemlerin yerine aadaki nlemler uygulanr.

a) Blge iindeki, hastala duyarl trden hayvanlara sahip tm iletmeler belirlenir.

b) Domuzlarn, gzetim blgesindeki bir iletmeden dorudan bir mezbahaya hareketi dnda kalan hareketine aadaki artlarda yetkili otorite tarafndan izin verilir.

1) Hareketten nceki yirmibir gnde o iletmeye hibir domuz tanmam olduu tespit edilir.

2) Hayvanlarn sahibi veya sorumlusu tarafndan tm domuz hareketlerinin kayt altna alnd tespit edilir.

c) Yetkili otorite, gzetim blgesinden domuzlarn hareketine aadaki artlarn yerine getirilmesinden sonra izin verir.

1) letmedeki tm domuzlar hareketten krksekiz saat nce muayene edilir.

2) Tanacak domuzlar hareketten krksekiz saat nce klinik olarak muayene edilir ve sonularn negatif olduu tespit edilir.

3) Tanacak domuzlarn hareketten ondrt gn nce istatistiksel bir rnekleme metodu ile serolojik muayenesi yaplm ve hastala kar antikorlarn bulunmam olmas gerekmektedir. Ancak, kesimlik domuzlarda serolojik muayene, yetkili otorite tarafndan belirlenen var mezbahasnda alnan kan rnekleri zerinde yaplabilir. Domuzlarn vezikler hastalk varln teyit eden pozitif sonularn kmas durumunda 26 nc maddenin birinci fkrasnn (c) bendindeki hkmler uygulanr.

4) Her bir domuz Bakanlka belirlenen bir ynteme gre kimliklendirilip, kayt altna alndktan sonra sevkine izin verilir.

5) Domuzlarn tanmasnda kullanlan ara ve ekipman, mezbahay terk etmeden nce temizlenir ve dezenfekte edilir.

) Gzetim blgesinde, domuzlar veya dier iftlik hayvanlarn veya kirlenmi olabilecek malzemeyi tamak iin kullanlan kamyonlar, dier aralar ve ekipman, yetkili oto tarafndan belirlenen prosedrlere uygun olarak temizlenmeden ve dezenfekte edilmeden, blgeyi terk edemez.

(3) Gzetim blgesinin bykl, 13 nc maddenin ikinci fkrasnda ortaya konulan hkmlere uygun olarak deitirilir.

(4) Gzetim blgesindeki nlemlere, aadakiler yaplncaya kadar devam edilir.

a) 19 uncu maddede ortaya konulan temizlik ve dezenfeksiyon nlemleri uygulanr,

b) Koruma blgesinde gerekli tm nlemlerin alnd tespit edilinceye kadar devam edilir.

Genel ve ortak nlemler

MADDE 26 (1) Domuzlarn vezikler hastalnda aadaki ilave nlemler uygulanr.

a) Hastaln varl resmi olarak teyit edildii zaman, 6 nc maddenin ikinci fkras ve 8 inci maddede ortaya konulan nlemlere ilaveten, hastaln iletmeye muhtemel girii ile resmi nlemlerin uygulamaya konulmas arasndaki periyod boyunca kesilen etlerin, mmkn olan hallerde takip edilmesi ve hastalk virsnn yaylma riskini nleyecek ekilde resmi gzetim altnda imha edilmesi salanr.

b) Resmi veteriner hekim, kii, hayvan veya ara hareketi sonucunda veya baka bir ekilde herhangi bir iletmede bulunan domuzlara bulama olduundan kukulanrsa, iletmedeki domuzlar, aadaki uygulamalar yaplncaya kadar 12 nci maddedeki hareket kstlamalar altnda kalr.

1) Domuzlarn klinik muayenesi yaplr ve sonularn negatif olduu tespit edilir.

2) Domuzlarn istatistiksel bir rnekleme metoduna dayanarak serolojik muayenesi yaplr ve hastala kar antikor bulunmad tespit edilir. Sz konusu klinik ve serolojik muayene, kii, hayvan veya aralarn hareketi sonucunda ve baka bir ekilde meknn muhtemel bulamasndan sonra yirmisekiz gn gemedike yaplmaz.

c) Bir mezbahada hastaln varl teyit edilirse, yetkili otorite unlar salar.

1) Mezbahadaki tm domuzlar gecikmeksizin kesilir.

2) Enfekte olmu ve bulam domuzlarn bedenleri ve sakatat, hastalk virsnn yaylmas riskini nleyecek ekilde resmi gzetim altnda imha edilir.

3) Bina, ekipmanlar ve aralarn temizlik ve dezenfeksiyonu, yetkili otorite tarafndan ortaya konulan talimata uygun olarak resmi veteriner hekim gzetiminde yaplr.

4) 11 inci maddeye uygun olarak bir epidemiyolojik aratrma yaplr.

5) Temizlik ve dezenfeksiyon ilemlerin tamamlanmasndan sonra en az yirmidrt saat sreyle kesim iin hibir domuz mezbahaya sokulmaz.

Enfekte iletmelerin temizlik ve dezenfeksiyonu

MADDE 27 (1) 19 uncu maddede ortaya konulan temizlik ve dezenfeksiyon nlemlerine ilaveten, aadaki nlemler de uygulanr.

a) lk temizlik ve dezenfeksiyon prosedr

1) Domuzlarn karkaslar karlr karlmaz, domuzlarn barndrld mekn blmleri ve kesim esnasnda bulam olabilecek dier mekn blmleri, yetkili otorite tarafndan belirlenen bir dezenfektan ile, hastalk iin uygun konsantrasyonda spreylenir. Dezenfektann en az yirmidrt saat boyunca yzeyde kalmas salanr.

2) Kesim esnasnda salm olabilecek dokular veya kan dikkatlice toplanr ve hayvan karkaslaryla birlikte atlr. Kesim, daima geirgen olmayan bir yzeyde yaplr.

b) lave temizlik ve dezenfeksiyon prosedr

1) Tm gbre, altlk, bulak yem binalardan karlr, yn haline getirilir ve yetkili otorite tarafndan belirlenen dezenfektan ile dezenfekte edilir. Sulu gbre, virs ldrmek iin uygun bir yntemle muamele edilir.

2) Tm portatif tesisat mekndan sklr ve ayr olarak temizlenerek, dezenfekte edilir.

3) Gres ve dier kirler, yzeyleri degresleme ajan ile slatmak suretiyle yzeylerden sklr ve basnl su ile ykanr.

4) Dezenfektan bir kez daha tm yzeylere spreylenmek suretiyle uygulanr.

5) Szdrmazl salanabilen odalar gazla dezenfekte edilir.

6) Resmi veteriner hekimin muayenesi sonrasnda hasarl tabanlara, duvarlara vs. tamirler yaplr.

7) Tamamlanm tamirlerin tatminkr yapldn grmek iin kontrol yaplr.

8) Yanabilir malzemeden tamamen arnm olan mekn blmleri, alev tabancas kullanlarak scak muameleye tabi tutulur.

9) Tm yzeyler 12,5ten daha byk pH deerine sahip bir alkali dezenfektan veya izin verilen baka bir dezenfektanla, dezenfekte edilir. Dezenfeksiyona krksekiz saat sonra tekrar yaplr.

c) Nihai temizleme ve dezenfeksiyon prosedr erevesinde, alev tabancas veya alkali dezenfektan ile muamele 14 gn sonra tekrarlanr.

Enfekte iletmelere yeniden hayvan konulmas

MADDE 28 (1) 8 inci maddenin drdnc fkrasnda ortaya konulan nlemlere ilaveten, aadaki nlemler uygulanr.

a) Yeniden hayvan koyma, meknn ilk tam dezenfeksiyonunun, yani temizleme ve dezenfeksiyon prosedrnn, tamamlanmasndan sonra drt hafta gemeden yaplmaz.

b) Domuzlarn enfekte iletmeye yeniden konulmasnda, iletmede uygulanan iftilik trn dikkate alarak aadaki prosedrlerden birine uygunluu salanr.

1) Ak hava domuz iletmelerinde, hayvanlar yeniden koyma, hastalk virsne kar antikorlarn varl kontrol edilen ve negatif bulunan snrl sayda nbeti domuz yavrusu ile balar. Nbeti domuz yavrular, yetkili otoritenin artlarna uygun olarak, enfekte olmu iletmenin her bir yerine temas edecekleri ekilde yerletirilir. letmeye yerletirildikten yirmisekiz gn sonra klinik muayeneye tabi tutulur ve serolojik testler iin rnekler alnr. Domuz yavrularnn hibiri Domuz vezikler hastalnn klinik belirtilerini gstermiyor veya hastaln virsne kar antikor gelitirmemi ise, tam olarak yeniden hayvanlar konulur.

2) Domuz vezikler hastal nedeniyle kstlanm alanlarn dnda bulunan iletmelerden getirilen ve seronegatif olan tm domuzlar sekiz gnlk bir periyod iinde iletmeye gelir. Son domuzlarn geliinden sonra altm gnlk bir sre iin hibir domuz iletmeden ayrlmaz. Tekrar nfuslandrlm sr, yetkili otoritenin artlarna uygun olarak klinik ve serolojik muayeneye tabi tutulur. Bu muayene en erken, son domuzlarn geliinden yirmisekiz gn sonra yaplabilir.

DOKUZUNCU BLM

Kontroller, Acil Eylem Plan

Kontroller

MADDE 29 (1) Bakanlk, bu Ynetmeliin bir rnek olarak uygulanmas iin hayvan sal ve refahna uygun olarak il/ile mdrlkleri ile resmi ve zel laboratuvarlarn almalarn yerinde incelemek zere gerekli kontrolleri yapar.

Acil eylem plan

MADDE 30 (1) Bakanlk, acil eylem plan ile ilgili aadaki uygulamalar yapar.

a) Herhangi bir salgn durumunda uygulanacak ulusal nlemleri zelletiren ve bu maddenin ikinci fkrasnda yer alan kriterlere uygun olarak acil eylem plan hazrlar.

b) Acil eylem plan, salgnn hzl ve etkili bir ekilde eradikasyonu iin gereken olanaklara, ekipmana, personele ve dier tm materyallere ulalmasn salar.

(2) Acil eylem planlar en azndan aadaki kriterlere uygun olarak hazrlanr:

a) lgili hastalklarn kontrol llerini koordine edecek ulusal dzeyde bir kriz merkezi kurulur.

b) Hastalk kontrol llerini yerel dzeyde koordine etmek iin uygun olanaklara sahip yerel hastalk kontrol merkezlerinin bir listesi oluturulur.

c) Kontrol nlemlerinde grev alan personelin yetenekleri, sorumluluklar ve kendileri hakknda detayl bilgi verilir.

) Her bir yerel hastalk kontrol merkezi ile dorudan veya dolayl olarak salgnda yer alan kiiler ve kurulular arasnda hzl bir iletiim salanr.

d) Hastalk kontrol nlemlerini etkili olarak gerekletirmek iin yeterli ekipman ve materyal bulundurulur.

e) Enfeksiyon veya kontaminasyondan phelenilmesi veya tespit edilmesi durumunda yaplacaklar hakknda, karkaslarn nerilen ekilde imhasn da ieren detayl talimatlar bulundurulur.

f) Saha ve uygulama prosedrlerinde kiisel geliim salamak iin eitim programlar oluturulur.

g) Tehis laboratuvarlar otopsi yapacak ekilde dzenlenir. Serolojik ve histolojik muayeneleri yapabilecek kapasitede olmas ve hzl tehis yapacak alt yapya sahip olmas salanr. rneklerin hzl tanmas iin dzenlemeler yaplr. Acil eylem plan ayn zamanda laboratuvarn tehis kapasitesini ve salgn hastalkla baa kabilecek kaynaklarn durumunu da belirlemi ekilde bilgileri ierir.

) Acil alamaya bavurma halinde gerekli olabilecei tahmin edilen a miktar hakknda ayrntl bilgiyi ierir.

h) Acil eylem planlarnn uygulanmas iin gerekli kanuni tedbirlerin uygulanmasn salamak iin dzenlemeler yaplr.

ONUNCU BLM

eitli ve Son Hkmler

tlaf uygulamalar

MADDE 31 (1) Bu Ynetmelikteki hastalklardan birine, yakalanm ya da pheli hayvanlarn itlaf edilmelerine dair hkmler Bakanlka belirlenen yerlerde uygulanr.

Yrrlk

MADDE 32 (1) Bu Ynetmelik yaym tarihinde yrrle girer.

Yrtme

MADDE 33 (1) Bu Ynetmelik hkmlerini Gda, Tarm ve Hayvanclk Bakan yrtr.

 

Ek 1

 

HBARI MECBUR HASTALIKLARDAN BAZILARI ve NKUBASYON PERYODLARI

 

HASTALIK ADI

NKUBASYON PERYODU

Sr Vebas

21 gn

Koyun ve Kei Vebas (PPR)

21 gn

Domuzlarn Vezikler Hastal

28 gn

Mavi Dil Hastal

40 gn

Geyiklerin Epizootik Hemorajik Hastal (EHD)

40 gn

Koyun ve Kei iei

21 gn

Vezikler Stomatitis

21 gn

Afrika Domuz Vebas

40 gn

Rift Vadisi Hummas

30 gn

Srlarn Nodler Ekzantemi (Lumpy Skin)

28 gn

Klasik Domuz Vebas

28 gn