|
Gıda,
Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:
TÜRK GIDA
KODEKSİ BULAŞANLAR YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, gıdalarda bulunabilen belirli bulaşanların maksimum
limitlerini belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, gıdalarda bulunabilen nitratları, mikotoksinleri, ağır
metalleri, 3-monokloropropan-1,2-diolü (3-MCPD), dioksinleri ve dioksin
benzeri poliklorlubifenilleri (PCB), polisiklik aromatik hidrokarbonları
(PAH) ve erusik asiti kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik,
a) 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri,
Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 23 ve 24 üncü maddelerine dayanılarak,
b) 1881/2006/EC sayılı Gıdalardaki Belirli Bulaşanların
Maksimum Limitlerinin Belirlenmesi Hakkında Avrupa Birliği Komisyon
Tüzüğüne paralel olarak,
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
b) Bulaşan: Gıdaya kasten ilave edilmeyen ancak gıdanın
birincil üretim aşaması dahil üretimi, imalatı, işlenmesi, hazırlanması,
işleme tabi tutulması, ambalajlanması, paketlenmesi, nakliyesi veya
muhafazası ya da çevresel bulaşma sonucu gıdada bulunan hayvan tüyü, böcek
parçası gibi yabancı maddeler hariç olmak üzere her tür maddeyi,
c) İşlenmemiş gıda: Bölme, parçalama, derisini yüzme,
kemiğinden ayırma, soyma, temizleme, ayıklama, öğütme, ezme, kesme, kıyma,
inceltme, dondurma, derin dondurma, soğutma, ambalajlama veya ambalajından
çıkarma işlemlerinin, gıdanın doğal yapısında önemli bir değişikliğe neden
olmayan işlemler olduğu kabul edilerek; gıdanın doğal yapısında önemli bir
değişikliğe sebep olacak herhangi bir işlem uygulanmamış gıdayı,
ç) Metal ve metaloidler: Gıdaların doğal yapısında
bulunabilen veya çevre, teknolojik işlemler ya da ambalaj materyalleri gibi
değişik yollardan gıdaya bulaşabilen kimyasal inorganik maddeleri,
d) Mikotoksin: Belirli çevre koşullarında bazı küfler
tarafından gıdalarda üretilen, toksik sekonder metabolitleri,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Genel
Hükümler
Maksimum
limitler
MADDE 5 – (1)
Bulaşanların maksimum limitleri ile ilgili genel hükümler aşağıda
verilmiştir. Buna göre;
a) EK-1’de yer alan ve maksimum limiti aşan miktarda
bulaşan içeren gıdalar, piyasaya arz edilemez.
b) EK-1’de yer alan maksimum limitler, EK-1’de aksi bir
durum belirtilmedikçe gıdaların yenilebilir kısımlarına uygulanır.
Kurutulmuş,
seyreltilmiş, işlenmiş ve birden fazla bileşen içeren gıdalar
MADDE 6 – (1)
Kurutulmuş, seyreltilmiş, işlenmiş veya birden fazla bileşen içeren
gıdalara EK-1’de yer alan bulaşanların maksimum limitleri uygulanırken;
a) Kurutma veya seyreltme işlemine bağlı olarak bulaşan
konsantrasyonunda ortaya çıkan değişiklikler,
b) Gıdanın üretiminde kullanılan işleme bağlı olarak
bulaşan konsantrasyonunda ortaya çıkan değişiklikler,
c) Bileşenlerin üründeki nispi oranları,
ç) Analitik tayin limiti,
dikkate alınır.
(2) Bakanlığın resmi kontrolleri sırasında; kurutma,
seyreltme, işleme ve/veya karıştırma işlemleri veya bu işlemler sonucunda
elde edilen kurutulmuş, seyreltilmiş, işlenmiş ve/veya bileşik gıdalar için
konsantrasyon veya seyreltme faktörü, gıda işletmecisi tarafından temin
edilir ve doğrulanır.
(3) Gıda işletmecisinin gerekli konsantrasyon veya
seyreltme faktörünü belirlemediği veya belirlenen faktörün sunulan
gerekçeler ışığında Bakanlık tarafından doğru bulunmadığı durumlarda, insan
sağlığının en üst düzeyde korunması amacıyla Bakanlık, eldeki bilgiler
ışığında uygun bir faktör belirler.
Kullanım,
karıştırma ve detoksifikasyon ile ilgili yasaklar
MADDE 7 – (1)
EK-1’de yer alan maksimum limitlere uygun olmayan gıdalar, gıda bileşeni
olarak kullanılamaz.
(2) EK-1’de yer alan maksimum limitlere uygun gıdalar,
bu maksimum limitleri aşan gıdalar ile karıştırılamaz.
(3) Bulaşan limitini düşürmek amacıyla ayıklama veya
diğer fiziksel işlemlere tabi tutulan gıdalar, doğrudan insan tüketimine
sunulması veya gıda bileşeni olarak kullanılması amaçlanan gıdalar ile
karıştırılamaz.
(4) EK-1’in ikinci bölümünde yer alan bulaşanları
(mikotoksinleri) içeren gıdalara, kimyasal uygulamalar ile detoksifikasyon
yapılamaz.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Özel
Hükümler
Yerfıstığı, diğer yağlı tohumlar, sert kabuklu meyveler,
kuru meyveler, pirinç ve mısır
MADDE 8 – (1)
EK-1’in ikinci bölümünün 2.1.5, 2.1.6, 2.1.7, 2.1.8, 2.1.9 ve 2.1.10
satırlarında yer alan ve maksimum aflatoksin limitine uygun olmayan
yerfıstığı, diğer yağlı tohumlar, sert kabuklu meyveler, kuru meyveler,
pirinç ve mısır;
a) Doğrudan insan tüketimine sunulamaz ve/veya gıda
bileşeni olarak kullanılamaz.
b) Birinci fıkranın (a) bendi saklı kalmak kaydıyla
sevkiyat veya partinin; kullanım amacını açıkça gösterecek şekilde
etiketlenmesi ve sevkiyat veya partideki her bir çuval veya kutunun etiketi
ve bunlarla birlikte hareket eden orijinal dokümanın üzerinde; “insan
tüketimine sunulmadan veya gıda bileşeni olarak kullanılmadan önce,
aflatoksin miktarını azaltmak amacıyla ayıklama veya diğer fiziksel
işlemlere tabi tutulması gereken ürün” şeklinde belirgin ve silinmez bir
açıklamanın bulunması, sevkiyat veya parti tanımlama kodunun her bir çuval
veya kutu ve bunlarla birlikte hareket eden orijinal doküman üzerinde
silinmeyecek şekilde işaretlenmesi ve EK-1’in ikinci bölümünün 2.1.1,
2.1.2, 2.1.3, 2.1.4 ve 2.1.11 satırlarında yer alan maksimum aflatoksin
limitlerine uygun olması halinde piyasaya arz edilir.
c) Birinci
fıkranın (b) bendinde belirtilen ayıklama veya diğer fiziksel işlemler
sonucunda herhangi bir zararlı kalıntı oluşması halinde bu maddede yer alan
ürünler piyasaya arz edilemez.
Fındık,
yerfıstığı, diğer yağlı tohumlar, hububat ve bunlardan elde edilen ürünler
MADDE 9 – (1) İthal
edilen her bir çuval veya kutunun etiketinde ve bunlarla birlikte hareket
eden orijinal dokümanın üzerinde gıdanın kullanım amacına ilişkin açık bir
ifadenin yer alması halinde; sevkiyattaki her bir çuval veya kutu üzerinde
sevkiyat tanımlama kodunu içermek koşuluyla orijinal doküman ile sevkiyat
arasında açık bir bağlantı olması gerekir. Buna ilave olarak sevkiyat ile
birlikte hareket eden dokümanda yer alan malın sevk edildiği kurum ya da
kişinin iş tanımı ile ürünün kullanım amacı uyumlu olur.
(2) Fındık, yerfıstığı, diğer yağlı tohumlar, hububat ve
bunlardan elde edilen ürünlerin beraberinde insan tüketimine uygun
olmadığına dair açık bir ifade yoksa bu ürünler; EK-1’in ikinci bölümünün
2.1.5, 2.1.7 ve 2.1.10 satırlarında yer alan maksimum limitlere uygun
olması halinde piyasaya arz edilir.
(3) Fındık, yerfıstığı ve diğer yağlı tohumlar rafine
bitkisel yağ üretiminde kullanılacaksa EK-1’in ikinci bölümünün 2.1.1 ve
2.1.3 satırlarında yer alan maksimum limitler dikkate alınmaz. Ancak bu
durum sadece “rafine bitkisel yağ üretiminde kullanılır” şeklinde etiket
üzerinde kullanım amacına ait belirgin bir açıklama içeren ürünlere
uygulanır. Bu açıklamanın, her bir çuval veya kutunun etiketi ve bunlarla
birlikte hareket eden orijinal dokümanın üzerinde yer alması gerekir. Bu
maddede yer alan ürünlerin son varış noktası mutlaka bir yağ fabrikası
olur.
Marul
MADDE 10 – (1)
Marulların etiketinde; örtü altında yetiştirildiğine dair bir bilgi yer
almıyorsa, açık havada yetiştirilen marullar için belirlenen maksimum
limitler uygulanır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Numune alma
ve analiz metotları
MADDE 11 – (1) Bu
Yönetmelik kapsamındaki gıdalardan nitrat, mikotoksin, kurşun, kadmiyum, civa,
inorganik kalay, 3-MCPD, benzopiren, dioksinler ve PCB’ler ile ilgili
mevzuatta belirtilen hükümlere uygun olarak numune alınır ve bunlara
uluslararası kabul görmüş analiz metotları uygulanır.
İdari
yaptırım
MADDE 12 – (1) Bu
Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili
maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.
Yürürlük
MADDE 13 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 14 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|