|
Gıda,
Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:
ŞARBON
HASTALIĞINA KARŞI KORUNMA VE MÜCADELE YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ
BÖLÜM
Genel
Hükümler
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; şarbon hastalığına karşı hazırlıklı olunması,
hastalıktan korunma ve hastalıkla mücadele edilmesini sağlamaktır.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik; şarbon hastalığından şüphe duyulması durumunda hastalığın
bildirimi, şüphe duyulan ve hastalık teyidi yapılan işletmelerde hastalığın
kontrolü ve hastalıktan korunmak için alınması gereken önlemleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik; 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı
Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 4 üncü maddesi
ile 3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 7 nci maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
b) Enfeksiyon teyidi: Laboratuvar
sonuçlarına dayalı olarak yetkili otorite tarafından hastalık varlığının
ilanını,
c) Gözetim: Herhangi bir hayvancılık işletmesinin,
işletmecisinin veya bunların faaliyetlerinin dikkatli bir şekilde
gözlemlenmesini,
ç) Hayvan sahibi veya bakıcı: Hayvanların mülkiyetini
haiz veya ücret karşılığında veya ücretsiz, muhafaza etmekle
görevlendirilen, gerçek veya tüzel kişi veya kişileri,
d) İl/ilçe müdürlüğü: İl gıda, tarım ve hayvancılık
müdürlükleri ile ilçe müdürlüklerini,
e) İmha: İtlaf edilen hayvanların veya hayvansal
ürünlerinin toplanması, nakil edilmesi, depolanması ve çukura gömülerek
veya yakma ünitelerinde yakılarak yok edilmesini,
f) İşletme: İçinde hayvanların yetiştirildiği veya
muhafaza edildiği herhangi bir kuruluşu,
g) Kordon: Hayvan hastalığı görülen alanın gözetim
altında tutulması, giriş ve çıkışların kontrol altına alınmasını,
ğ) Mihrak: Yetkili Otorite tarafından hastalık
varlığının doğrulandığı, hastalığın seyri, dikkate alınarak belirlenen
işletmeyi,
h) Resmî Veteriner Hekim: Bakanlık adına görev yapan
Bakanlık personeli veteriner hekimi,
ı) Serbest Veteriner Hekim: 9/3/1954
tarihli ve 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner
Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair
Kanuna göre mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip veteriner
hekimi,
i) Şarbon Hastalığı (Anthrax):
Bacillus anthracis
isimli bakteri tarafından oluşturulan, insanlara da bulaşabilen, memeli
hayvanların bulaşıcı hastalığını,
j) Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlüğü: Hastalığın
teşhisinden, mücadelesinden ve gözetim programlarından sorumlu olan
doğrudan Bakanlığa bağlı Enstitü Müdürlüğünü,
k) Yetkilendirilmiş Veteriner Hekim: Bakanlıkta görevli
veteriner hekimler dışında verilecek resmî görevleri yürütmek üzere
Bakanlık tarafından yetki verilen veteriner hekimi,
l) Yetkili Otorite: İl ve ilçe müdürlüğünü,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Hastalık
Bildirimi, Hastalıktan Şüphe Edilmesinde ve Hastalığın Tespitinde Alınacak
Önlemler, Epidemiyolojik Araştırma
Hastalığın
bildirimi
MADDE 5 – (1) Şarbon
hastalığının varlığı ya da varlığından şüphelenildiğinde hayvan sahibi,
bakıcısı veya hastalığı takip eden serbest veteriner hekim tarafından
yetkili otoriteye bildirilmesi zorunludur.
Hastalıktan
şüphe edilmesi halinde alınacak önlemler
MADDE 6 – (1)
Hayvanlarda şarbon hastalığından şüphe edilmesi durumunda hastalıktan
şüpheli ve sağlıklı hayvanlar birbirlerinden ayrılır.
(2) Şüpheli hayvanlardan resmi veteriner hekim veya
yetkilendirilmiş veteriner hekimler tarafından alınan numunelerde,
Veteriner Kontrol Enstitüsü tarafından yapılan incelemeler sonuçlanana
kadar yetkili otorite, işletmeyi gözetim altında bulundurur.
(3) İşletmeye hastalığa duyarlı türden hiçbir hayvanın
girmesine veya çıkmasına izin verilmez.
(4) Şüpheli hayvanların bulunduğu işletmede alınan
önlemler, şarbon hastalığının varlığının veya şüphe durumunun ortadan
kalktığının resmi olarak tespit edilmesine kadar devam eder.
Hastalık
tespit edilmesi halinde alınacak önlemler
MADDE 7 – (1) Resmi
veteriner hekim ya da yetkilendirilmiş veteriner hekim tarafından alınan
numunelerin Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlüklerince yapılan inceleme
sonuçlarına göre şarbon hastalığı tespit edildiğinde, hastalığı haber alan
resmi veteriner hekim ya da yetkilendirilmiş veteriner hekim hastalık çıkış
raporunu düzenler.
(2) Hayvan sağlık zabıtası komisyonu resmi veteriner
hekim ya da yetkilendirilmiş veteriner hekim raporuna göre hastalık çıkış
kararı alır ve ilan eder.
(3) Şarbon hastalığının tespit edildiği hayvanların
kullandığı mera ve su kaynakları dahil olmak üzere
tüm yerleşim birimi kordon altına alınır.
(4) Şarbon hastalığından ölen hayvanların imha edilmesi
veya en az iki metre derinliğindeki çukurlara, üzerlerine sönmemiş kireç
dökülerek, derileri ile birlikte gömülmesi zorunludur.
(5) Hasta ve hastalıktan şüpheli hayvanların yem ve su
kapları bulundukları yerden dışarı çıkarılamaz ve diğer hayvanlar için
kullanılmaz.
(6) Şarbon hastalığına yakalanmış hayvanlar öldürülür ve
imha edilir. Hasta ve hastalıktan şüpheli hayvanların kesilmesi ve
etlerinin tüketilmesi yasaktır. Deri, kıl, yapağı, süt, boynuz ve
tırnaklarına el konulur, yakılarak ya da gömülerek imha edilir.
(7) Nakil sırasında şarbon hastalığının tespit edilmesi
durumunda hastalıksız hayvanlar izlemeye alınır. Beş gün içinde hastalıksız
hayvanlardan yeni bir hasta tespit edilmez ise sürünün yer değiştirmesine
izin verilir.
(8) Şarbon hastalığından ölen hayvanlara otopsi
yapılmaz. Ancak marazi madde almak için kadavralar gömülecek çukurun içinde
açılır ve marazi madde alımından sonra üzerine sönmemiş kireç dökülerek
çukur kapatılır.
(9) Şarbon hastalığının sönüşüne kadar kordon altına
alınan bölgeye aşısız tektırnaklı, sığır, koyun,
keçi ve domuzların girmesi yasaktır. Şarbon hastalığına karşı
aşılanmalarının üzerinden en az onbeş gün geçmiş
hayvanların girişine izin verilir.
(10) Kordon altına alınan bölgeden mezbahaya sevk
edilmek istenen büyük ve küçükbaş hayvanlar resmi veteriner hekim
tarafından muayene edilir. Hastalıksız oldukları tespit edilen hayvanlar
kesilmek üzere kapalı vasıtalarla en yakın mezbahaya gönderilir. Resmi veteriner
hekim durumu mezbaha veteriner hekimine bildirir.
(11) Resmi veteriner hekim ya da yetkilendirilmiş
veteriner hekim şarbon hastalığı insanlara da bulaşabileceğinden, hastalık
hakkında, hayvan sahiplerine ve mahalli sağlık teşkilatına bilgi verir.
Hasta ve hastalıktan şüpheli hayvanların bulunduğu yere çıplak ayakla
girilmez. Hayvan bakıcılarının ellerinde ve açık yerlerinde yara bulunmamalıdır.
(12) Laboratuvar sonuçlarına
göre şarbon mikrobu ile bulaştığı tespit edilen hayvan yemleri imha edilir.
(13) Şarbon hastalığı çıkan veya hasta ve hastalıktan
şüpheli hayvanların muhafaza edildiği işletmelere temizlik ve dezenfeksiyon
yapıldıktan sonra hayvan girişine müsaade edilir. Hasta ve hastalıktan
şüpheli hayvanların bakım ve beslenmesinde kullanılan malzemeler temizlik
ve dezenfeksiyonu yapılmadan sağlıklı hayvanlar için kullanılmaz.
Epidemiyolojik
araştırma
MADDE 8 – (1)
Epidemiyolojik araştırma aşağıda belirtilen hususları sağlar.
a) Hastalığın işletmede farkına varılmadan veya
kuşkulanılmadan önce mevcut olabileceği sürenin uzunluğu,
b) İşletmede hastalığın muhtemel kaynağı ve enfekte olmuş veya bulaşmış olabilecek hastalığa
duyarlı türden hayvanların bulunduğu diğer işletmelerin belirlenmesi.
(2) Bakanlık tarafından bu Yönetmelikte yer alan önlemlere
benzer ek kontrol önlemlerinin uygulanıp uygulanmayacağına ve bu
Yönetmelikteki istisnai durumların uygulanmasına karar verilirken yapılan
epidemiyolojik araştırmalar dikkate alınır.
Kordon
kaldırılması
MADDE 9 – (1) Şarbon
hastalığında konulan kordon son ölüm veya iyileşmeden onbeş
gün sonra resmi veteriner hekim ya da yetkilendirilmiş veteriner hekim
tarafından verilen talimata uygun olarak gerçekleştirilen temizlik ve
dezenfeksiyondan sonra kaldırılır.
Aşılama
MADDE 10 – (1)
Hastalık görülen mihraklarda bulunan büyükbaş, küçükbaş, tektırnaklı ve domuzların tamamı beş yıl boyunca
aşılanır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 11 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
|