|
Gıda,
Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:
EVCİL
HAYVAN GENETİK KAYNAKLARININ TESCİLİNE
İLİŞKİN
YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; Türkiye yerli evcil hayvan ırkı, tipi, yöresel tipi,
hattı ve ekotipleri ile yeni oluşturulan evcil
hayvan ırkı, tipi, hattı, ekotipi ve hibritlerinin tesciline ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, Türkiye yerli evcil hayvan ırkı, tipi, yöresel tipi, hattı ve ekotipleri ile yeni oluşturulan evcil hayvan ırkı,
tipi, hattı, ekotipi ve hibritlerinin
tescili ile ilgili hususları ve bunlarla ilgili sınai
mülkiyet haklarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı
Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 10 uncu maddesi
ile 21/12/1967 tarihli ve 969 sayılı Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı Merkez ve Taşra Kuruluşlarına Döner Sermaye Verilmesi Hakkında
Kanunun 3 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve
kısaltmalar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Alt komiteler: Tüm evcil hayvan türleri için ayrı
oluşturulan, evcil hayvan tescil alt komitelerini,
b) Araştırma enstitüsü: Bakanlığa bağlı araştırma
enstitülerini,
c) Araştırma istasyonu: Bakanlığa bağlı araştırma
istasyonlarını,
ç) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
d) Çalışma grupları: Evcil hayvan tescil çalışma
gruplarını,
e) Danışman: Tescil edilecek HGK ile ilgili olarak alt
komiteye başkanlık, Genel Müdürlük ve Komiteye danışmanlık yapan, görevli
olduğu tür ile ilgili uzmanı,
f) Ekotip: Sınırlı bir alanda
mevcut çevresel koşullara, doğal seleksiyon ve yetiştirici tercihleri
sonucunda uyum sağlamış ve bu nedenle türünün diğer bireylerinden fizyolojik
veya morfolojik farklılıklara sahip olmuş hayvan topluluğunu,
g) Evcil hayvan milli tescil listesi: Türkiye yerli
evcil hayvan ırkı, tipi, yöresel tipi, hattı ve ekotipleri
ile yeni oluşturulan evcil hayvan ırkı, tipi, hattı, ekotipi
ve hibritlerinden Komite tarafından tesciline
karar verilmiş ve tescili Resmî Gazete’de yayımlananların yer aldığı
listeyi,
ğ) Evcil Hayvan Tescil Sorumlusu: HGK çalışma grubunda
görev yapan HGK tescili ile ilgili iş ve işlemlerden sorumlu olan kişiyi,
h) Genel Müdürlük: Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar
Genel Müdürlüğünü,
ı) Hat: Bir ırk içinde akrabalı yetiştirme ile elde
edilen veya doğal koşullarda yöresel izolasyon
nedeniyle akrabalık derecesi artmış ve bu nedenle genotipik
benzerlikleri yüksek olan hayvanların oluşturduğu grubu,
i) HGK: Evcil hayvan genetik kaynaklarını,
j) HGK çalışma grubu: Hayvancılık ve Su Ürünleri Daire
Başkanlığı bünyesinde oluşturulan, hayvan genetik kaynakları ve tescili ile
ilgili iş ve işlemlerden sorumlu Genel Müdürlük birimini,
k) Hibrit: Irklar veya hatlar
arasında melezleme sonucu elde edilebilen, üstün nitelikleri olan fakat
sahip oldukları bu nitelikleri döllerine
aktaramayan hayvanları,
l) Irk: Bir türün içerisinde yer alan, yetiştiricilik
uygulamaları ve yetiştirilme ortamının etkisiyle ayırıcı ortak özelliklere
sahip olmuş ve bu özelliklerini döllerine
geçirebilen hayvan gruplarını,
m) Komite: Evcil hayvan tescil komitesini,
n) Melezleme: İki veya daha fazla ırk veya hattan
hayvanların çiftleştirilmesini, bu ırk ve hatların genotiplerini
çeşitli oranlarda taşıyan hayvanlar elde edilmesini,
o) Referans: Evcil hayvan tescil başvurusundaki
bilgileri doğrulamak amacıyla başvuruya eklenmesi gereken belgeleri,
ö) Sınai mülkiyet hakkı:
Türkiye yerli evcil hayvan ırkı, tipi, yöresel tipi, hattı ve ekotipleri ile yeni oluşturulan evcil hayvan ırkı,
tipi, hattı, ekotipi ve hibritlerinin
adına tescil olunduğu gerçek veya tüzel kişilere sağlanan ticari hakları,
p) Tescil: Fenotipik ve genotipik olarak özgün niteliklere sahip, bu
özellikleri bakımından bir örnek olduğu ve bunları döllerine
geçirebildiği bilimsel olarak tespit edilmiş olan; Türkiye yerli evcil
hayvan ırkı, tipi, yöresel tipi, hattı ve ekotipleri
ile yeni oluşturulan evcil hayvan ırkı, tipi, hattı, ekotipi
ve hibritlerinin, türü içerisinde farklı bir
hayvan grubu olduğunun Komite tarafından kabulü ve bilinen tüm
özelliklerinin kayda alınıp Resmî Gazete’de yayımlanması ile resmiyet
kazanan işlemi,
r) Tip: Bir ırk içinde bazı özellikler bakımından
farklılaşmış veya melezleme ile elde edilmiş ve özelliklerini döllerine aktaran hayvan gruplarını,
s) Tür: Ortak özelliklere sahip olan, aralarında
çiftleştiklerinde döl verimli döller veren ve
ortak özelliklerini döllerine aktaran hayvan gruplarını,
ş) Yeni oluşturulan ırk: Melezleme sonucu elde edilen
çeşitli özellikleri bakımından bir örnek ve bu özelliklere sahip döl verimli döller veren hayvan gruplarını,
t) Yerli ırk: Bulunduğu bölgede çok uzun bir zaman
dilimi boyunca yetiştirilme sonucu ortaya çıkmış, yetiştirme bölgesinin
koşullarına adapte olmuş, bu özelliklerini döl
verimli döllerine aktaran, aynı türden ve bir örnek hayvan gruplarını,
u) Yöresel tip: Bir ırk içinde yöresel şartlar etkisiyle
bazı özellikler bakımından farklılaşmış ve bu özellikleri döllerine aktaran hayvan gruplarını,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
HGK Çalışma
Grubunun Görevleri, Komite, Alt Komite ve
Çalışma
Gruplarına İlişkin Hükümler
HGK çalışma
grubunun görevleri
MADDE 5 – (1) HGK’nın tescili ile ilgili iş ve işlemler HGK çalışma
grubu tarafından yürütülür.
(2) HGK çalışma grubunun görevleri aşağıda
belirtilmiştir.
a) HGK’nın tescili ile ilgili
her türlü iş ve işlemleri yapmak,
b) Komite, alt komiteler ve çalışma gruplarının
eşgüdümünü sağlamak ve toplantıları düzenlemek,
c) Alt komiteleri ve çalışma gruplarını oluşturmak,
ç) Çalışma gruplarının çalışma talimatını alt komite ile
birlikte oluşturmak,
d) Komitenin toplantı gündemini ve tescili talep edilen genotiple ilgili bilgi ve belgeleri olağan
toplantılarda toplantı tarihinden en az otuz gün, olağanüstü toplantılarda
ise en az onbeş gün önceden üyelere göndermek,
e) Gerektiğinde tescil talebinde bulunan gerçek veya
tüzel kişileri ilgili toplantıya davet etmek.
Komitenin
kuruluşu
MADDE 6 – (1)
Komite, Bakanlık Müsteşar Yardımcısı başkanlığında ve aşağıda belirtilen
kurum ve kuruluşların temsilcilerinden oluşur.
a) Bakanlığın ilgili birimlerinden yedi temsilci,
1) Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel
Müdürlüğünden; Genel Müdür, ilgili Genel Müdür Yardımcısı, Hayvancılık ve
Su Ürünleri Araştırmaları Dairesi Başkanı, HGK Ulusal Koordinatörü, Evcil
Hayvan Tescil Sorumlusu,
2) Hayvancılık Genel Müdürlüğünden ilgili Genel Müdür
Yardımcısı,
3) Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünden ilgili Genel
Müdür Yardımcısı,
b) Ziraat ve veteriner fakültelerinden dört temsilci,
c) Türk Patent Enstitüsünden bir temsilci,
ç) Türk Standartları Enstitüsünden bir temsilci,
d) İlgili meslek kuruluşlarından üç temsilci,
e) İlgili sivil toplum kuruluşlarından bir temsilci.
Komitenin
çalışma esasları
MADDE 7 – (1)
Komitenin çalışma esasları aşağıda belirtilmiştir.
a) Komite, Mayıs ayında olağan, Bakanlığın daveti veya
en az altı Komite üyesinin talebi üzerine olağanüstü olarak toplanır.
b) Komite, toplam üye sayısının en az 2/3’ü ile
toplanır.
c) Kararlar, toplantıya katılan üyelerin 2/3 çoğunluğu
ile alınır.
Komitenin
görevi
MADDE 8 – (1)
Türkiye yerli evcil hayvan ırkı, tipi, yöresel tipi, hattı ve ekotipleri ile yeni oluşturulan evcil hayvan ırkı,
tipi, hattı, ekotipi ve hibritlerinin
tesciline ilişkin her türlü iş ve işlemleri yapmak veya yaptırmak ile
görevlidir.
Alt
komitelerin kuruluşu
MADDE 9 – (1) Alt
komiteler, tüm evcil hayvan türleri için; HGK çalışma grubu tarafından
Bakanlık oluruyla görevlendirilen bir danışman, konusunda uzman en az bir
üye ve Evcil Hayvan Tescil Sorumlusu olmak üzere en az üç üyeden
oluşturulur.
Alt
komitelerin çalışma esasları
MADDE 10 – (1) Alt
komiteler, danışman başkanlığında alt komite üye/üyeleri ve Evcil Hayvan
Tescil Sorumlusunun katılımıyla gerekli görülen durumlarda toplanır.
(2) Alt komitenin çalışma takvimi, alt komite toplantısı
öncesinde, alt komite danışmanı ve Evcil Hayvan Tescil Sorumlusu tarafından
oluşturulur.
Alt
komitelerinin görevleri
MADDE 11 – (1) Alt
komitelerinin görevleri aşağıda belirtilmiştir.
a) Komitenin verdiği görevleri yapmak ve sonuçlarını
Komiteye sunmak,
b) Gerektiğinde HGK çalışma grubu ile birlikte, tescil
edilecek; Türkiye yerli evcil hayvan ırkı, tipi, yöresel tipi, hattı ve ekotipleri ile yeni oluşturulan evcil hayvan ırkı,
tipi, hattı, ekotipi ve hibritleri
ile ilgili çalışma gruplarını oluşturmak,
c) Çalışma grubunun hazırladığı tescile esas listeleri
incelemek, bilgileri kontrol etmek, eksik verileri tamamlamak veya
tamamlanmasını sağlamak ve Komiteye sunulacak şekilde düzenlemek,
ç) Çalışma gruplarının çalışma ilkelerinin belirlenmesinde
HGK çalışma grubuna yardımcı olmak.
Çalışma
gruplarının kuruluşu
MADDE 12 – (1)
Çalışma grupları; araştırma enstitü/istasyonunda görevli, konu ile ilgili
en az iki araştırmacı üyeden oluşmak üzere Genel Müdürlük oluru ile
oluşturulur. Üyeler, HGK çalışma grubu tarafından belirlenir.
Çalışma
gruplarının çalışma esasları
MADDE 13 – (1)
Çalışma grubu üyeleri, Genel Müdürlüğün yazılı talebi doğrultusunda Evcil
Hayvan Tescil Sorumlusu ile birlikte çalışır.
Çalışma
gruplarının görevleri
MADDE 14 – (1) Alt
komite ve HGK çalışma grubu tarafından verilen görevleri yapar ve
sonuçlarını ilgili alt komiteye sunar.
(2) Tescil edilecek Türkiye yerli evcil hayvan ırkı,
tipi, yöresel tipi, hattı ve ekotipleri ile
ilgili yayımlanmış kaynakları belirler, temin eder ve ilgili tescil formunu
doldurur.
(3) Görevlendirildiği Türkiye yerli evcil hayvan ırkı,
tipi, yöresel tipi, hattı ve ekotipleri ile
ilgili kaynakların arşivini, araştırma enstitü veya istasyonunda oluşturur,
yapılan yeni araştırmaları takip eder, arşivi günceller ve bu kaynakların
birer örneğini HGK çalışma grubuna gönderir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Tescil
Uygulama Esasları
Tescil
başvurusu ve inceleme
MADDE 15 – (1)
Türkiye yerli evcil hayvan ırkı, yöresel tipi, hattı ve ekotipleri
ile yeni oluşturulan evcil hayvan ırkı, tipi, hattı, ekotipi
ve hibritlerinin tescili için başvuru şartları
aşağıda belirtilmiştir.
a) Yerli evcil hayvan ırkı, yöresel tipi, ipekböceği
hattı, arı ekotipleri veya oluşturulan ırkların
tescili Bakanlık adına yapılır, gerçek ve tüzel kişiler kendi adlarına
başvuruda bulunamazlar.
b) Oluşturulan saf veya
melez tipler ile hat, ekotip ve hibritlerin tescili için gerçek ve tüzel kişiler, her
birinden ikişer adet olmak üzere bilimsel belge, makale ve genotipi geliştiren tarafından onaylanmış veya yayımlanmış
referansı ile Genel Müdürlük internet sayfasında yer alan tescil talep
formlarını doldurmuş olarak Genel Müdürlüğe ibraz eder. Belgelerin
tesliminden sonra inceleme süreci aşağıdaki sıraya göre gerçekleştirilir.
1) HGK çalışma grubu ön inceleme yapar, başvuru yapan
gerçek veya tüzel kişilerden, varsa eksik bilgi ve belgelerin
tamamlanmasını talep eder ve eksiksiz tescil başvurularını Komiteye sunar.
2) Komite, referansları yeterli bulması halinde tescile
karar verir. Gerekli gördüğü hallerde, tescil başvurusunu incelemek üzere
ilgili alt komiteyi görevlendirir.
3) Alt komite, beyan edilen bilgileri ve referansı
inceler, varsa başvuruya ilişkin eksik bilgilerin tamamlanması için gerekli
koşulları belirler. Gerekli gördüğünde bilgilerin doğruluğunu test eder
veya ettirir. Tescil başvurusunun incelenmesi ve testler nedeniyle doğacak
masraflar, başvuru sahibince karşılanacak olup Genel Müdürlük uzmanlarınca
belirlenecek ücret ilgili araştırma enstitüsü veya araştırma istasyonu
müdürlüğü döner sermaye işletmesine yatırılır.
4) Tescil sürecinde, oluşturulan tip, hat, ekotip ve hibritlere ilişkin pedigrili yetiştiricilik uygulamalarının ve beyan
edilen bilgilerin doğruluğu, tescili izleyen süreçte yetiştiriciliğin uygun
şekilde sürdürülmesi ve tescili yapılmış genotipin
devamlılığı Komitenin yetkilendirdiği hayvan ıslahı konusunda uzman kişi
veya kuruluşlarca denetlenir.
5) Alt komite, tescil başvurusu ile ilgili olarak
hazırladığı raporu Komiteye sunar.
6) Komitenin tescil kararları, Resmî Gazete’de yayımlanır.
Tescil kararına itirazlar, gerekçesiyle birlikte en geç iki ay içinde Genel
Müdürlüğe yapılır.
7) İtirazın incelenme sürecindeki masrafların karşılığı
olarak Genel Müdürlük tarafından belirlenecek ücret, itiraz sahibinden
başvurusu sırasında ilgili araştırma enstitüsü veya istasyonu müdürlüğü
döner sermaye işletmesine yatırılır.
8) Gerekçeli itiraz, ilgili alt komite tarafından
incelenir.
9) İtiraz ve gerekçeler tescil başvuru sahibine
iletilir. Tescil başvuru sahibi iki ay içerisinde itiraz ile ilgili savunma
ve görüşlerini veya bu hakkını kullanmayacağını Genel Müdürlüğe yazı ile
bildirir.
10) Alt komite tarafından
hazırlanacak itirazla ilgili rapor, savunma için verilen sürenin bitiminden
sonra en geç üç ay içerisinde veya türün ve inceleme konusunun gereği
olarak üç aydan daha fazla süre gerektiğinde, incelemeyi yürüten uzmanlarca
talep edilen ve HGK çalışma grubu tarafından kabul edilmiş olan ek süre
sonunda Komiteye sunulur.
11) Alt komitenin itirazla ilgili raporunun görüşülmesi
Komitenin izleyen ilk toplantısında gündeme alınır. Tescil başvuru sahibi
ve itiraz sahibi, iddialar ve savunmalar alınmak üzere Komite toplantısına
davet edilir. Bu aşamada Komite tarafından alınacak karar kesin olup,
tescile aynı veya benzer gerekçelerle itiraz edilemez.
Evcil
hayvan milli tescil listesi
MADDE 16 – (1)
Türkiye yerli evcil hayvan ırkı, tipi, yöresel tipi, hattı ve ekotipleri ile yeni oluşturulan evcil hayvan ırkı,
tipi, hattı, ekotipi ve hibritleri
tescili Resmî Gazete’de yayımlandıktan sonra evcil hayvan milli tescil
listesine kaydedilir.
Sınai mülkiyet hakları
MADDE 17 – (1) Sınai mülkiyet hakları, tescilden sonra kazanılır.
a) Sınai mülkiyet haklarının
korunmasında; ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
b) Yerli evcil hayvan ırkı, tipi, yöresel tipi, ipekböceği
hattı, arı ekotipleri veya oluşturulan ırkların sınai mülkiyet hakkı, devlet adına Bakanlığa aittir.
c) Yeni oluşturulan hayvan tipi, hattı, ekotipi ve hibritlerinin her
türlü ticari üretim ve satış hakları tescil ettirene aittir. Tescil
sahibinin yazılı izni olmaksızın başkaları tarafından ticari amaçlı
üretilip satılması yasaktır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 18 – (1) 17/6/2003 tarihli ve 25141 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Hayvan Irklarının Tesciline İlişkin Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
Tescil
başvuruları
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) 15 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi
kapsamında, kamu kuruluşları tarafından oluşturulan evcil hayvan tipi,
hattı, ekotipi ve hibritlerinden
bu Yönetmeliğin yayınlanmasından önce başvuru koşullarına sahip olanlar,
tescil başvurularını 31/12/2012 tarihine kadar
yapabilir.
Yürürlük
MADDE 19 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
|