|
Gıda,
Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:
HAYVANSAL
GIDALARIN RESMİ KONTROLLERİNE İLİŞKİN ÖZEL
KURALLARI
BELİRLEYEN YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, gıda hijyeni, halk sağlığı,
hayvan sağlığı ve hayvan refahı kuralları gözetilerek Gıda ve Yemin Resmi
Kontrollerine Dair Yönetmelik hükümlerine ilave olarak hayvansal gıdaların
resmi kontrol esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik sadece Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları
Yönetmeliğinin uygulandığı faaliyetlere ve ilgililere uygulanacak resmi
kontrollere ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı
Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 31 inci
maddesine dayanılarak,
(2) 854/2004/EC sayılı Hayvansal Gıdaların Resmi
Kontrollerine İlişkin Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü hükümlerine
paralel olarak,
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) 5996
sayılı Kanunun 3 üncü maddesindeki ve Gıda Hijyeni Yönetmeliği, Hayvansal
Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği, Gıda ve Yemin Resmi
Kontrollerine Dair Yönetmelik ve Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay
İşlemlerine Dair Yönetmelikte yer alan tanımlara ilave olarak bu
Yönetmelikte geçen;
a) Aralıklı kesim veya av hayvanı işleme faaliyetlerini
yürüten işletme: Bakanlık tarafından risk analizi esasına dayalı olarak
belirlenen, özellikle kesim veya av hayvanı işleme faaliyetlerinin tüm
çalışma günü boyunca veya haftanın birbirini takip eden çalışma günleri
boyunca yapılmadığı kesimhane veya av hayvanı işleme tesisini,
b) Resmi yardımcı: Bu Yönetmelik uyarınca, gerekli
faaliyetleri yerine getirebilecek özelliklere sahip olan, Bakanlık
tarafından yetki verilen ve resmi veteriner hekimin otoritesi ve
sorumluluğu altında çalışan kişiyi,
c) Spesifik risk materyali: TSE’lerin önlenmesi,
kontrolü ve ortadan kaldırılması için Bakanlıkça belirlenen hayvan, organ,
doku gibi maddeleri,
ç) Trimleme: Karkasın veya
etin insan gıdası olarak tüketilmeyecek olan tendon,
lenf yumrusu, fascia, ligament
ve benzeri kısımlarının ayrılması işlemi,
d) TSE: Hayvanlarda görülen tüm nakledilebilir
süngerimsi beyin hastalıklarını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İşletmelerin
Onaylanması
İşletmelerin
onaylanması
MADDE 5 – (1)
Bakanlık, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik
kapsamındaki hayvansal gıda üreten işletmeleri bu Yönetmelik hükümlerini de
dikkate alarak onaylar.
(2) Ülkemiz bayrağı taşıyan dondurucu üniteye sahip
gemiler ile fabrika gemilerinin denetimleri 11 inci bölümde yer alan
hükümlere uygun olarak yapılır.
(3) Bakanlık;
a) Resmi kontrolleri işletmelerin onay gerekliliklerini
dikkate alarak yürütür. Bakanlık, denetim esnasında işletmede
ciddi eksiklikler tespit ederse veya işletmede üretimi tekrar tekrar durdurmak zorunda kalırsa ve gıda işletmecisinin
sonraki üretimine ilişkin yeterli garantiyi sağlamadığını tespit ederse,
işletmenin onayını iptal eder, ancak eksikliklerin makul bir süre
içerisinde giderileceğine dair gıda işletmecisinin verdiği garantiyi uygun
görmesi durumunda, işletmenin onayını askıya alır.
b) Toptan satış yerleri söz konusu olduğunda, belirli
birimler veya birim grupları için onayı askıya alabilir veya iptal
edebilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Hayvansal
Gıdaların Resmi Kontrolleri
Hayvansal
gıdaların resmi kontrollerine yönelik genel ilkeler
MADDE 6 – (1) Gıda
işletmecisi, resmi kontrollerin etkili bir şekilde gerçekleştirilmesini teminen kontrol görevlisine her türlü yardımı sağlar.
Gıda işletmecisi:
a) Tüm binalara, tesislere, işletmelere veya diğer
birimlere giriş imkanı verir.
b) İlgili mevzuat uyarınca gerekli olan veya durumun
değerlendirilebilmesi için Bakanlık tarafından gerekli görülen belgeleri ve
kayıtları sağlar.
(2) Bakanlık, gıda işletmecisinin aşağıdaki
yönetmeliklerle belirlenen şartlara uygunluğunu doğrulamak amacıyla resmi
kontrolleri yürütür:
a) Gıda Hijyeni Yönetmeliği.
b) Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları
Yönetmeliği.
(3) Birinci fıkrada belirtilen resmi kontroller
aşağıdaki hususları kapsar:
a) İyi hijyen uygulamaları ile
tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları/HACCP ilkelerine dayalı
prosedürlerin tetkikleri,
b) 7, 29, 32 ve 36 ncı
maddelerde belirtilen resmi kontroller,
c) Bu Yönetmelikte belirtilen özel tetkik görevleri.
(4) İyi hijyen uygulamalarına
yönelik tetkikler, gıda işletmecisinin en azından aşağıdaki konulara
ilişkin prosedürleri sürekli ve doğru bir şekilde uyguladığını doğrular.
a) Gıda zinciri bilgilerine ilişkin kontroller.
b) Tesis ve ekipmanın tasarımı
ve bakımı.
c) Çalışma öncesinde, sırasında ve sonrasında hijyen.
ç) Kişisel hijyen.
d) Hijyen ve çalışma prosedürlerine
ilişkin eğitim.
e) Haşere ve kemirgen kontrolü.
f) Su kalitesi.
g) Sıcaklık kontrolü.
ğ) Gıdaların ve eşlik eden belgelerin işletmeye giriş ve
çıkışlarındaki kontroller.
(5) Tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları/HACCP
ilkelerine dayalı prosedürlerin tetkikleri, gıda
işletmecisinin söz konusu prosedürleri, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen
Kuralları Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde belirtilen garantilerin
sağlanmasını dikkate alarak, sürekli ve doğru bir şekilde uygulandığını
doğrular. Bu tetkiklerde, uygulanan prosedürlerin
hayvansal gıdalar için aşağıdaki hususları garanti altına alıp almadığı
kontrol edilir:
a) Mikrobiyolojik kriterlere
ilişkin mevzuata uyum.
b) Kalıntılar, bulaşanlar ve kullanımına müsaade
edilmeyen maddelere ilişkin mevzuata uyum.
c) Yabancı maddeler gibi fiziksel tehlikeleri
içermediği.
(6) Gıda işletmecisi, Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 22 nci maddesi gereği, kendi özel prosedürlerini
oluşturmak yerine tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları/HACCP
ilkelerine dayalı prensiplerin uygulanmasına yönelik iyi uygulama
kılavuzlarında belirlenen prosedürleri uyguladığında tetkikler, bu
prosedürlerin doğru kullanımını kapsar.
(7) Bakanlık onaylanan tüm işletmelerde, tanımlama
işaretlerinin uygulanmasına ilişkin Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları
Yönetmeliği gereklilikleri ile diğer izlenebilirlik şartlarına uygunluğun
doğrulanması amacıyla resmi kontrolleri yürütür.
(8) Piyasaya çiğ et süren kesimhanelerde, av hayvanı
işleme tesislerinde ve parçalama tesislerinde üçüncü ve dördüncü fıkralarda
belirtilen tetkik, resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekimler
tarafından yürütülür.
(9) Bakanlık tetkik görevlerini yürütürken özellikle
aşağıda belirtilen hususların gerçekleştirilmesine dikkat eder:
a) Üretim sürecinin tüm aşamalarında, işletmedeki
personelin ve personel faaliyetlerinin, ikinci fıkranın (a) ve (b)
bentlerinde belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığını kontrol
eder. Bakanlık tetkikleri desteklemek için, personel performansının
belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığının
tespitine yönelik performans testleri yürütebilir.
b) Gıda işletmecisinin ilgili kayıtlarının doğruluğunu
kontrol eder.
c) Gerekli durumlarda, laboratuvar
analizleri için numune alır.
ç) Dikkate alınan hususları ve tetkik sonuçlarını
belgeler.
(10) Tetkik görevlerinin içeriği ve sıklığı işletme
bazında belirlenmiş risklere bağlı olarak yapılır. Bu amaçla Bakanlık
düzenli aralıklarla aşağıdaki hususları değerlendirir:
a) Halk sağlığı ve uygun durumlarda hayvan sağlığı
risklerini,
b) Kesimhanelerde hayvan refahını,
c) Yürütülen işlemlerin tipini ve hacmini,
ç) Gıda işletmecisinin ilgili mevzuata uygunluğuna
ilişkin geçmiş kayıtlarını.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çiğ Ete
İlişkin Resmi Kontroller
Çiğ et
MADDE 7 – (1) Çiğ ete
ilişkin resmi kontroller 5, 6, 7, 8 ve 9 uncu bölümlerde yer alan hükümlere
uygun olarak yürütülür.
(2) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim,
piyasaya çiğ et arz eden kesimhaneler, av hayvanı işleme tesisleri ve
parçalama tesislerindeki denetimlerini, aşağıdaki hususlar başta olmak
üzere 9 uncu maddede yer alan genel şartlar ile 9 uncu bölümde yer alan
özel şartlara uygun olarak yürütür:
a) Gıda zinciri bilgisi,
b) Ölüm-öncesi (ante-mortem) muayene,
c) Hayvan refahı,
ç) Ölüm-sonrası (post-mortem)
muayene,
d) Spesifik risk materyali ve diğer hayvansal yan
ürünler,
e) Laboratuvar analizleri.
(3) Evcil tırnaklılar, tavşanımsılar dışında kalan
çiftlikte yetiştirilen memeli av hayvanları ve büyük av hayvanlarının
karkaslarına, yarım karkaslarına, çeyreklerine ve yarım karkasların üç
parçaya bölünmesi ile elde edilen parçalarına, kesimhanelerde ve av hayvanı
işleme tesislerinde 10 uncu maddeye uygun olarak sağlık işareti uygulanır.
Sağlık işareti, resmi kontrol sonucunda etin insan tüketimine uygun
olduğunun belirlenmesi durumunda resmi veya yetkilendirilmiş veteriner
hekim tarafından veya sorumluluğu altında uygulanır.
(4) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim ikinci
ve üçüncü fıkralarda belirtilen kontrollerin yürütülmesinden sonra,
özellikle aşağıdaki hususlar ile ilgili olarak, 6 ncı
bölümde belirtilen uygun önlemleri alır:
a) Muayene sonuçlarının bildirimi,
b) Gıda zinciri bilgisine ilişkin kararlar,
c) Canlı hayvanlara ilişkin kararlar,
ç) Hayvan refahına ilişkin kararlar,
d) Ete ilişkin kararlar.
(5) 5 inci ve 6 ncı bölümlere
uygun olarak yürütülen resmi kontrollerde, resmi yardımcı, 7 nci bölümde belirtildiği şekilde resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekime yardımcı olabilir.
(6) Resmi kontrollerin yürütülmesinde görevli resmi
personel ile ilgili olarak Bakanlık aşağıdaki hususları uygular:
a) Bakanlık, 5, 6, 7, 8 ve 9 uncu bölümlerde öngörülen
resmi kontrolleri, 17 nci maddede belirtilen
sıklıkta yürütmek üzere yeterli resmi personelinin olmasını temin eder.
b) Kesimhanede kesim hattında bulunması gereken resmi
personel sayısını değerlendirmek için riske dayalı bir yaklaşım izlenir.
Bakanlık bu Yönetmeliğin tüm şartlarını karşılayacak şekilde resmi personel
sayısını belirler.
(7) Bakanlık;
a) 18 inci maddenin birinci fıkrasında yer alan hükümlere
uygun olarak kanatlı hayvanlardan ve tavşanımsılardan et üretilmesi
durumunda, resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim gözetimi altında
kesimhane personelinin, belirli özel görevleri yürüterek, resmi kontrollere
yardımcı olmalarına izin verebilir. Bu amaç için belirlenen personel;
1) Bu hükümlere uygun nitelikte olur ve gerekli
eğitimleri alır.
2) Üretim personelinden bağımsız hareket eder.
3) Tespit ettiği noksanlığı resmi veya yetkilendirilmiş
veteriner hekime bildirir.
b) 18 inci maddenin ikinci fıkrasında yer alan hükümlere
uygun olarak kesimhane personelinin numune alma ve analizleri yürütmelerine
izin verebilir.
(8) Bakanlık, resmi veya yetkilendirilmiş veteriner
hekimlerin ve resmi yardımcıların 19 uncu ve 20 nci
maddelerde yer alan hükümlere uygun nitelikte olmasını ve eğitim almasını
sağlar.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Resmi veya
Yetkilendirilmiş Veteriner Hekimin Görevleri
Resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekimin tetkik görevleri
MADDE 8 – (1) İyi hijyen uygulamalarının tetkikine ilişkin 6 ncı maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen genel
gerekliliklere ilave olarak; resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim,
gıda işletmecisinin sorumluluğunda olan spesifik risk materyali de dahil,
hayvansal yan ürünlerin toplanması, nakli, depolanması, işlenmesi, kullanımı
ve bertarafına ilişkin gıda işletmecisinin
oluşturduğu prosedürlerin sürekli olarak uygunluğunu doğrulamak zorundadır.
(2) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim tehlike
analizi ve kritik kontrol noktaları/HACCP ilkelerine dayalı prosedürlerin
tetkikine ilişkin 6 ncı maddenin beşinci ve
altıncı fıkrasında belirtilen genel gerekliliklere ilave olarak, gıda
işletmecisinin oluşturduğu prosedürlerin, etin; fizyopatolojik
anormallikler veya değişiklikler taşımaması, dışkı veya başka bir madde ile
bulaşmış olmaması ve spesifik risk materyali
içerip içermediğini garanti ettiğini kontrol eder.
Resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekimin inceleme ve muayene görevleri
MADDE 9 – (1) Resmi
veya yetkilendirilmiş veteriner hekim bu maddeye uygun olarak inceleme ve
muayene görevlerini yürütürken, 6 ncı ve 8 inci
maddelere uygun olarak yürütülen tetkiklerin sonuçlarını dikkate alır.
Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim buna göre inceleme ve muayene
görevlerinin odağını belirler.
a) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim gıda
zinciri bilgisinin incelenmesi sırasında;
1) Kesim amacıyla kesimhaneye getirilen hayvanların
menşe çiftlikteki kayıtlarında yer alan ilgili bilgileri kontrol ve analiz
eder. Ölüm-öncesi ve ölüm-sonrası muayeneyi yürütürken bu kontrol ve
analizlerin belgelendirilmiş sonuçlarını dikkate alır.
2) İnceleme ve muayene görevlerini yürütürken;
hayvanlara eşlik eden resmi raporları ve resmi veya yetkilendirilmiş
veteriner hekimler dahil olmak üzere birincil
üretim düzeyinde kontrolleri yürüten veteriner hekimler tarafından yapılan
bildirimleri dikkate alır.
3) Gıda işletmecisi, entegre
sistemler, özel kontrol sistemleri, bağımsız üçüncü taraf sertifikasyonu
veya diğer araçlar uygulayarak gıda güvenilirliğini sağlamak üzere ilave
önlemler aldığında ve bu önlemler belgelendirildiğinde ve bu sistemlere
dahil olan hayvanlar açıkça tanımlanabildiğinde, resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekim inceleme ve muayene görevini yürütürken ve
tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları/HACCP ilkelerine dayalı
prosedürleri gözden geçirirken bunları dikkate alabilir.
b) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim
ölüm-öncesi muayene ile ilgili olarak;
1) Kesimden önce tüm hayvanlarda muayeneyi yürütür.
2) Muayene, hayvanların kesimhaneye varışından sonra 24
saat içinde ve kesimden önce en geç 24 saat içinde gerçekleştirilir. Buna
ilaveten, resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim herhangi bir zamanda
muayene yapılmasına karar verebilir.
3) Ölüm-öncesi muayenede, her bir hayvan için hayvan
refahı koşullarının sağlanmış olup olmadığını ve zoonotik
hastalıkların ve Bakanlıkça belirlenen hastalıkların tespit edilmesine özel
önem göstererek insan ve hayvan sağlığına olumsuz etki yapacak herhangi bir
durumun olup olmadığını araştırır.
4) Rutin ölüm-öncesi muayeneye ilave olarak, tüm
hayvanlar için gıda işletmecisi veya resmi yardımcıların yapmamış
olabileceği klinik muayeneyi de yürütür.
5) Kesimhane dışında acil kesilen hayvan veya avlanmış
av hayvanı için, kesimhanedeki veya av hayvanı işleme tesisindeki resmi
veya yetkilendirilmiş veteriner hekim, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen
Kuralları Yönetmeliği gereğince eğitilmiş kişi veya veteriner hekim
tarafından düzenlenen ve acil kesilen hayvan veya avlanan av hayvanına
eşlik eden bildirimi inceler. Bu bildirim ölüm-öncesi muayene yerine kabul
edilebilir.
6) 17 nci maddede veya 9 uncu
bölümde öngörüldüğü şekilde ölüm-öncesi muayene menşe çiftlikte yürütülebilir.
Bu durumlarda, kesimhanedeki resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim
sadece gerek duyduğunda ve belirlenen şüphe doğrultusunda ölüm-öncesi
muayene yapar.
c) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim nakil
süresince ve kesim esnasında hayvanların korunmasına yönelik hayvan
refahına ilişkin mevzuata uygunluğu doğrular.
ç) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim
ölüm-sonrası muayene ile ilgili olarak:
1) Karkaslar ve eşlik eden sakatat, kesimden sonra vakit
kaybetmeden ölüm-sonrası muayeneye tabi tutulur. Tüm dış yüzeyler
incelenir. Bu amaçla, karkasın ve sakatatın asgari düzeyde muameleye tabi
tutulmasına veya özel teknik imkânlara ihtiyaç duyulabilir. Zoonotik hastalıkların ve Bakanlıkça belirlenen
hastalıkların tespit edilmesine özellikle dikkat edilir. Kesim hattının
hızı ve mevcut muayene personelinin sayısı muayenenin uygun yapılmasına
izin verecek şekilde olur.
2) Kesin teşhise ulaşmak veya hayvan hastalığını, ilgili
mevzuatta belirlenen seviyelerin üzerinde kalıntı veya bulaşanları,
mikrobiyolojik kriterlere uygunsuzluğu, etin insan
tüketimine uygun olmadığının bildirilmesini veya kullanımına ilişkin
kısıtlamaların getirilmesini gerektirebilecek diğer faktörlerin
mevcudiyetini tespit etmek için gerekli görüldüğü takdirde; özellikle acil
kesimi gerçekleştirilen hayvanlarda palpasyon ve
karkas ile sakatatın belirli bölümlerine kesik atmak ve laboratuvar
analizleri gibi ilave incelemeler gerçekleştirilir.
3) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim evcil tek
tırnaklı hayvanların, altı aylıktan büyük sığır cinsi hayvanların ve dört
haftalıktan büyük evcil domuz karkaslarının ölüm-sonrası muayeneye tabi
tutulması için columna spinalisin
aşağısına doğru uzunlamasına yarım karkaslara ayrılmasını ister. Muayenenin
gerektirmesi halinde, resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim ayrıca
baş veya karkasın uzunlamasına ikiye ayrılmasını ister. Ancak özel beslenme
alışkanlıklarını, teknolojik gelişme veya özel sağlık koşullarını dikkate
alarak Bakanlık, evcil tek tırnaklı hayvanların, altı aylıktan büyük sığır
cinsi hayvanların ve dört haftalıktan büyük evcil domuz karkaslarının
muayenesinin ikiye bölünmeden gerçekleştirilmesine izin verebilir.
4) Muayene süresince; palpasyon,
kesme ve kesik atma gibi faaliyetler sırasında ette bulaşmanın asgari seviyede
tutulmasını sağlamaya yönelik önlemler alınır.
5) Acil kesim söz konusu olduğunda karkas, insan
tüketimi için serbest bırakılmadan önce bu bendin (1), (2), (3) ve (4)
numaralı alt bentlerine uygun olarak mümkün olan en kısa sürede
ölüm-sonrası muayeneye tabi tutulur.
d) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim; spesifik risk materyali ve diğer hayvansal yan ürünlere
ilişkin mevzuata uygun olarak söz konusu ürünlerin uzaklaştırılması,
ayrılması ve uygun durumlarda işaretlenmesini kontrol eder. Resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekim, sersemletme dahil kesim ve spesifik risk materyalinin uzaklaştırılması sırasında,
spesifik risk materyali ile etin bulaşmasını engellemek için tüm gerekli
önlemleri gıda işletmecisinin almasını sağlar.
e) Laboratuvar analizleri
için;
1) Resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekim, numunelerin uygun olarak tanımlanmasını,
hazırlanmasını, uygun laboratuvara gönderilmesini
ve numune alma işleminin; zoonozların ve zoonotik etkenlerin izlenmesi ve kontrolü, TSE’lerin
teşhisi için özel laboratuar testlerinin yapılması, kullanımına müsaade
edilmeyen maddelerin veya ürünlerin tespit edilmesi ve ilgili mevzuatla
düzenlenen ve özellikle ulusal kalıntı izleme planları kapsamındaki maddelerin
kontrolü ile Bakanlıkça belirlenen hastalıkların tespiti amacıyla
gerçekleştirilmesini temin eder.
2) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim gerekli
gördüğünde diğer laboratuvar analizlerinin de
yapılmasını sağlar.
Resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekimin sağlık işareti işlemlerine ilişkin
incelemeleri
MADDE 10 – (1) Resmi
veya yetkilendirilmiş veteriner hekim sağlık işareti işlemleri ile sağlık
işaretlerini kontrol eder ve özellikle aşağıdaki hususları temin eder.
a) Sağlık işareti; sadece, bu Yönetmelik uyarınca
ölüm-öncesi ve ölüm-sonrası muayeneden geçen ve eti insan tüketimine uygun
olan evcil tırnaklılar ile tavşanımsılar dışında kalan besiciliği yapılan
memeli av hayvanları ve büyük av hayvanlarına uygulanır. Ancak resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekim, ilgili hayvana ait etin inceleme ve
muayene sonuçlarının uygun olması ve trişinellozis
varlığına ilişkin sonuçlar gelmeden piyasaya sürülmeyeceğine ikna olması
durumunda sağlık işaretini sonuçlar gelmeden de uygulayabilir.
b) Sağlık işareti, karkasın yarım karkas veya çeyrek
karkasa ayrılması ya da yarım karkasların üç parçaya ayrılması durumunda
her bir karkas parçasının dış yüzeyine görülecek şekilde mürekkeple veya
sıcak damga yapılarak uygulanır.
(2) Sağlık işareti 6,5 cm genişliğinde ve 4,5 cm
yüksekliğinde oval bir işaret şeklinde olur. Karakterler okunaklı olur ve
aşağıdaki bilgileri içerir:
a) İşarette, işletmenin yer aldığı ülke adı büyük
harflerle yazılır veya ilgili ISO standartlarına uygun olarak 2 harf kodu
ile gösterebilir şekilde belirtilir.
b) İşarette, kesimhanenin onay numarası belirtilir.
(3) Harfler en az 0.8 cm yüksekliğinde
sayılar ise 1 cm yüksekliğinde olur. İşaretin boyutları ve karakterleri
kuzuların, oğlakların ve domuz yavrularının sağlık işaretleri için
küçültülebilir.
(4) Sağlık işareti için kullanılan renklendiriciler,
gıda kodeksine uygun olur.
(5) Sağlık işareti aynı zamanda etin sağlık muayenesini
yapan resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekime ait işareti de
içerebilir.
(6) Kesimhane dışında acil kesime tabi tutulan
hayvanlardan elde edilen etler; hem bu bölümde belirtilen sağlık işareti
hem de Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinde
belirtilen tanımlama işareti ile karıştırılmayacak şekilde özel bir sağlık
işareti taşır. Bu işaret; 5 cm genişliğinde ve 5 cm yüksekliğinde kare
şeklinde bir işaret şeklinde olur. Karakterler okunaklı olur ve aşağıdaki
bilgileri içerir:
a) İşarette, TR kısaltması belirtilir.
b) İşarette, kesimhanenin onay numarası belirtilir.
c) İşaret için kullanılan renklendiriciler, gıda
kodeksine uygun şekilde olur.
ç) İşaret aynı zamanda etin sağlık muayenesini yapan
resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekime ait işareti de içerebilir.
d) Harfler en az 0.8 cm
yüksekliğinde sayılar ise 1 cm yüksekliğinde olur. İşaretin boyutları ve
karakterleri kuzuların, oğlakların ve domuz yavrularının sağlık işaretleri
için küçültülebilir.
(7) Derisi yüzülmemiş av hayvanı etine, av hayvanı
işleme tesisinde derisinin yüzülmesinden sonra ölüm-sonrası muayenesi
yapılarak insan tüketimi için uygun bulunduktan sonra sağlık işareti uygulanır.
(8) Bu madde, sağlık işaretlemesine ilişkin hayvan
sağlığı kurallarına aykırılık oluşturmayacak şekilde uygulanır.
ALTINCI
BÖLÜM
Kontrolleri
Takip Eden Faaliyetler
İnceleme ve
muayene sonuçlarının bildirilmesi
MADDE 11 – (1) Resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekim, inceleme ve muayene faaliyetlerinin
sonuçlarını kayıt altına alır ve değerlendirmesini yapar.
(2) İnceleme ve muayeneler, halk veya hayvan sağlığını
etkileyebilecek herhangi bir hastalığın varlığını veya hayvan refahının
ihlal edildiğini ortaya çıkartır ise resmi veya yetkilendirilmiş veteriner
hekim gıda işletmecisine bildirimde bulunur.
(3) Tespit edilen problemin birincil üretimden
kaynaklanması durumunda resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim, söz
konusu bildirimin takip eden yasal sürece aykırılık teşkil etmemesi
koşuluyla, menşe çiftlikte çalışan veteriner hekime, menşe çiftlikten
sorumlu gıda işletmecisine ve gerektiğinde menşe çiftlik veya av sahasından
sorumlu ilgili makama bildirimde bulunur.
(4) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim, ithal
edilen hayvanlarda tespit edilen olumsuzluğu Bakanlığa bildirir. Bakanlık
da işletmenin bulunduğu ihracatçı ülkenin yetkili makamına bildirimde
bulunur.
(5) İnceleme, muayene ve analiz sonuçları ilgili veri
tabanlarına işlenir.
(6) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim,
ölüm-öncesi veya ölüm-sonrası muayene ya da herhangi diğer bir inceleme ve
muayene faaliyeti sırasında Bakanlıkça belirlenmiş listede yer alan
hastalıklara ait enfeksiyöz etkenin varlığından şüphelenirse
Bakanlığı derhal haberdar eder. Bakanlık ve resmi veya yetkilendirilmiş
veteriner hekim, enfeksiyona sebep olan etkenin
olası yayılmasını önlemek için mevzuata uygun olarak tüm tedbirleri alır.
Gıda
zinciri bilgisine ilişkin kararlar
MADDE 12 – (1) Resmi
veya yetkilendirilmiş veteriner hekim, kesimhane işletmecisinin hayvanlar
kesilmeden önce ilgili gıda zinciri bilgisini temin ve kontrol ettiğini
doğrular.
(2) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim, ilgili
gıda zinciri bilgisi ulaşmadan da kesimhanede hayvanların kesilmelerine
izin verebilir. Bu durumda, karkaslar insan tüketimine sunulmadan önce
ilgili tüm gıda zinciri bilgisi temin edilir. Söz konusu karkaslar ile
bunlara ait sakatatın insan tüketimine sunulmasına ilişkin nihai karar verilinceye
kadar bunlar diğer etlerden ayrı olarak depolanır.
(3) İkinci fıkrada yer alan hükümler saklı kalmak
kaydıyla, hayvanın kesimhaneye varışından 24 saat sonra ilgili gıda zinciri
bilgisi ulaşmaz ise, hayvandan elde edilen tüm etin insan tüketimine uygun
olmadığına karar verilir. Eğer hayvan henüz kesilmemişse, kesime gelen
diğer hayvanlardan ayrı bir yerde itlaf edilir.
(4) Eşlik eden kayıtlar, belge ve diğer bilgiler;
a) Hayvanların, hayvan ve halk sağlığı gerekçeleri ile
hareket yasağı veya diğer kısıtlamalara tabi olan bir işletmeden veya
bölgeden geldiğini,
b) Veteriner tıbbi ürünlerin kullanımına ilişkin
kurallara uyulmadığını,
c) İnsan ve hayvan sağlığını olumsuz yönde etkileyecek
diğer koşulların varlığını,
işaret ediyorsa,
insan ve hayvan sağlığı risklerini ortadan kaldırmak için; ilgili mevzuat
ile ortaya konan prosedürlerin dışında, hayvanlar kesim için kabul
edilmeyebilir. Hayvanlar hali hazırda kesimhanede iseler, uygun durumlarda
hayvan ve halk sağlığını korumak için önlemler alınarak ayrı bir yerde
itlaf edilir ve insan tüketimi için uygun olmadığı bildiriminde bulunulur.
Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekimin gerekli görmesi durumunda,
menşei işletmede resmi kontroller yürütülür.
(5) Bakanlık eşlik eden kayıtların, belgelerin ve diğer
bilgilerin menşe çiftlikteki gerçek durumla veya hayvanların gerçek
durumuyla örtüşmediğini ya da kasten resmi veya yetkilendirilmiş veteriner
hekimi yanlış yönlendirmeyi amaçladığını tespit ederse uygun tedbirleri
alır. Bakanlık, hayvanların geldiği menşe çiftlikten sorumlu olan gıda
işletmecisine veya müdahil olan diğer kişilere karşı tedbir alır. Bu tedbir
özellikle ilave kontrollerden oluşabilir. Hayvanların ait olduğu menşe
çiftlikten sorumlu olan gıda işletmecisi ile müdahil olan diğer kişiler,
ilave kontrollerin masraflarını karşılamak zorundadır.
Canlı
hayvanlara ilişkin kararlar
MADDE 13 – (1) Resmi
veya yetkilendirilmiş veteriner hekim, insan tüketimine yönelik olarak
kesimhaneye kabul edilen hayvanların uygun bir şekilde tanımlanmasını
sağlamak için, gıda işletmecisinin görevlerini Hayvansal Gıdalar İçin Özel
Hijyen Kuralları Yönetmeliğine göre yerine getirdiğini doğrular. Resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekim kimlikleri doğrulanamayan hayvanların ayrı
bir şekilde itlaf edilmesini sağlar ve insan tüketimine uygun olmadığının
bildirimini yapar. Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim gerekli
gördüğü takdirde, menşe çiftlikte resmi kontrolleri yürütür.
(2) Hayvan refahına ilişkin kuralların sağlanamaması durumunda
atların kimliklerine ilişkin yasal olarak gereken bilgiler temin edilmeden
de hayvanlar kesimhanede kesilebilir. Ancak söz konusu bilgiler karkasın
insan tüketimi için uygun olduğu kararı verilmeden önce sağlanır. Bu
şartlar, atların kesimhane dışında acil kesiminde de uygulanır.
(3) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim, deri,
post ve yapağısı olan hayvanların kesimi esnasında kabul edilemeyecek
düzeyde bulaşma riski olması durumunda, kesimden önce temizlenmemiş
hayvanların insan tüketimine yönelik kesimini engellemek için gıda
işletmecisinin görevlerini Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları
Yönetmeliğine göre yerine getirdiğini doğrular.
(4) Etin muamele edilmesi veya etinin yenmesi
aracılığıyla hayvanlara veya insanlara geçebilecek hastalığı veya durumu
olan hayvanlar ile sistematik bir hastalığın klinik semptomlarını
gösteren veya aşırı zayıf olan hayvanlar, insan tüketimi için kesilemez.
Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim söz konusu hayvanların, diğer
hayvanların ya da karkasların bulaşmasını engelleyecek şekilde ayrı olarak
itlaf edilmesini sağlar ve insan tüketimi için uygun olmadığına karar
verir.
(5) İnsan ve hayvan sağlığını olumsuz yönde
etkileyebilecek durum veya hastalığa sahip olduğundan şüphe edilen
hayvanların kesilmesi ertelenir. Bu durumda olan hayvanlar, teşhis
yapılması için ayrıntılı ölüm-öncesi incelemeye tabi tutulur. Buna
ilaveten, resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim ölüm-sonrası
muayeneyi desteklemek için numune alınmasına ve laboratuvar
incelemesine karar verebilir. Gerekli ise, hayvanlar ayrı bir yerde
kesilir.
(6) Belirlenen düzeylerin üzerinde veteriner tıbbi ürün
kalıntılarını veya kullanımına müsaade edilmeyen maddelerin kalıntılarını
taşıması muhtemel hayvanlar hakkında Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde
Belirli Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak
Önlemlere Dair Yönetmelik hükümleri kapsamında işlem yapılır.
(7) Brusella veya tüberküloz
gibi özel hastalıklar veya salmonella gibi zoonotik etkenlerin eradikasyonu ve kontrolüne yönelik
özel bir program kapsamında ele alınacak hayvanların tabi tutulacağı
şartlar, doğrudan resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekimin gözetimi
altında uygulanır. Bakanlık, söz konusu hayvanların hangi koşullar altında
kesime gönderileceğini belirler. Bu koşullar, diğer hayvanlara ve etlerine
bulaşmayı asgari düzeye indirmeyi amaçlar.
(8) Kesimhaneye getirilen hayvanlar, genel bir kural
olarak orada kesilir. Ancak resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim,
kesim imkânlarında ciddi aksaklıkların olması gibi istisnai durumlarda
hayvanların başka bir kesimhaneye doğrudan sevkine izin verebilir.
Hayvan
refahına ilişkin kararlar
MADDE 14 – (1)
Hayvanların kesimi veya itlaf edilmesi sırasında hayvanların korunmasına
ilişkin kurallara riayet edilmediğinde, resmi veya yetkilendirilmiş
veteriner hekim gıda işletmecisinin derhal gerekli düzeltici tedbirleri
aldığını ve tekrarını önlediğini doğrular.
(2) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim; talimat
verilmesinden, üretimin yavaşlatılması ve durdurulmasına kadar, problemin
karakterine ve ağırlığına bağlı olarak değişen, orantılı ve ilerleyici bir
yaklaşımla yaptırım önlemlerini alır.
(3) Uygun durumda, resmi veya yetkilendirilmiş veteriner
hekim hayvan refahı problemleri ile ilgili olarak diğer yetkili kurumları
bilgilendirir.
(4) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim, nakil
sırasında hayvanların korunmasına ilişkin kurallara uyulmadığını tespit
ederse, mevzuatın ilgili tedbirlerini uygular.
(5) Resmi yardımcılar, 7 nci
bölüm veya 9 uncu bölüm uyarınca hayvan refahına ilişkin kontrolleri
yürütürken hayvanların korunmasına ilişkin kurallara uygunsuzluğu ortaya
çıkartması durumunda;
a) Konuyu bir an evvel resmi veteriner hekime bildirir
b) Acil durumlarda eğer gerekli ise, resmi veteriner
hekimin gelmesini beklemeden birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda
yer alan tedbirleri alır.
Ete ilişkin
kararlar
MADDE 15 – (1) Et için
aşağıdaki durumlarda insan tüketimine uygun olmadığı bildirimi yapılır:
a) Avlanan yaban hayvanları hariç, ölüm-öncesi muayeneye
tabi olmamış hayvanlardan elde edildi ise,
b) Bu Yönetmelik veya Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen
Kuralları Yönetmeliğinde aksi belirtilmedikçe, sakatatı ölüm-sonrası
muayeneye tabi tutulmayan hayvanlardan elde edildi ise,
c) Kesimden evvel ölmüş hayvanlardan, ölü doğmuş
hayvanlardan, doğmamış hayvanlardan veya yedi günlükten küçükken kesilen
hayvanlardan elde edildi ise,
ç) Hayvanın öldürülmesi amacıyla kesme veya çubuklanan
hat veya noktaların trimlenmesinden elde edildi
ise,
d) 9 uncu bölüme uygun yürütülen muayenelerde
uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda, etlerin muayenesine ilişkin
Bakanlıkça belirlenenler dışındaki hastalıklardan herhangi birisinden
etkilenen hayvanlardan elde edildi ise,
e) Septisemi, piyemi, toksemi veya viremi ile
seyreden vücudun genelini etkileyen hastalıklardan etkilenmiş hayvanlardan
elde edildi ise,
f) Gıdaların piyasaya arz edilip edilmeyeceğini
belirlemek amacıyla mevzuatta yer alan mikrobiyolojik kriterler
ile uyumlu değilse,
g) 9 uncu bölüme uygunsuzluk tespit edildi ise veya
etlerin muayenesine ilişkin Bakanlıkça belirlenen hususlarda aksi
belirtilmedikçe, parazit enfestasyonu
gösteriyorsa,
ğ) Mevzuatta yer alan limitlerden yüksek kalıntı veya
bulaşanları ihtiva ediyorsa, (Uygun olduğunda, limitlerin herhangi bir
şekilde aşılması durumunda ileri analizler yapılır.)
h) İlgili özel mevzuatında yer alan hükümler saklı
kalmak kaydıyla, kullanımına müsaade edilmeyen maddelerin uygulandığı
hayvanlardan veya kullanımına müsaade edilmeyen maddelerin kalıntılarını ihtiva
eden karkaslardan veya hayvanlardan elde edildi ise,
ı) Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli
Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi İçin Alınacak Önlemlere Dair
Yönetmeliğin 7 nci maddesine uygun olarak
onaylanan planların uygulanması neticesinde, çevrede ağır metallerin yaygın
bir şekilde varlığının ortaya çıktığı bölgelerden gelen iki yaşını geçmiş
hayvanlardan elde edilen karaciğer ve böbrekleri ihtiva ediyorsa,
i) Bulaşmayı ortadan kaldırmaya yönelik maddeler yasal olmayan
bir şekilde uygulanmış ise,
j) Yasal olmayan bir şekilde ışınlanmış ya da UV
ışınları uygulanmış ise,
k) Av hayvanı etlerinde hayvanı avlamak için kullanılan
materyal hariç, yabancı madde ihtiva ediyorsa,
l) İlgili mevzuatla belirlenen radyoaktivite limitlerini
aşıyorsa,
m) Fizyopatolojik
değişiklikler, kıvamda anormallikler, av hayvanı eti hariç olmak üzere
yetersiz kanama veya özellikle belirgin cinsiyet kokuları olmak üzere
organoleptik anormallikler gösteriyorsa,
n) Aşırı zayıf hayvanlardan elde edildiyse,
o) İlgili mevzuatta aksi belirtilmedikçe, spesifik risk materyali ihtiva ediyorsa,
ö) Toprak, fekal veya farklı
bulaşma gösteriyorsa,
p) Elde edildiği hayvanın sağlık durumuna veya kesim
sürecinde ortaya çıkan bulaşmaya bağlı olarak, halk veya hayvan sağlığı
için bir risk teşkil edebilecek kan ihtiva ediyorsa,
r) Tüm ilgili bilgilerin incelenmesinden sonra halk ve
hayvan sağlığı için risk teşkil edebileceğine dair veya diğer nedenlerden
ötürü insan tüketimine uygun olmadığına dair resmi veya yetkilendirilmiş
veteriner hekim görüşü olursa.
(2) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim,
kesimhane dışında acil olarak kesilmiş hayvanlardan elde edilen etlerin
kullanımı ile ilgili gereklilikleri belirleyebilir.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Sorumluluklar
ve Kontrollerin Sıklığı
Resmi
yardımcı
MADDE 16 – (1) Resmi
yardımcı, tüm görevlerinde resmi veteriner hekimlere 9 uncu bölümde ortaya
konan özel kurallar ve aşağıdaki sınırlar çerçevesinde olmak koşuluyla
yardımcı olabilir.
a) Tetkik görevleri konusunda, resmi yardımcı sadece iyi
hijyen uygulamaları ve tehlike analizi ve kritik
kontrol noktaları/HACCP ilkelerine dayalı prosedürlere ilişkin bilgileri
toplayabilir.
b) Ölüm-öncesi muayene ve hayvanların refahına ilişkin
kontrol görevleri konusunda, resmi yardımcı hayvanların sadece ilk
kontrollerini yapabilir ve uygulamalı görevlerle ilgili yardımcı olabilir.
c) Ölüm-sonrası muayene konusunda, resmi veteriner hekim
düzenli olarak resmi yardımcının çalışmalarını kontrol eder ve kesimhane
dışında hayvanların acil kesiminin yapılması durumunda muayeneyi bizzat
kendisi gerçekleştirir.
Kontrollerin
sıklığı
MADDE 17 – (1)
Bakanlık aşağıda belirtilen hususları sağlamak üzere en az bir resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekim görevlendirir:
a) Kesimhanelerde ölüm-öncesi ve ölüm-sonrası
muayeneleri yapmak.
b) Av hayvanı işleme tesislerinde, ölüm-sonrası
muayeneleri yapmak.
(2) Birinci fıkrada belirtilen hükümlerden ayrı olarak,
Bakanlıkça belirlenmiş kesimhane ve av hayvanı işleme tesisleri için risk
analizine dayalı olarak ve aşağıda belirtilen kriterler
çerçevesinde uygulama yapılabilir:
a) Resmi veteriner hekim, aşağıdaki koşulların
karşılanması durumunda ölüm-öncesi muayene sırasında kesimhanede
bulunmayabilir.
1) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekimin, menşe
çiftlikte ölüm-öncesi muayeneyi yapması, gıda zinciri bilgisini kontrol
etmesi ve kontrolün sonuçlarını kesimhanedeki resmi yardımcılara bildirmesi
durumunda,
2) Kesimhanedeki resmi yardımcıları tarafından, gıda
zinciri bilgisi kapsamında gıda güvenilirliği açısından muhtemel bir
problem oluşmadığının ve hayvanların genel sağlık ve refahının kabul
edilebilir olduğunun değerlendirilmesi durumunda,
3) Resmi veteriner hekimin, resmi yardımcının bu
kontrolleri uygun bir şekilde yürüttüğünden emin olması durumunda,
b) Resmi veteriner hekim aşağıdaki koşulların
karşılanması durumunda, aralıklı kesim yapan kesimhanelerde veya av hayvanı
işleme faaliyetlerinin yürütüldüğü işletmelerde ölüm-sonrası muayene süreci
boyunca işletmede bulunmayabilir.
1) Resmi yardımcının ölüm-sonrası muayeneyi yürütmesi ve
muayene neticesinde aynı hayvandan elde edilen anormallikleri olan ve
olmayan eti birbirinden ayırması durumunda,
2) Ayırma işleminden sonra, son ölüm-sonrası muayenenin
yapılabilmesine kadar anormal bulgular görülen etin depolanması için
yeterli imkanlar bulunması ve resmi veteriner
hekimin söz konusu eti muayene etmesi durumunda,
3) Resmi yardımcının, izlediği prosedür
ve tespit ettiği bulguların, resmi veteriner hekimi ikna edecek şekilde,
standartları karşıladığını belgelendirmesi durumunda,
4) Kanatlı hayvanlar ve tavşanımsılar söz konusu ise,
resmi yardımcılar anormallikleri olan eti bertaraf edebiliyor ve bu durumda
özel ölüm-sonrası muayene kurallarına göre resmi veteriner hekimin söz
konusu etlerin tümünü incelemesi gerekmiyorsa,
5) Resmi veteriner hekim, kesim faaliyetinin olduğu gün
işletmede en az bir kez bulunuyorsa,
6) Bakanlık tarafından bu işletmelerdeki resmi
yardımcıların performansının düzenli olarak değerlendirilmesi için;
bireysel performansın izlenmesi, muayene bulguları ve muayene bulgularına
karşılık gelen karkasların karşılaştırılması ile ilgili belgelendirmenin
doğrulanması ve soğuk depodaki karkasların kontrolü hususlarını da
kapsayacak şekilde bir prosedür yürürlüğe
konulduysa.
(3) Aşağıdaki durumlarda ikinci fıkrada öngörülen
esneklik uygulanmaz:
a) Acil kesimi yapılmış hayvanlarda,
b) İnsan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilecek bir
hastalığa veya duruma sahip olduğundan şüphelenilen hayvanlarda,
c) Tüberkülozdan ari olduğuna
ilişkin resmi bildirimi yapılmamış sürülerden gelen sığır cinsi
hayvanlarda,
ç) Bruselladan ari olduğuna ilişkin resmi bildirimi yapılmamış
sürülerden gelen sığır, koyun ve keçi cinsi hayvanlarda,
d) Bakanlıkça belirlenmiş listelerde yer alan
hastalıklardan birinin ortaya çıkması durumunda,
e) Ortaya çıkan hastalıklar veya özellikle Dünya Hayvan
Sağlığı Örgütünce belirlenmiş listede yer alan hastalıklarla ilgili
sıklaştırılmış kontroller gerektiğinde,
f) Daha önce görülmemiş yeni ortaya çıkan hastalıklar
için daha sıkı kontrollerin gerekli olduğu durumlarda.
(4) Bakanlık, bu Yönetmeliğin hedeflerine ulaşmak için,
parçalama tesisleri faaliyet halinde iken, resmi veya yetkilendirilmiş
veteriner hekimin veya resmi yardımcının uygun bir sıklıkta bu yerlerde
bulunmasını temin eder.
Kesimhane
personeli
MADDE 18 – (1)
Bakanlık aşağıdaki koşullar altında, resmi yardımcıların kanatlı hayvan ve
tavşan etinin üretiminin kontrol edilmesine ilişkin özel görevlerinin,
kesimhane personeli tarafından üstlenilmesine izin verebilir.
a) Tesisin, 6 ncı maddenin
dördüncü fıkrasına uygun olarak en az on iki ay süre ile iyi hijyen uygulamaları ve tehlike analizi ve kritik kontrol
noktaları/HACCP ilkelerine dayalı prosedürü kullanması durumunda, Bakanlık,
resmî veya yetkilendirilmiş veteriner hekime belirli konularda yardımcı
olması amacıyla işletme personelini belirleyebilir. Bu personel, resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekim gözetiminde, yönetiminde ve sorumluluğunda
olur. Yardımcı işletme personeli belirlenmesi durumunda, resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekim; ölüm-öncesi ve ölüm-sonrası muayeneler
sırasında hazır bulunur, bu faaliyetleri gözetim altında tutar, kesimhane
personelinin performansının Bakanlık tarafından ortaya konan özel kriterleri karşıladığını belirlemek üzere, düzenli
olarak performans testlerini yürütür ve bu performans testlerinin
sonuçlarını belgelendirir. Tesisin hijyen
seviyesinin bu personelin çalışmasından olumsuz yönde etkilenmesi, yardım
faaliyetini düzgün olarak yerine getirememesi veya yardım faaliyetinin
yerine getirilmesi Bakanlık tarafından yeterli bulunmaması durumunda, bu
personelin yerine resmi yardımcı görevlendirilir.
b) Bakanlık, (a) bendinde belirtilen sistemin
uygulanmasına izin verip vermeyeceğini her bir işletme için ayrı ayrı kararlaştırır. Gıda işletmecileri için bu sistemin
uygulanması tercihe bağlıdır. Bakanlık, gıda işletmecilerine bu sistemin
uygulanması için herhangi bir zorunluluk getiremez. Bakanlık gıda
işletmecisinin şartları tam olarak karşıladığına ikna olmazsa, sistem söz
konusu işletmede uygulanmaz. Bunun değerlendirilebilmesi için, Bakanlık
konuyla ilgili diğer bilgiler ile beraber işletmedeki üretim ve denetim
kayıtlarının, yürütülen faaliyetlerin şeklinin, kurallara uygunluk ile
ilgili geçmişinin, işletmedeki uzmanlık ile mesleki yaklaşımın ve kesimhane
personelinin gıda güvenilirliği konusunda sorumluluk anlayışının analizini
yapar.
(2) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekimin
gözetimi altında özel eğitim almış kesimhane personeli, resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekimin gözetimi ve sorumluluğu altında, tüm
hayvan türleri ile ilgili olarak özel numune alma ve analiz görevlerini
yürütebilir.
SEKİZİNCİ
BÖLÜM
Mesleki
Yeterlilik
Resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekimlerin mesleki yeterliliği
MADDE 19 – (1)
Bakanlık, veteriner hekimleri, ikinci fıkrada belirtilen konuları kapsayan
sınavda başarılı olması durumunda resmi veya yetkilendirilmiş veteriner
hekim olarak atayabilir. Ancak Bakanlık adayın, üniversite mezuniyetinin
bir parçası olarak veya lisansüstü derece kanalıyla gerekli olan bilgiye
sahip olduğunu belgelemesi halinde sınav şartından vazgeçebilir.
(2) Bakanlık sınava ilişkin düzenlemeleri yapar. Sınav,
veteriner hekimin mesleki bilgi ve becerisine bağlı olarak aşağıda
belirtilen konulara ilişkin bilgisinin ölçülmesi amacıyla yapılır:
a) Veteriner halk sağlığı, gıda güvenilirliği, hayvan
sağlığı, hayvan refahı ve farmasötik maddelere
ilişkin mevzuat,
b) Dünya Ticaret Örgütü, Kodeks Alimentarius,
Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü gibi uluslararası kuruluşların kuralları da dahil, Avrupa Birliği ortak tarım politikasının
ilkeleri, piyasa önlemleri, ihracat geri ödemeleri, ulusal tarım
politikaları, hile tespiti,
c) Gıdaların işlenmesi ve gıda teknolojisinin ana
unsurları,
ç) İyi üretim uygulamaları ve kalite yönetimine ilişkin
esaslar, kavramlar ve yöntemler,
d) Hasat öncesi kalite yönetimi, iyi tarım uygulamaları,
e) Gıda hijyeni uygulamaları ve teşvik edilmesi,
gıdalara ilişkin güvenilirlik, iyi hijyen uygulamaları,
f) Risk analizine ilişkin esaslar, kavramlar ve
yöntemler,
g) Tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları/HACCP
ilkelerine ilişkin esaslar, kavramlar, yöntemler ve gıda üretimi zinciri
süresince kullanımı,
ğ) İnsan sağlığına yönelik gıda kaynaklı tehlikelerin
önlenmesi ve kontrolü,
h) Enfeksiyon ve zehirlenmenin popülasyon
dinamikleri,
ı) Teşhise yönelik epidemiyoloji,
i) İzleme ve gözetim sistemleri,
j) Gıda güvenilirliği yönetim sistemlerinin tetkiki ve
ilgili mevzuata uygunluk değerlendirmesi,
k) Modern analiz yöntemlerinin esasları ve teşhise
yönelik uygulamalar,
l) Veteriner halk sağlığına ilişkin bilgi ve iletişim
teknolojileri,
m) Verilerin işlenmesi ve biyo-istatistiklere
ilişkin uygulamalar,
n) İnsanlarda gıda kaynaklı hastalık salgınlarının araştırılması,
o) TSE’lere ilişkin konular,
ö) Üretim, nakil ve kesim aşamalarında hayvan refahı,
p) Gıda üretimine ilişkin atık yönetimi dahil çevresel konular,
r) İhtiyati tedbirler ve tüketici kaygıları,
s) Üretim zincirinde çalışan personelin eğitilme esasları.
(3) Adaylardan, gerekli olan bilgiyi, veteriner hekim
olarak nitelik kazandıktan sonra temel veterinerlik eğitiminin bir parçası
olarak alınan bir eğitim yoluyla veya mesleki tecrübe kanalıyla edinenler,
durumlarını sertifika ve benzeri belgelerle belgelemeleri halinde Bakanlık,
bu adaylar için eksik olan konulara göre farklı sınavlar düzenleyebilir.
(4) Veteriner hekim, disiplinlerarası
işbirliğine açık olur.
(5) Her bir resmi veteriner hekim bağımsız olarak
çalışmaya başlamadan önce en az iki yüz saat süreli, uygulamaya yönelik
eğitime tabi tutulduğu bir deneme süresi geçirir. Bu süre zarfında aday,
kesimhanede, parçalama tesisinde ve işletmelerde mevcut olan resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekimlerin gözetiminde çalışır. Eğitim özellikle
gıda güvenilirliği yönetim sistemlerinin tetkiki ile ilgili olur.
(6) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim,
bilgilerini güncellemesi ve mesleki kaynaklar ve düzenli eğitim
faaliyetleri ile yeni gelişmeleri takip eder. Resmi veya yetkilendirilmiş
veteriner hekim eğer mümkün ise yıllık olarak devam eden eğitim
faaliyetlerine katılır.
(7) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim olarak halihazırda atanmış olan veteriner hekimler, ikinci fıkrada
yer alan konulara ilişkin yeterli bilgiye sahip olur. Gerekli olduğunda, bu
bilgiyi devam eden eğitim faaliyetleri ile temin ederler. Bakanlık, bu
amaca yönelik olarak uygun koşulları sağlar.
(8) Birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı
ve yedinci fıkralara bağlı kalmaksızın, Bakanlık işletmelerin kapasitelerine
göre, işletmenin denetiminden sorumlu olan ve yarı zamanlı çalışan resmi
veya yetkilendirilmiş veteriner hekimlere ilişkin özel kurallar
belirleyebilir.
Resmi
yardımcının mesleki yeterliliği
MADDE 20 – (1) Bakanlık,
sadece eğitim alan ve aşağıda belirtilen şartlara uygun olarak hazırlanan
sınavı geçen kişileri resmi yardımcı olarak atayabilir. Ancak Bakanlık
adayın, üniversite mezuniyetinin bir parçası olarak gerekli olan bilgiye
sahip olduğunu belgelemesi halinde sınav şartından vazgeçebilir.
(2) Bakanlık bu sınava ait düzenlemeleri yapar. Adaylar,
sınava katılabilmek için aşağıdaki eğitimleri aldıklarını ispat ederler:
a) Bu maddenin beşinci fıkrasında belirtilen alanları
kapsayan, en az beş yüz saatlik teorik ve en az dört yüz saatlik pratik
eğitim,
b) Resmi yardımcıların görevlerini yetkin bir şekilde
yürütebilmelerini mümkün kılmak için verilen ilave eğitimler.
(3) İkinci fıkranın (a) bendinde belirtilen pratik
eğitimler, çiftlik ve ilgili diğer işletmeler ile resmi veteriner hekim
gözetiminde olmak kaydıyla kesimhaneler ve parçalama tesislerinde
gerçekleştirilir.
(4) Eğitim ve sınavlar prensip olarak kırmızı et veya
kanatlı eti ile ilgili olur. Ancak bu iki kategoriden birinde eğitim gören
ve sınavı geçen kişilerin diğer kategorideki sınavı geçmeleri için
kısaltılmış eğitimleri görmesi yeterlidir. Eğitim ve sınavlar, uygun
olduğunda yaban av hayvanlarını, çiftlikte yetiştirilen av hayvanlarını ve
tavşanımsıları da kapsar.
(5) Resmi yardımcı için eğitim aşağıdaki konuları kapsar
ve sınavlar aşağıdaki konulardaki bilgilere sahip olunduğunu teyid eder:
a) Çiftliklerle ilgili olarak teorik eğitim:
1) Tarım endüstrisi organizasyonları, üretim yöntemleri,
uluslararası ticaret ve benzeri konulara ilişkin temel bilgiler,
2) İyi çiftlik uygulamaları,
3) Özellikle virüsler, bakteriler ve parazitler ve
benzeri zoonozlar olmak üzere hastalıklara
ilişkin temel bilgiler,
4) Hastalıkların izlenmesi, ilaçların ve aşıların
kullanımı, kalıntı analizleri,
5) Hijyen ve sağlık muayeneleri,
6) Çiftlikte ve nakil sırasında hayvan refahı,
7) Binalarda, çiftliklerde ve genelinde çevre ile ilgili
konular,
8) İlgili kanunlar, yönetmelikler ve idari yaptırımlar,
9) Tüketici kaygıları ve kalite kontrol.
b) Çiftliklerle ilgili olarak pratik eğitim:
1) Farklı yetiştirme yöntemleri kullanan farklı tipte
çiftliklere ziyaretler,
2) Üretim işletmelerine ziyaretler,
3) Hayvanların yüklenmesi ve boşaltılmasının gözlenmesi,
4) Laboratuvar uygulamalarının
gösterilmesi,
5) Veteriner kontrolleri,
6) Belgelendirme.
c) Kesimhaneler ve parçalama tesisleri ile ilgili teorik
eğitim:
1) Et endüstrisi organizasyonları, üretim yöntemleri,
uluslararası ticaret, kesim ve parçalama teknolojileri konularına ilişkin
temel bilgiler,
2) Hijyen ve iyi hijyen
uygulamalarına ilişkin temel bilgi, özellikle endüstriyel hijyen, kesim,
parçalama ve depolama hijyeni ve çalışma hijyeni,
3) Tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları ile
tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları/HACCP ilkelerine dayalı prosedürlerin tetkiki,
4) Nakilden sonra boşaltma sırasında ve kesimhanede
hayvan refahı,
5) Kesilmiş hayvanlarda anatomi ve fizyolojiye ilişkin
temel bilgi,
6) Kesilmiş hayvanlarda patolojiye ve patolojik
anatomiye ilişkin temel bilgi,
7) TSE, diğer önemli zoonozlar
ve zoonotik ajanlara ilişkin bilgi,
8) Kesim, muayene, çiğ etin hazırlanması, ambalajlama,
paketleme ve nakline ilişkin yöntemler ve prosedürlere
ait bilgi,
9) Mikrobiyolojiye ilişkin temel bilgi,
10) Ölüm-öncesi muayene,
11) Trişinozis’e yönelik
inceleme,
12) Ölüm-sonrası muayene,
13) İdari görevler,
14) İlgili kanunlar, yönetmelikler ve idari yaptırımlar,
15) Numune alma prosedürü,
16) Hilelerin tespiti,
d) Kesimhaneler ve parçalama tesisleri ile ilgili pratik
eğitim:
1) Hayvanların tanımlanması,
2) Yaş kontrolleri,
3) Kesilen hayvanların muayenesi ve değerlendirilmesi,
4) Kesimhanede ölüm-sonrası muayene,
5) Trişinozis’e yönelik
inceleme,
6) Hayvanın belirli bölgelerinin muayenesi yapılarak
hayvan türlerinin tanımlanması,
7) Kesilen hayvanların değişikliğe uğramış kısımlarının
tanımlanması ve yorumlanması,
8) İyi hijyen uygulamalarının
ve tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları/HACCP ilkelerine dayalı
prosedürlerin tetkiki de dahil hijyen kontrolü,
9) Ölüm-öncesi muayenenin sonuçlarının kayıt altına
alınması,
10) Numune alma,
11) Etin izlenebilirliği,
12) Belgelendirme.
(6) Resmi yardımcı, bilgilerini günceller ve mesleki
kaynaklar ve düzenli eğitim faaliyetleri ile yeni gelişmeleri takip eder.
Resmi yardımcı eğer mümkün ise yıllık olarak devam eden eğitim
faaliyetlerine katılır.
(7) Resmi yardımcı olarak halihazırda
atanmış olan kişiler, beşinci fıkrada yer alan konulara ilişkin yeterli bilgiye
sahip olur. Gerekli olduğunda, bu bilgiyi devam eden eğitim faaliyetleri
ile temin ederler. Bakanlık, bu amaca yönelik olarak uygun koşulları
sağlar.
(8) Resmi yardımcı, sadece Trişinozis
muayenesi ile bağlantılı olarak numune alma ve analiz çalışmalarını yürütüyorsa,
Bakanlık sadece bu görevlere uygun eğitimi almalarını sağlar.
DOKUZUNCU
BÖLÜM
Özel
Şartlar
Evcil sığır
cinsi hayvanlar için özel şartlar
MADDE 21 – (1) Altı
haftalıktan küçük sığır cinsi hayvanların karkasları ve sakatatı aşağıda
belirtilen ölüm-sonrası muayene prosedürlerine
tabidir.
a) Kafa ve boyunun görsel muayenesi, retropharyngeal
lenf bezlerinin (Lnn retropharyngiales)
ensizyonu ve muayenesi, ağız ve ağız boşluğunun
görsel muayenesi, dilin palpasyonu,
b) Akciğerlerin, trachea ve oesaphagusun görsel muayenesi, akciğerlerin palpasyonu, bronchial ve mediastinal lenf bezlerinin (Lnn.
bifucationes, eparteriales
ve mediastinales) ensizyonu ve muayenesi. (Trachea
ve bronşların ana dalları boylamasına açılır ve akciğerler arka üçte birlik
bölümünden ana ekseninden diklemesine kesilir ancak akciğerlerin insan
tüketiminden çıkartılması durumunda bu kesitleri yapmaya gerek yoktur.)
c) Kalbin ve perikardın görsel muayenesi, kalbin
uzunlamasına intraventriküler septum
boyunca ventrikülleri açığa çıkaracak şekilde ensizyonu,
ç) Diyaframın görsel muayenesi,
d) Karaciğerin, hepatik ve pankreatik lenf bezlerinin (Lnn
portales) görsel muayenesi, palpasyonu
ve eğer gerekli ise karaciğer ve karaciğer lenf bezlerinin ensizyonu,
e) Mide-bağırsak kanalı, mesenterium
ile gastrik ve mesenterik
lenf bezlerinin (Lnn. gastrici,
mesenterici, craniales
ve caudales) görsel
muayenesi, palpasyonu ve eğer gerekli ise gastrik ve mesenterik lenf
bezlerinin ensizyonu,
f) Dalağın görsel muayenesi ve eğer gerekli ise palpasyonu,
g) Böbreklerin görsel muayenesi ve eğer gerekli ise
böbreklerin ve renal lenf bezlerinin (Lnn. renales) ensizyonu,
ğ) Pleura ve peritonun görsel
muayenesi,
h) Umbilical bölgenin ve
eklemlerin görsel muayenesi ve palpasyonu
(Şüphede kalınması durumunda, umbilical bölge
kesilir, eklemler açılır ve sinoviyal sıvı
incelenir.).
(2) Altı haftalıktan büyük sığır cinsi hayvanların
karkasları ve sakatatı aşağıda belirtilen ölüm-sonrası muayene prosedürlerine tabidir.
a) Kafa ve boyunun görsel muayenesi; sub-maxiller, retropharyngeal ve parotid lenf bezlerinin (Lnn retropharyngiales, mandibulares
ve parotidei) ensizyonu
ve muayenesi, dış masseterlerin kesilmesi ve
muayenesi (mandibulaya da birbirine paralel iki
kesit atılır, iç masseterlerin muayenesinde bir
düzlem boyunca kesit atılır. Dil, ağız ve ağız boşluğunun ayrıntılı bir
şekilde görsel muayenesinin yapılmasına müsaade edecek şekilde
serbestleştirilir ve dil de görsel olarak ve palpasyonla
muayene edilir.),
b) Trachea ve oesaphagusun muayenesi, akciğerlerin görsel ve palpasyonla muayenesi, bronşiyal
ve mediastinal lenf bezlerinin (Lnn. bifucationes, eparteriales ve mediastinales) ensizyonu ve muayenesi (Trachea ve bronşların ana dalları boylamasına açılır ve
akciğerler arka üçte birlik bölümünden ana ekseninden diklemesine kesilir
ancak akciğerlerin insan tüketiminden çıkartılması durumunda bu kesitleri
yapmaya gerek yoktur.),
c) Kalbin ve perikardın görsel muayenesi, kalbin intraventriküler septum
boyunca ventrikülleri açığa çıkaracak şekilde
uzunlamasına kesilmesi,
ç) Diyaframın görsel muayenesi,
d) Karaciğerin, hepatik ve pankreatik lenf bezlerinin (Lnn
portales) görsel muayenesi, palpasyonu
ve safra kanallarının incelenmesi için karaciğerin arka lobunun taban
kısmında ve karaciğerin mideye bakan yüzeyine kesit atılması,
e) Mide-bağırsak kanalı, mesenterium
ile gastrik ve mesenterik
lenf bezlerinin (Lnn. gastrici,
mesenterici, craniales
ve caudales) görsel
muayenesi, palpasyonu ve eğer gerekli ise gastrik ve mesenterik lenf
bezlerinin ensizyonu,
f) Dalağın görsel muayenesi ve eğer gerekli ise palpasyonu,
g) Böbreklerin görsel muayenesi ve eğer gerekli ise
böbreklerin ve renal lenf bezlerinin (Lnn. renales) ensizyonu,
ğ) Pleura ve peritonun görsel
muayenesi,
h) Önceden kesilip alındı ise penis hariç genital organların görsel muayenesi,
ı) Supramammarii lenf
bezlerinin (Lnn. supramammarii) görsel ve eğer gerekli ise palpasyonla
muayenesi (İneklerde memelerin her bir yarımı uzun derinlemesine bir kesit
ile süt kanalı (sinus lactiferes)
boşluklarına kadar açılır, ayrıca memeye ait lenf bezleri de insan tüketimi
dışında bırakılmadı ise ensize edilir.).
Evcil koyun
ve keçiler için özel şartlar
MADDE 22 – (1) Koyun
ve keçi karkasları ve sakatatı aşağıda belirtilen ölüm-sonrası muayene prosedürlerine tabidir:
a) Derisi yüzüldükten sonra kafanın görsel muayenesi ve şüphede
kalınması durumunda, boğazın, ağızın, dilin ve retropharyngeal ve parotid
lenf bezlerinin muayenesi (Hayvan sağlığı kuralları saklı kalmak kaydıyla
Bakanlık, dil ve beyin dahil olmak üzere kafanın
insan tüketimine sunulmayacağını garanti edebiliyorsa, söz konusu
muayenelerin yürütülmesi gerekli değildir.),
b) Akciğerlerin, trachea ve oesaphagusun görsel muayenesi, akciğerlerin bronchial ve mediastinal lenf
bezlerinin (Lnn. bifucationes,
eparteriales ve mediastinales) palpasyonu (Şüphe duyulması
durumunda söz konusu organlar ve lenf bezlerine kesit atılır ve muayene
edilir.),
c) Kalbin ve perikardın görsel muayenesi (şüphe
duyulması durumunda kalbe kesit atılır ve incelenir.),
ç) Diyaframın görsel muayenesi,
d) Karaciğer, hepatik ve pankreatik lenf bezlerinin (Lnn
portales) görsel muayenesi, karaciğer ve
karaciğer lenf bezlerinin palpasyonu ve safra
kanallarının incelenmesi için karaciğerin mideye bakan yüzeyine kesit
atılması,
e) Mide-bağırsak kanalı, mesenterium
ile gastrik ve mesenterik
lenf bezlerinin (Lnn. gastrici,
mesenterici, craniales
ve caudales) görsel
muayenesi,
f) Dalağın görsel muayenesi ve eğer gerekli ise palpasyonu,
g) Böbreklerin görsel muayenesi ve eğer gerekli ise
böbreklerin ve renal lenf bezlerinin (Lnn. renales) ensizyonu,
ğ) Pleura ve peritonun görsel
muayenesi,
h) Önceden uzaklaştırıldı ise penis hariç genital organların görsel muayenesi,
ı) Meme ve meme lenf bezlerinin görsel muayenesi,
i) Genç hayvanlarda umbilical
bölgenin ve eklemlerin görsel muayenesi ve palpasyonu
(Şüphede kalınması durumunda, umbilical bölge
kesilir, eklemler açılır ve synovial sıvı
incelenir.).
Evcil tek
tırnaklı hayvanlar için özel şartlar
MADDE 23 – (1) Tek
tırnaklı hayvanların karkasları ve sakatatı aşağıda belirtilen ölüm-sonrası
muayene prosedürlerine tabidir:
a) Dilin
serbestleştirilmesinden sonra kafanın ve boyunun görsel muayenesi, palpasyonu ve eğer gerekli ise, sub-maxiller, retropharyngeal ve parotid lenf bezlerinin (Lnn retropharyngiales, mandibulares
ve parotidei) ensizyonu
(Dil, ağızın ve ağız boşluğunun ayrıntılı bir
şekilde görsel muayenesinin yapılmasına müsaade edecek şekilde serbestleştirilir
ve dil de görsel olarak ve palpasyonla muayene
edilir.),
b) Akciğerlerin, trachea ve oesaphagusun görsel muayenesi, akciğerlerin palpasyonu, bronşiyal ve mediastinal lenf bezlerinin (Lnn.
bifucationes, eparteriales
ve mediastinales) palpasyonu ve eğer gerek görülürse ensizyonu
(Trachea ve bronşların ana dalları boylamasına
açılır ve akciğerler arka üçte birlik bölümünden ana ekseninden diklemesine
kesilir. Akciğerlerin insan tüketiminden çıkartılması durumunda bu
kesitleri yapmaya gerek yoktur.),
c) Kalbin ve perikardın görsel muayenesi, kalbin intraventriküler septum
boyunca ventrikülleri açığa çıkaracak şekilde
uzunlamasına kesilmesi,
ç) Diyaframın görsel muayenesi,
d) Karaciğerin, hepatik ve pankreatik lenf bezlerinin (Lnn
portales) görsel muayenesi, palpasyonu
ve eğer gerekli ise ensizyonu,
e) Mide-bağırsak kanalı, mesenterium
ile gastrik ve mesenterik
lenf bezlerinin (Lnn. gastrici,
mesenterici, craniales
ve caudales) görsel
muayenesi, eğer gerekli ise gastrik ve mesenterik lenf bezlerinin ensizyonu,
f) Dalağın görsel muayenesi ve eğer gerekli ise palpasyonu,
g) Böbreklerin görsel muayenesi, palpasyonu
ve eğer gerekli ise böbreklerin ve renal lenf bezlerinin
(Lnn. renales) ensizyonu,
ğ) Pleura ve peritonun görsel
muayenesi,
h) Kısraklarda ve önceden uzaklaştırıldı ise penis hariç
aygırlarda genital organların görsel muayenesi,
ı) Meme ve meme lenf bezlerinin görsel muayenesi ve eğer
gerekli ise supramammarii lenf bezlerinin (Lnn. supramammarii) ensizyonu,
i) Genç hayvanlarda umbilical
bölgenin ve eklemlerin görsel muayenesi ve palpasyonu
(Şüphede kalınması durumunda, umbilical bölge
kesilmeli, eklemler açılır ve synovial sıvı
incelenir.),
j) Tüm gri ve beyaz atlar melanosis
ve melanomata açısından muayene edilmesi (Söz
konusu muayene bir omuz ekleminin gevşetilmesinden sonra, scapulaya bağlı kıkırdağın altındaki lenf bezlerinin (Lnn. subrhomboidei) ve kasların incelenmesi yoluyla gerçekleştirilir.
Böbrekler açığa çıkartılır ve tüm böbrek ensize edilerek incelenir.).
Evcil
domuzlar için özel şartlar
MADDE 24 – (1)
Ölüm-öncesi muayene ile ilgili olarak;
a) Bakanlık, kesime gönderilecek domuzların bulunduğu
menşe çiftlikte ölüm-öncesi muayeneye tabi tutulmalarına izin verebilir. Bu
durumda, bir çiftlikten gelen bir domuz partisinin kesimine ancak aşağıdaki
koşulların karşılanması durumunda izin verilir:
1) Ek-2’de öngörülen örnek ile uyumlu sağlık raporunun
hayvanlara eşlik etmesi,
2) Birinci fıkranın (b), (c), (ç) ve (d) bentlerindeki
şartları karşılaması.
b) Menşe çiftlikteki ölüm-öncesi muayene aşağıdaki
hususları kapsar:
1) Gıda zinciri bilgisi dahil,
çiftlikteki kayıtların ve belgelerin kontrol edilmesi,
2) Etin muamele edilmesi veya tüketilmesi aracılığıyla
hayvanlara veya insanlara bulaşabilecek bir hastalığın veya durumun olup
olmadığı veya bir hastalığın varlığına işaret edebilecek bireysel ya da
toplu davranış olup olmadığı; hayvanın, etinin insan tüketimi için uygunsuz
hale getirebilecek bir hastalığa ilişkin semptom
veya genel davranış bozukluğu gösterip göstermediği; ilgili mevzuatla
belirlenen limitlerin üstünde kimyasal kalıntı veya kullanımına müsaade
edilmeyen madde kalıntılarının olabileceğinden şüphelenilmesi için
kanıtların ya da gerekçelerin olması durumunda, karar alınabilmesi için
domuzların muayene edilmesi.
c) Bir resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim
ölüm-öncesi muayeneyi çiftlikte gerçekleştirir. Domuzlar doğrudan
kesimhaneye gönderilir ve kesimhanedeki diğer domuzların arasına
karıştırılmaz.
ç) Kesimhanedeki ölüm-öncesi muayenenin sadece aşağıdaki
hususları kapsaması yeterlidir:
1) Hayvanların tanımlanmasının kontrolü,
2) Hayvan refahı kurallarına uygunluk ile insan ve
hayvan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilecek herhangi bir duruma ilişkin semptom olup olmadığının araştırılması için bir tarama
yapılması. (Bu taramayı resmi yardımcı yapabilir.).
d) Birinci fıkranın (a) bendinin (1) numaralı alt
bendinde öngörülen sağlık raporunun verilmesinden sonra, domuzlar üç gün
içerisinde kesilmezlerse:
1) Eğer domuzlar bulundukları menşe çiftlikten
ayrılmadılarsa yeniden muayeneye tabi tutulur ve yeni bir sağlık raporu
hazırlanır.
2) Eğer domuzlar halen kesimhane yolunda veya
kesimhanede ise, gecikmenin nedenleri değerlendirildikten sonra domuzların,
veteriner hekim tarafından detaylı ölüm-öncesi muayeneye tabi tutulmaları
koşuluyla kesilmelerine izin verilebilir.
(2) Ölüm-sonrası muayene ile ilgili olarak;
a) Bu fıkranın (b) bendinde yer alan domuzlar dışındaki
domuzların karkasları ve sakatatları aşağıdaki ölüm-sonrası muayene prosedürlerine tabidir:
1) Kafa ve boyunun görsel muayenesi; submaxiller
lenf bezlerinin (Lnn mandibulares)
ensizyonu ve muayenesi; ağız ve ağız boşluğunun
ve dilin görsel muayenesi,
2) Akciğerlerin, trachea ve oesaphagusun görsel muayenesi, akciğerlerin, bronşiyal ve mediastinal lenf
bezlerinin (Lnn. bifucationes,
eparteriales ve mediastinales) palpasyonu, Trachea ve bronşların ana dallarının boylamasına
açılması ve akciğerler arka üçte birlik bölümünden ana eksenine dik
kesilmesi (Akciğerlerin insan tüketiminden çıkartılması durumunda bu
kesitleri yapmaya gerek yoktur.),
3) Kalbin ve perikardın görsel muayenesi, kalbin intraventriküler septum
boyunca ventrikülleri açığa çıkaracak şekilde
uzunlamasına kesilmesi,
4) Diyaframın görsel muayenesi,
5) Karaciğerin, hepatik ve pankreatik lenf bezlerinin (Lnn
portales) görsel muayenesi, karaciğer ve
karaciğer lenf bezlerinin palpasyonu,
6) Mide-bağırsak kanalı, mesenterium
ile gastrik ve mesenterik
lenf bezlerinin (Lnn. gastrici,
mesenterici, craniales
ve caudales) görsel
muayenesi, palpasyonu ve eğer gerekli ise gastrik ve mesenterik lenf
bezlerinin ensizyonu,
7) Dalağın görsel muayenesi ve eğer gerekli ise palpasyonu,
8) Böbreklerin görsel muayenesi ve eğer gerekli ise
böbreklerin ve renal lenf bezlerinin (Lnn. renales) ensizyonu,
9) Pleura ve peritonun görsel
muayenesi,
10) Genital organların görsel
muayenesi,
11) Meme ve meme lenf bezlerinin görsel muayenesi ve eğer
gerekli ise supramammarii lenf bezlerinin (Lnn. supramammarii) ensizyonu,
12) Genç hayvanlarda umbilical
bölgenin ve eklemlerin görsel muayenesi ve palpasyonu
(Şüphede kalınması durumunda, umbilical bölge
kesilir, eklemler açılır ve synovial sıvı incelenir.),
b) Bakanlık, epidemiyolojik veya çiftlikteki diğer
veriler temelinde, sütten kesilerek entegre üretim
sisteminde kontrollü bakım ve besiye alınan domuzların, birinci fıkrada
bahsi geçen durumların tümü veya bir kısmı için görsel incelemeye tabi tutulmasına
izin verebilir.
Kanatlı
hayvanlar için özel şartlar
MADDE 25 – (1)
Ölüm-öncesi muayene ile ilgili olarak;
a) Bakanlık, kesime gönderilecek kanatlı hayvanların
bulundukları menşe çiftlikte ölüm-öncesi muayeneye tabi tutulmasına izin
verebilir. Bu durumda, bir çiftlikten gelen bir kanatlı sürüsünün kesimine
ancak aşağıdaki koşulların karşılanması durumunda izin verir:
1) Ek-2’de öngörülen örnek ile uyumlu sağlık raporunun
hayvanlara eşlik etmesi,
2) Birinci fıkranın (b), (c), (ç) ve (d) bentlerindeki
şartları karşılaması.
b) Menşe çiftlikteki ölüm-öncesi muayene aşağıdaki
hususları kapsar:
1) Gıda zinciri bilgisi dahil,
işletmedeki kayıtların ve belgelerin kontrol edilmesi,
2) Etin muamele edilmesi veya tüketilmesi aracılığıyla
hayvanlara veya insanlara bulaşabilecek bir hastalığın veya durumun olup
olmadığı veya bir hastalığın varlığına işaret edebilecek bireysel ya da
toplu davranış olup olmadığı; hayvanın, etinin insan tüketimi için uygunsuz
hale getirebilecek bir hastalığa ilişkin semptom
veya genel davranış bozukluğu gösterip göstermediği; ilgili mevzuatla
belirlenen limitlerin üstünde kimyasal kalıntı veya kullanımına müsaade
edilmeyen madde kalıntılarının olabileceğinden şüphelenilmesi için
kanıtların ya da gerekçelerin olması durumunda karar alınabilmesi için
kanatlı sürülerinin muayene edilmesi.
c) Bir resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim
ölüm-öncesi muayeneyi çiftlikte gerçekleştirir.
ç) Kesimhanedeki ölüm-öncesi muayenenin sadece aşağıdaki
hususları kapsaması yeterlidir:
1) Hayvanların tanımlanmasının kontrolü,
2) Hayvan refahı kurallarına uygunluk ile insan ve
hayvan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilecek herhangi bir duruma ilişkin semptom olup olmadığının araştırılması için bir tarama
yapılması. (Bu taramayı resmi yardımcı yapabilir.)
d) Birinci fıkranın (a) bendinin (1) numaralı alt
bendinde öngörülen sağlık raporu verilmesinden sonra, kanatlı hayvanlar üç
gün içerisinde kesilmezlerse:
1) Eğer kanatlı sürüsü bulunduğu menşe çiftlikten
ayrılmadılarsa yeniden muayeneye tabi tutulur ve yeni bir sağlık raporu
hazırlanır.
2) Eğer kanatlı sürüsü halen kesimhane yolunda veya
kesimhanede ise, gecikmenin nedenleri değerlendirildikten sonra kanatlı
sürüsü, yeniden muayeneye tabi tutulmaları koşuluyla kesilmelerine izin
verilebilir.
e) Çiftlikte ölüm-öncesi muayene yürütülmediyse, resmi
veya yetkilendirilmiş veteriner hekim, kesimhanede kanatlı sürüsünü muayene
eder.
f) Kanatlı hayvanların bir hastalığa ilişkin semptomları göstermesi durumunda bunlar insan tüketimine
yönelik olarak kesilemez. Bu hayvanların kesim hattında itlaf edilmeleri,
normal kesim işleminin sonunda gerçekleştirilir. İtlaf işlemi öncesinde ve
itlaf işlemi sırasında patojenik organizmaların
yayılma riskinin önlenmesine yönelik tedbirler alınır. İtlaftan hemen sonra
tesislerin temizlik ve dezenfeksiyonunun yapılması şarttır.
g) Menşe çiftlikte kaz ciğeri üretimine yönelik
yetiştirilen kanatlı hayvanlar ile iç organlarının çıkartılması geciktirilecek
kanatlı hayvanların ölüm-öncesi muayenesi, birinci fıkranın (a) ve (b)
bentlerine uygun olarak yürütülür. Kesimhaneye veya parçalama tesisine
giderken iç organların çıkartılması geciktirilmiş kanatlı hayvanların
karkaslarına Ek-1’de belirlenen örneğe uygun olarak hazırlanmış bir sağlık
raporu eşlik eder.
(2) Ölüm-sonrası muayene ile ilgili olarak;
a) Tüm kanatlı hayvanlar 5, 7 ve 8 inci bölümlere uygun
olarak ölüm-sonrası muayene prosedürlerine tabi tutulur,
buna ilaveten resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim bizzat aşağıdaki
kontrolleri yürütür.
1) Temsili kanatlı hayvan örneklerinde iç organların ve
vücut boşluklarının günlük muayenesi.
2) Ölüm-sonrası muayene neticesinde insan tüketimine
uygun olmadığı bildirimi yapılan kanatlıların bütünü veya parçalarının,
menşei aynı her bir kanatlı partilerinden rastgele bir örneğin ayrıntılı
muayenesi.
3) Söz konusu kanatlı hayvanlardan elde edilen etin
insan tüketimi için uygun olmaması yönünde şüphe duyulması durumunda
gerekli olan detaylı araştırmalar.
b) Menşe çiftlikte kaz ciğeri üretimine yönelik
yetiştirilen kanatlı hayvanlar ile iç organların çıkartılması geciktirilen
kanatlı hayvanların ölüm-sonrası muayenesi, karkaslara eşlik eden sağlık
raporunun kontrol edilmesini de içerir. Söz konusu karkaslar işletmeden
doğrudan bir parçalama tesisine nakledildiklerinde ölüm-sonrası muayene parçalama
tesisinde gerçekleştirilir.
Çiftlikte
yetiştirilen tavşanımsılar için özel şartlar
MADDE 26 – (1)
Kanatlı hayvanlar için belirlenen hükümler çiftlikte yetiştirilen
tavşanımsılar için de geçerlidir.
Çiftlikte yetiştirilen
av hayvanları için özel şartlar
MADDE 27 – (1)
Ölüm-öncesi muayene ile ilgili olarak;
a) Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları
Yönetmeliğinin 25 inci maddesinde yer alan gereklilikler sağlandığında,
ölüm-öncesi muayene menşe çiftlikte gerçekleştirilebilir. Bu durumda
ölüm-öncesi muayeneyi resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim
gerçekleştirir.
b) Çiftlikte gerçekleştirilen ölüm-öncesi muayene, gıda
zincirine ilişkin bilgiler dahil çiftlikteki
kayıtların ve belgelerin kontrolünü kapsar.
c) Ölüm-öncesi muayene, hayvanların kesimhaneye
ulaşmasından en fazla üç gün önce gerçekleştiğinde ve hayvanlar kesimhaneye
canlı olarak ulaştırıldığında, ölüm-öncesi muayenenin sadece aşağıdaki
hususları kapsaması gerekir:
1) Hayvanların tanımlanmasına ilişkin kontrol,
2) Hayvan refahı kurallarına uygunluk ile insan ve
hayvan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilecek herhangi bir duruma ilişkin semptom olup olmadığının araştırılması için bir tarama
yapılması.
ç) Ek-2’de yer alan örnek ile uyumlu bir sağlık raporu,
çiftlikte muayene edilen canlı hayvanlara eşlik eder. Ek-3’de yer alan
örnek ile uyumlu bir sağlık raporu çiftlikte muayene edilen ve kesilen
hayvanlara eşlik eder. Ek-4’de yer alan örnek ile uyumlu bir sağlık raporu
Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin 25 inci
maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendindeki hükümle uyumlu olarak çiftlikte
muayene edilen ve kesilen hayvanlara eşlik eder.
d) Bakanlık, hayvanların kesiminin ve kanının
akıtılmasının doğru bir şekilde yapılacağına dair gıda işletmecisinin
verdiği garantiyi kabul ederek çiftlikte yetiştirilen av hayvanlarının
çiftlikte kesimine izin verdiğinde, resmi veya yetkilendirilmiş veteriner
hekim kesimi ve kanın akıtılmasını gerçekleştiren kişinin performansını
düzenli olarak kontrol eder.
(2) Ölüm-sonrası muayene ile ilgili olarak;
a) Bu muayene palpasyon ve
gerekli görüldüğünde hayvanın herhangi bir değişime uğramış veya başka bir
sebepten dolayı şüpheli görülen bölümlerinin ensizyonunu
kapsar.
b) Sığır cinsi ve koyun cinsi hayvanlar, evcil domuzlar
ve kanatlı hayvanlar için tanımlanan ölüm-sonrası muayene prosedürleri, çiftlikte yetiştirilen av hayvanlarının eş
türleri için de geçerlidir.
c) Hayvanlar çiftlikte kesildiğinde, kesimhanedeki resmi
veya yetkilendirilmiş veteriner hekim bunlara eşlik eden sağlık raporunu
kontrol eder.
Yaban av
hayvanları için özel şartlar
MADDE 28 – (1)
Ölüm-sonrası muayene ile ilgili olarak;
a) Yaban av hayvanı, av hayvanı işleme tesisine
girişinden sonra mümkün olan en kısa sürede muayene edilir.
b) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim,
hayvanların avlanmasında yer alan eğitilmiş kişinin Hayvansal Gıdalar İçin
Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğine göre sunduğu beyan ve bilgileri dikkate
alır.
c) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim ölüm-sonrası
muayene süresince aşağıda belirtilen durumların belirlenmesi amacıyla
karkasın, karkas boşluğunun ve uygun olduğunda organların görsel
muayenesini yürütür. Görsel muayene tek başına değerlendirme için yeterli
değilse, laboratuvarda daha detaylı bir muayene
gerçekleştirilir.
1) Avlanma işleminin neden olmadığı herhangi bir
anormalliğin teşhisi (Bu amaçla eğitilmiş kişinin, hayvanın ölüm-öncesi
davranışlarına ilişkin olarak verdiği bilgiler esas alınabilir.),
2) Ölümün, avlanmadan başka bir nedenle gerçekleşip
gerçekleşmediğinin kontrol edilmesi.
ç) Organoleptik anormalliklere ilişkin araştırma
yapılır.
d) Uygun olduğunda organların palpasyonu
yapılır.
e) Kalıntı ve bulaşanların varlığına ilişkin şüpheler
için ciddi sebepler var ise, çevresel bulaşanlar da dahil
avlanma işleminden kaynaklanmayan kalıntıların numune alma yoluyla analizi
yapılır. Bu tür şüphelerden dolayı daha kapsamlı bir muayene
gerçekleştirildiğinde, veteriner hekim, belirli bir av sırasında öldürülen
tüm av hayvanlarını ve aynı anormallikleri göstermesinden şüphelenilen
parçalarını değerlendirmeden önce, muayenenin sonlandırılmasını bekler.
f) Aşağıda belirtilenler de dahil
olmak üzere, etin sağlık riski oluşturduğunu gösteren özellikler incelenir:
1) Canlı hayvanın, avcı tarafından rapor edilen genel
durumunda rahatsızlık veya anormal bir davranış,
2) Farklı iç organları veya kasları etkileyen tümör veya
apselerin yaygın varlığı,
3) Arthritis, orchitis, karaciğer ve dalakta patolojik değişiklikler,
bağırsak veya umbilical bölge yangıları,
4) İlgili iç organlar çıkartılmamış ise vücut boşluğu,
mide veya bağırsaklar veya idrarda avlanma işlemi sonucu oluşmayan yabancı
cisimlerin varlığı, pleura veya peritonun renk
kaybına uğraması,
5) Parazitlerin varlığı,
6) İlgili iç organlar çıkartılmamış ise gastrointestinal bölgede önemli miktarda gaz oluşumu
ile birlikte iç organların renk kaybetmesi,
7) Kas dokusu veya organların renk, kıvam ve kokusunda
belirgin anormallikler,
8) Eskimiş açık kırıklar,
9) Zayıflama ve/veya genel veya lokal
ödemler,
10) Yakın zamanda oluşmuş pleural
veya peritoneal yapışmalar,
11) Kokuşma gibi diğer belirgin yaygın değişiklikler.
g) Resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekimin talep
etmesi halinde columna vertebralis
ve kafa uzunlamasına ikiye ayrılır.
ğ) Küçük av hayvanı, öldürüldükten hemen sonra iç
organlarının çıkartılmaması halinde, resmi veya yetkilendirilmiş veteriner
hekim aynı kaynaktan gelen hayvanların temsili örnekleri üzerinde
ölüm-sonrası muayene gerçekleştirir. İnceleme sonunda, insanlara bulaşan
bir hastalık veya (f) bendinde listelenen özelliklerden birinin ortaya
çıkması halinde, resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim, bütün
partinin insan tüketimine uygun olup olmadığına veya her bir karkasın tek tek incelenmesinin zorunlu olup olmadığına ilişkin
kararın verilmesi için kontrolleri arttırır.
h) Şüpheli durumlarda, resmi veya yetkilendirilmiş
veteriner hekim nihai teşhise ulaşmak için gerekli ise, hayvanların ilgili
bölümlerini daha küçük parçalara ayırarak detaylı muayene edebilir.
(2) Kontrollerden sonra 15 inci maddede belirtilen
durumlara ek olarak, ölüm-sonrası muayene sırasında birinci fıkranın (f)
bendinde listelenen özelliklerden herhangi birini gösteren et insan
tüketimine uygun olmayan et olarak tanımlanacaktır.
ONUNCU
BÖLÜM
Canlı Çift
Kabuklu Yumuşakçalara İlişkin Resmi Kontroller
Canlı çift
kabuklu yumuşakçalar
MADDE 29 – (1)
Bakanlık, canlı çift kabuklu yumuşakçaların, canlı denizkestanelerinin,
canlı gömleklilerin ve canlı deniz karından bacaklılarının üretimi ve
piyasaya arzında 30 ve 31 inci maddelerde belirtilen resmi kontrolleri
yürütür.
Sınıflandırılmış
üretim alanlarından elde edilen canlı çift kabuklu yumuşakçalara ilişkin
resmi kontroller
MADDE 30 – (1) Üretim
ve yatırma alanlarının sınıflandırılması ile ilgili olarak;
a) Bakanlık, sınıflandırdığı üretim ve yatırma
alanlarının yerini ve sınırlarını belirler. Bu işlem, uygun durumlarda gıda
işletmecisi ile işbirliği içinde yürütülebilir.
b) Bakanlık, canlı çift kabuklu yumuşakçaların
toplanmasına izin verdiği üretim alanlarını fekal
bulaşma seviyelerine göre A, B ve C sınıfı olmak üzere üç grup olarak
sınıflandırır. Bu işlem, uygun durumlarda gıda işletmecisi ile işbirliği
içinde yürütülebilir.
c) Doğrudan insan tüketimine yönelik canlı çift kabuklu yumuşakçaların
toplanabileceği alanlar, A Sınıfı olarak belirlenir. Bu alanlardan alınan
canlı çift kabuklu yumuşakçalar, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen
Kuralları Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinde belirtilen sağlık
standartlarını sağlamak zorundadır.
ç) Bakanlık, insan tüketimi için piyasaya arz edilmeden
önce, (c) bendinde belirtilen sağlık standartlarını sağlamak için bir
arındırma merkezinde işleme tabi tutulan veya yatırma alanında yatırılan
canlı çift kabuklu yumuşakçaların toplandığı üretim alanlarını, B sınıfı
olarak belirler. Bu alanlardan toplanan canlı çift kabuklu yumuşakça örneklerinin
% 90’ında, 100 gr. et ve kabuklar arası sıvıda 4600 E.coli
limitleri aşılamaz. Geri kalan % 10’luk örneklerde canlı çift kabuklu
yumuşakçalar 100 gr. et ve kabuklar arası sıvıda 46 000 E.coli limitlerini aşamaz. Bu analiz için referans yöntem
ISO 16649-3 te belirtilen beş-tüp, üç seyreltme
En Muhtemel Sayı (MPN) testidir. EN/ISO 16140 daki
kriterlere uygun olarak bu referans yönteme karşı
onaylanmış alternatif bir yöntem de kullanılabilir.
d) Bakanlık, (c) bendinde belirtilen sağlık
standartlarını sağlamak için, uzun bir dönem yatırma alanında yatırıldıktan
sonra piyasaya sunulabilecek çift kabuklu yumuşakçaların toplandığı
alanları C Sınıfı olarak belirler. Bu alanlardan toplanan canlı çift
kabuklu yumuşakçalar 100 gr. et ve kabuklar arası sıvıda 46 000 E.coli limitlerini aşamaz. Bu analiz için referans yöntem
ISO 16649–3 te belirtilen beş-tüp, üç seyreltme
En Muhtemel Sayı (MPN) testidir. EN/ISO 16140 daki
kriterlere uygun olarak bu referans yönteme karşı
onaylanmış alternatif bir yöntem de kullanılabilir.
e) Bakanlık bir üretim veya yatırma alanını belirlerken
aşağıda belirtilen işlemleri yapmak zorundadır:
1) Üretim alanı için bulaşma kaynağı olması muhtemel insan
veya hayvan orijinli kirlilik kaynaklarının envanteri
çıkartılır.
2) Havza alanındaki insan ve hayvan popülasyonlarındaki
mevsimsel değişimler, yağış kayıtları, atık su arıtımı gibi bilgilere göre
yılın farklı dönemlerinde salınmış organik kirlilik miktarı incelenir.
3) Üretim alanında; mevcut yollar, batimetri
ve gelgit döngüsü etkisi ile oluşan kirlilik döngüsünün özellikleri
belirlenir.
4) Elde edilen veriler doğrultusunda belirlenen canlı çift
kabuklu yumuşakça üretim alanları için, numune alma programı oluşturulur.
Numune sayısı, numune alma noktalarının coğrafi dağılımı ve numune alma
sıklığı, analiz sonuçlarının söz konusu alanı mümkün olduğunca temsil
edebilecek şekilde belirlenir.
(2) Sınıflandırılmış yatırma ve üretim alanlarının
izlenmesi ile ilgili olarak;
a) Bakanlık yatırma ve üretim alanlarını, aşağıdaki
hususları belirlemek üzere periyodik olarak izler ve kontrol eder.
1) Canlı çift kabuklu yumuşakçaların kökeni, menşei ve
varış noktasına ilişkin yanlış bir uygulama olmaması,
2) Üretim ve yatırma alanları ile ilgili canlı çift
kabuklu yumuşakçaların mikrobiyolojik kalitesi,
3) Üretim ve yatırma sularında toksin üreten plankton ve
çift kabuklu yumuşakçalarda biyotoksin varlığı,
4) Çift kabuklu yumuşakçalarda kimyasal bulaşan varlığı.
b) Bu fıkranın (a) bendinin (2), (3) ve (4) numaralı alt
bentlerinin uygulanması için, düzenli aralıklarla veya toplama periyotları düzensiz ise durum bazında
gerçekleştirilecek kontrollerin sağlanması için numune alma planları
hazırlanır. Numune alma noktalarının coğrafi dağılımı ve numune alma
sıklığı, analiz sonuçlarının söz konusu alanı mümkün olduğunca iyi temsil
etmesini sağlayacak şekilde belirlenir.
c) Bakanlık çift kabuklu yumuşakçaların mikrobiyolojik
kalitesinin kontrol edilmesi için aşağıda belirtilen hususlar dikkate
alınarak numune alma planlarını oluşturur.
1) Fekal bulaşmadaki muhtemel
değişim,
2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen veriler.
ç) Üretim ve yatırma sularında toksin üreten plankton ve
çift kabuklu yumuşakçalarda biyotoksin varlığını
kontrol etmek için hazırlanan numune alma planlarında, özellikle, plankton
içeren deniz biyotoksinlerindeki muhtemel
değişimler dikkate alınır. Numune alma işleminde;
1) Periyodik numune alımı ile plankton içeren
toksinlerin kompozisyonuna ilişkin değişim ve bunların coğrafi dağılımları
tespit edilir. Yumuşakça etinde toksin birikiminin tespit edilmesi
durumunda ise, sıkılaştırılmış numune alımı yapılır.
2) Periyodik toksisite
testleri, bulaşmaya en müsait bölgelerdeki yumuşakçalar kullanılarak
yapılır.
d) Yumuşakçalarda toksin analizleri için numune alma
sıklığı, ürün alımına izin verildiği dönemlerde genel olarak haftada bir
kez yapılır. Toksinler veya bitkisel planktonlar üzerinde gerçekleştirilen
risk değerlendirmesi, toksik epizotlara
ilişkin düşük bir risk olduğunu gösteriyorsa, bu sıklık belirli bölgelerde
veya belirli türlerdeki yumuşakçalar için azaltılabilir. Ancak bu risk
değerlendirme sonucu haftalık numune alma sıklığının yetersiz olduğunu
gösteriyorsa numune alma sıklığı arttırılır. Bu bölgelerdeki canlı çift
kabuklu yumuşakçalarda ortaya çıkan toksin riskini değerlendirmek amacıyla
risk değerlendirmesi periyodik olarak gözden geçirilir.
e) Aynı bölgede yetişen bir grup tür için toksin birikme
oranlarına yönelik bilgi mevcut ise, en yüksek orana sahip tür, gösterge
tür olarak kullanılır. Bu gösterge türdeki toksin seviyesi, yasal
limitlerin altında ise gruptaki tüm türlerin toplanmasına izin verilir.
Eğer gösterge türdeki toksin seviyesi yasal limitlerin üzerinde ise, diğer
türlerin toplanmasına ancak limitlerin altında toksin seviyesi gösteren
türlerin daha ileri analizi gerçekleştirildiğinde izin verilir.
f) Planktonların izlenmesine ilişkin olarak alınan
numuneler, toksik türlerine ve populasyon eğilimlerine ilişkin bilgi sağlar ve su
sütununu temsil eder. Eğer toksin birikimine neden olabilecek toksik popülasyonda bir
değişiklik tespit edilirse, yumuşakçaların numune alma sıklığı artırılır
veya toksin analizinin sonuçları alınıncaya kadar alanlar ürün alımına
kapatılır.
g) Kimyasal bulaşanların varlığını kontrol etmek için
oluşturulan numune alma planları, ilgili mevzuatta belirlenen limitleri
aşan durumların tespit edilmesini sağlar.
(3) İzleme sonrası kararlar ile ilgili olarak;
a) Numune sonuçları, yumuşakçalara ilişkin sağlık
standartlarının aşıldığını gösterdiğinde veya dolaylı bir şekilde insan
sağlığı için bir risk teşkil ediyor ise, Bakanlık canlı çift kabuklu
yumuşakçaların toplanmasını önlemek için söz konusu üretim alanını kapatır.
Ancak Bakanlık üretim alanlarını, birinci fıkrada belirtilen ilgili kriterleri sağlıyorsa ve insan sağlığına risk teşkil
etmiyorsa B veya C sınıfı olarak yeniden sınıflandırabilir.
b) Kapatılan üretim alanındaki yumuşakçaların sağlık
standartları mevzuat ile uyumlu hale gelirse, Bakanlık kapatılan üretim
alanını yeniden açabilir. Bakanlık plankton veya yumuşakçalarda yüksek
seviyede toksin mevcut olduğu için bir üretim alanını kapatmış ise, en az
48 saat arayla alınan en az iki ardışık sonucun yasal limitlerin altında
çıkması durumunda bu alanı yeniden açar. Bakanlık bu kararı alırken
bitkisel plankton eğilimlerine ilişkin bilgileri dikkate alabilir. Belirli
bir bölge için toksisite dinamiğine yönelik
sağlıklı veriler olduğunda ve toksisite varlığının
azalan eğilim gösterdiğine ilişkin son veriler mevcutsa, Bakanlık tek bir
numune alımı ile elde edilen yasal limitlerin altındaki sonuçlar ile alanın
yeniden açılmasına karar verebilir.
(4) Ek izleme kuralları ile ilgili olarak;
a) Bakanlık, insan sağlığına zararlı ürünlerin piyasaya
arzını önlemek için, çift kabuklu yumuşakçaların toplanmasının yasaklandığı
veya toplamayı özel koşullara tabi tuttuğu sınıflandırılmış üretim
alanlarını izler.
b) İkinci fıkranın (a) bendinde belirtilen yatırma ve
üretim alanlarının izlenmesine ek olarak, gıda işletmecisi üretim, işleme
ve dağıtımın her aşamasında son ürün için belirlenen gerekliliklere uyum
sağladığını doğrulamak için laboratuvar
testlerinden oluşan bir kontrol sistemi oluşturur. Bu kontrol sistemi
özellikle, deniz biyotoksinlerinin ve
bulaşanların yasal limitleri aşmadığını ve yumuşakçaların mikrobiyolojik
kalitesinin insan sağlığı için tehlike oluşturmadığını doğrulamak amacıyla
oluşturulur.
(5) Kayıt ve bilgi değişimi ile ilgili olarak;
a) Bakanlık;
1) Bu bölüme uygun olarak, canlı çift kabuklu
yumuşakçaların toplandığı alanların sınıfları ile birlikte onaylanmış
üretim ve yatırma alanlarının yer ve sınırlarına ilişkin detaylarını
gösteren güncel listeleri oluşturur. Bu listeyi, bu bölüm kapsamında yer
alan üreticiler, toplayıcılar, arındırma ve sevkiyat merkezlerinin
işletmecileri gibi ilgili tüm taraflara iletir.
2) Bu bölüm kapsamında yer alan üreticiler,
toplayıcılar, arındırma ve dağıtım merkezlerinin işletmecileri gibi ilgili
tüm taraflara, üretim alanının yeri, sınır veya sınıfı veya geçici veya
daimi olarak kapatılması ile ilgili değişiklikleri derhal bildirir.
3) Bu bölümde tanımlanan kontroller sonucunda üretim
alanının kapatılması, yeniden sınıflandırılması veya yeniden açılması işlemlerini
gecikmeksizin gerçekleştirir.
(6) Gıda işletmecisinin oto kontrolleri ile ilgili
olarak Bakanlık, üretim alanlarının sınıflandırılması, açılması veya
kapatılmasına karar vermek için gıda işletmecilerinin veya bunları temsil
eden sivil toplum örgütlerinin yürüttüğü kontrollerin sonuçlarını dikkate
alabilir. Bu durumda, Bakanlık analizlerin yapılacağı laboratuvarları
belirler. Gerekirse numune alma ve analiz işlemleri Bakanlık ile gıda
işletmecileri veya bunları temsil eden sivil toplum örgütlerinin kabul
ettiği protokol uyarınca yapılır.
Sınıflandırılmış
üretim alanları dışından toplanan pectinidae ve
suyu süzerek beslenmeyen deniz karındanbacaklıları için resmi kontroller
MADDE 31 – (1)
Sınıflandırılmış üretim alanları dışından toplanan pectinidae
ve suyu süzerek beslenmeyen deniz karındanbacaklılarına ilişkin resmi
kontroller balık hallerinde, sevkıyat
merkezlerinde ve işleme tesislerinde yapılır.
(2) Bu tür resmi kontroller, Hayvansal Gıdalar İçin Özel
Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinde belirtilen canlı çift
kabuklu yumuşakçaların sağlık standartları ile aynı zamanda 43 üncü
maddesinde belirtilen kurallar ile uyumu doğrular.
ONBİRİNCİ
BÖLÜM
Balıkçılık
Ürünlerine İlişkin Resmi Kontroller
Balıkçılık
ürünleri
MADDE 32 – (1)
Bakanlık balıkçılık ürünlerinin resmi kontrollerini 33, 34 ve 35 inci
maddelere uygun olarak yürütür.
Üretim ve
piyasaya arzına ilişkin resmi kontroller
MADDE 33 – (1)
Balıkçılık ürünlerinin üretimi ve piyasaya arzına ilişkin resmi kontroller
aşağıdaki hususları kapsar.
a) Karaya çıkarma ve ilk satışın hijyen
koşullarına ilişkin düzenli bir kontrolü,
b) Gemilerin ve toptan satış yerleri de dahil olmak üzere karadaki işletmelerin, özellikle
aşağıdaki hususların kontrol edilmesine yönelik, düzenli aralıklarla
denetimi;
1) Onaya tabi gıda işletmelerinin onay koşullarının
devam edip etmediği,
2) Balıkçılık ürünlerinin doğru bir şekilde muamele
edilip edilmediği,
3) Hijyen ve sıcaklık gerekliliklerine uyum,
4) Gemiler dahil işletmenin,
işletmelerdeki tesis ve ekipmanlarının temizliği ile personel hijyeni,
c) Depolama ve nakliye koşullarına ilişkin kontroller.
(2) Gemilerde üçüncü fıkrada belirtilen resmi
kontroller;
a) Gemiler bir limana uğradığında,
b) Bağlı olduğu limana bakılmaksızın, balıkçılık
ürünlerini karaya çıkardığı limanda,
c) Gerekli hallerde, gemi denizdeyken,
yürütülebilir.
(3) Bakanlık; fabrika veya dondurucu geminin
onaylanmasına yönelik yürütülen denetimi, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay
İşlemlerine Dair Yönetmelikteki süreyi dikkate alarak gerçekleştirir.
Gemiye şartlı onay verdiğinde, şartlı onayın onaya çevrilmesi veya şartlı
onayın süresinin uzatılması veya onayın askıya alınması için gerekli denetimleri
yürütür. Bakanlık, denetimleri gerektiğinde gemiyi denizdeyken veya bağlı
olduğu liman dışında başka bir limandayken de yürütebilir.
Balıkçılık
ürünlerinin resmi kontrolleri
MADDE 34 – (1)
Balıkçılık ürünlerinin resmi kontrolleri asgari olarak aşağıda belirtilen
hususları kapsar:
a) Duyusal kontroller: Rastgele duyusal kontroller
üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamalarında ilgili mevzuatla belirlenen
tazelik kriterlerine uygunluğun doğrulanması
amacıyla yürütülür.
b) Tazelik kriterleri: Duyusal
kontrol balıkçılık ürünlerinin tazeliğine ilişkin herhangi bir şüphe ortaya
çıkardığında, toplam uçucu bazik nitrojen (TVB-N) seviyelerinin
belirlenmesi için numune alınarak laboratuvar
testlerine tabi tutulur. Bu kontrollerde, TVB-N için belirlenen limitler
dikkate alınır. Duyusal kontrol, insan sağlığını etkileyecek diğer
koşulların varlığına ilişkin bir şüphe yarattığında, doğrulama amacıyla
uygun numuneler alınır.
c) Histamin: Rastgele histamin analizleri mevzuatla belirlenen kabul
edilebilir limitlere uygunluğunun doğrulanması için yürütülür.
ç) Kalıntı ve bulaşanlar: Kalıntı ve bulaşan seviyelerinin
kontrolüne yönelik izlemeler ilgili mevzuat uyarınca yapılır.
d) Mikrobiyolojik kontroller: Mikrobiyolojik kontroller,
gerektiğinde mevzuat kapsamında ortaya konulan ilgili kurallar ve kriterler uyarınca gerçekleştirilir.
e) Parazitler: Rastgele parazit kontrolleri mevzuata
uygunluğunun doğrulanması için yürütülür.
f) Zehirli balıkçılık ürünlerinde aşağıdaki hususları
sağlamak için resmi kontroller yapılır.
1) Tetraodontidae, Molidae, Diotontidae ve Canthigasteridae familyalarının zehirli balıklarından
elde edilen balıkçılık ürünleri piyasaya arz edilmez.
2) Gempylidae familyasına
özellikle Ruvettus pretiosus
ve Lepidocybium flavobrunneum
türlerine ait taze, hazırlanmış, dondurulmuş ve işlenmiş balıkçılık
ürünleri sadece paketlenmiş/ambalajlanmış şekilde ve hazırlama/pişirme
yöntemleri ile sindirim sistemi rahatsızlıklarına yol açan maddelerin
varlığına ilişkin risk hakkında tüketiciye bilgi sağlayacak şekilde
etiketlendikten sonra piyasaya arz edilir. Balıkçılık ürünlerinin bilimsel
ve ticari adı etiket üzerinde yer alır.
3) Ciguatera gibi biyotoksinler veya insan sağlığı için tehlikeli diğer
toksinleri içeren balıkçılık ürünleri piyasaya arz edilemez. Bununla
birlikte, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin 34
üncü maddesine uygun olarak üretilmiş ve 39 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinde belirtilmiş olan standartlar ile uyumlu ise, çift
kabuklu yumuşakçalardan, denizkestanelerinden, gömlekliler ve denizde
yaşayan karından bacaklılardan elde edilen balıkçılık ürünleri piyasaya arz
edilebilir.
Kontrollerden
sonra alınan kararlar
MADDE 35 – (1)
Aşağıdaki durumlarda balıkçılık ürünlerinin insan tüketimine uygun olmadığı
kabul edilir:
a) Duyusal, kimyasal, fiziksel veya mikrobiyolojik
kontroller veya parazit kontrolleri bu ürünlerin ilgili mevzuata uyumlu
olmadığını gösterdiğinde,
b) Balıkçılık ürünlerinin yenebilir kısımlarındaki
bulaşan veya kalıntı miktarları ilgili mevzuatta belirtilen limitlerin
üzerinde olduğunda veya tüketim miktarı ile insanlar için kabul edilebilir
günlük veya haftalık alım miktarı üzerinden hesaplanan düzeyleri
geçtiğinde,
c) Aşağıdakilerden elde edildiğinde,
1) Zehirli balık,
2) 34 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendinin (2)
numaralı alt bendinde belirtilen biyotoksinlere
ilişkin hükümler ile uyumlu olmayan balıkçılık ürünleri,
3) Toplam miktarı Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen
Kuralları Yönetmeliğinde belirtilen limitleri aşan deniz biyotoksinlerini içeren çift kabuklu yumuşakça,
denizkestanesi, gömlekliler ve deniz karından bacaklılar,
ç) Bakanlık tarafından, halk ve hayvan sağlığına risk
teşkil edeceği veya herhangi sebepten dolayı insan tüketimi için uygun
olmadığı kararlaştırıldığında.
ONİKİNCİ
BÖLÜM
Çiğ Süt,
Kolostrum, Süt Ürünleri ve Kolostrum Bazlı Ürünlere
İlişkin
Resmi Kontroller
Çiğ süt,
kolostrum, süt ürünleri ve kolostrum bazlı ürünler
MADDE 36 – (1)
Bakanlık çiğ süt, kolostrum, süt ürünleri ve kolostrum bazlı
ürünlerin resmi kontrollerini 37 ve 38 inci maddelere uygun olarak yürütür.
Süt ve
kolostrum üretim işletmelerinin kontrolü
MADDE 37 – (1) Süt ve
kolostrum üretim işletmelerindeki hayvanlar, çiğ süt ve kolostrum üretimi
için sağlık kuralları, özellikle de hayvanların sağlık durumu ve veteriner
tıbbi ürünlerinin kullanımına ilişkin kurallara uygunluğun doğrulanması
için resmi kontrollere tabi tutulur. Bu kontroller, hayvan sağlığı, halk
sağlığı veya hayvan refahına ilişkin mevzuata uygun olarak yürütülen
veteriner kontrolleri sırasında ve resmi veya yetkilendirilmiş veteriner
hekim tarafından gerçekleştirilir.
(2) Hayvan sağlığı kurallarına uyulmadığına ilişkin
şüphelerin olması halinde, hayvanların genel sağlık durumu kontrol edilir.
(3) Süt ve kolostrum üretim işletmeleri, hijyen kurallarına uygunluğun doğrulanması için resmi
kontrole tabi tutulur. Bu resmi kontrollere, konu ile ilgili örgütlerin
yürüttüğü denetimlerin ve/veya kontrollerin izlenmesi de dahil
edilebilir. Kontroller, hijyenin yetersiz olduğunu
gösterdiğinde Bakanlık, durumun düzeltilmesi için gerekli adımların
atıldığını doğrular.
Toplama sonrası
çiğ süt ve kolostrumun kontrolü
MADDE 38 – (1)
Bakanlık, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinin 56 ncı maddesi uyarınca gerçekleştirilen kontrolleri
izler.
(2) Gıda işletmecisi, Bakanlığa toplam canlı bakteri
sayısı ve/veya somatik hücre sayısı açısından kriterlere
uygun olmadığına ilişkin ilk bildirimi yaptıktan sonraki üç ay içersinde
durumunu düzeltmemesi halinde, çiğ sütün ve kolostrumun üretiminin
yapıldığı işletmeden dağıtımını askıya alır. Ancak Bakanlığın özel izni
veya genel talimatı ile çiğ süt ve kolostrum, halk sağlığının korunmasına
yönelik işleme ve kullanıma tabi tutulur. Askıya alma veya özel hükümlere
tabi tutma işlemi, gıda işletmecisi tarafından çiğ sütün ve kolostrumun kriterlere uygun olduğu ispatlanıncaya kadar yürürlükte
kalır.
ONÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
İthalat,
Belirli Hayvansal Gıdaların İthal Edilmesine İzin Verilen İhracatçı
Ülkeler ve
İhracatçı Ülke Bölgelerinin Listeleri, İthalatına İzin Verilen
Belirli
Hayvansal Gıdaları Üreten İşletmelerin Listesi ve Belgeler
İthalat
MADDE 39 – (1) Gıda
ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmeliğin 36, 37 ve 38 inci
maddelerinde yer alan ilkelerin ve koşulların yeknesak olarak
uygulanmasının temin edilmesi için 40, 41, 42, 43 ve 44 üncü maddelerde
belirtilen prosedürler uygulanır.
Belirli
hayvansal gıdaların ithal edilmesine izin verilen ihracatçı ülkeler ve
ihracatçı ülke bölgelerinin listeleri
MADDE 40 – (1)
Bakanlık hayvansal gıdaların ithal edilebileceği ülke veya bölge listesini
hazırlar ve güncel tutar. Hayvansal gıdalar sadece bu listede yer alan ülke
ve bölgelerden ithal edilir.
(2) Bir ihracatçı ülke, o ülkede kontrol yapılması ve
Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmeliğin 37 nci
maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen şartları sağlaması durumunda söz
konusu listeye alınır. Ancak Bakanlık, aşağıdaki koşullar altında yerinde
denetim yapmaksızın ihracatçı ülkeyi söz konusu listeye alabilir.
a) Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmeliğin
35 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde belirlenen risk oluşmuyor
ise,
b) İhracatçı ülke yetkili makamının gerekli garantileri
sağladığı kabul edilirse.
(3) Bu maddeye uygun olarak hazırlanan listeler halk ve
hayvan sağlığı amacıyla hazırlanan diğer listelerle birleştirilebilir.
(4) Listeler hazırlanırken veya güncellenirken, Gıda ve
Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmeliğin 35 inci maddesinin ve 37 nci maddesinin üçüncü fıkrasının yanı sıra aşağıda
belirtilen hususlar dikkate alınır:
a) Aşağıdaki konulara ilişkin ihracatçı ülke mevzuatı:
1) Hayvansal gıdalar,
2) Yasaklanmaları veya izin verilmelerine ilişkin
kurallar da dahil, veteriner tıbbi ürünlerin
kullanımı, dağıtımı, piyasaya sürülmeleri, uygulanmaları ve denetimlerine
ilişkin kurallar,
3) Yem maddelerinin ve diğer son ürünlerin
hazırlanmasında kullanılan işlenmemiş maddelerin hijyen
kalitesi, ilaçlı yemlerin hazırlanması ve kullanımı, katkı maddelerinin
kullanımına ilişkin usuller dahil yem maddelerinin hazırlanması ve
kullanımı,
b) İhraç edilmek üzere hazırlanan hayvansal gıdaların
üretimi, imalatı, işlenmesi, depolanması ve naklindeki hijyen
koşulları,
c) İhracatçı ülkeden gelen ürünlerin piyasaya arz
edilmesinden ve yürütülen ithalat kontrollerinin sonucundan edinilen
deneyim,
ç) İhracatçı ülkelerde Bakanlıkça yürütülen kontrol
sonuçları, özellikle ihracatçı ülke yetkili makamlarının değerlendirilmesinden
elde edilen sonuçlar ve Bakanlık kontrollerini takiben verilen tavsiyeler
ışığında ihracatçı ülke yetkili makamları tarafından alınan önlemler,
d) Onaylı zoonoz kontrol
programlarının varlığı, uygulanması ve bildirilmesi,
e) Onaylı kalıntı kontrol programının varlığı,
uygulanması ve bildirilmesi.
(5) Bakanlık güncel listelerin kamuoyu tarafından
ulaşılabilir olması için gerekli düzenlemeleri yapar.
İthalatına
izin verilen belirli hayvansal gıdaları üreten işletmelerin listesi
MADDE 41 – (1) 42 nci maddede belirtilen durumlar dışında, sadece bu
maddeye uygun olarak hazırlanan ve güncellenen listelerde bulunan
işletmelerde üretilen ve bu işletmelerden gönderilen hayvansal gıdaların
ithalatına izin verilir.
(2) Birinci fıkraya ilave olarak, çiğ et, kıyma,
hazırlanmış et karışımları, et ürünleri ve mekanik olarak ayrılmış et (MAE)
sadece bu maddeye uygun olarak hazırlanmış ve güncellenmiş listelere dahil olan kesimhanelerde ve parçalama tesislerinden
elde edilen etten üretilmişse ithal edilebilir.
(3) Menşe ülkenin yetkili makamının aşağıdaki hususlarda
garanti vermesi durumunda bir işletme söz konusu listeye dahil
edilebilir:
a) Hayvansal gıdanın üretilmesinde kullanılan hammaddeyi
işleyen işletmeler de dahil hayvansal gıda işletmeleri,
ülkemizin gerekliliklerine, özellikle Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen
Kuralları Yönetmeliği şartlarına veya 40 ıncı
maddeye uygun olarak hazırlanan listeye ihracatçı ülkenin eklenmesi kararı
verilirken dikkate alınan şartlara en az eşdeğer olduğu belirlenmiş
şartlara uymalıdır.
b) Menşe ülkedeki resmi denetim birimi işletmeleri
denetlemeli ve ham maddeleri işleyen işletmelere ilişkin tüm bilgileri,
gerektiğinde Bakanlığa sunar.
c) Menşe ülkedeki resmi denetim birimi, bu fıkranın (a)
bendinde belirtilen şartları karşılamakta yetersiz olan işletmelerin,
ülkemize ihracat yapmalarını durdurabilecek yetkiye sahip olmalıdır.
(4) 40 ıncı maddeye uygun
olarak hazırlanan ve güncellenen listelerde bulunan ihracatçı ülkelerin
yetkili makamları, birinci fıkrada belirtilen işletmelerin listesini
hazırlar ve sürekli güncelleyerek Bakanlığa iletir.
(5) Bakanlık güncel listelerin kamuoyu tarafından
ulaşılabilir olması için gerekli düzenlemeleri yapar.
Listeleme
gerekliliklerine tabi olmayan işletmeler
MADDE 42 – (1)
Aşağıdaki ihracatçı ülke işletmelerinin 40 ıncı
maddenin dördüncü fıkrası uyarınca hazırlanan ve güncellenen listelerde yer
almasına gerek yoktur:
a) Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları
Yönetmeliğinin 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 19 uncu
bölümlerinde kuralları belirlenmemiş hayvansal gıdaların muamele edildiği
işletmeler,
b) Sadece birincil üretim yapan işletmeler,
c) Sadece nakliye işlerini yürüten işletmeler,
ç) Sadece sıcaklık kontrollü depolama gerektirmeyen
hayvansal gıdaların depolamasını yapan işletmeler.
Canlı çift
kabuklu yumuşakçalar, canlı denizkestaneleri, canlı gömlekliler ve canlı
deniz karından bacaklıları
MADDE 43 – (1) 42 nci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, canlı çift
kabuklu yumuşakçalar, canlı denizkestaneleri, canlı gömlekliler ve canlı
deniz karından bacaklılarının 41 inci madde kapsamında hazırlanan ve güncellenen
listelere dahil olan ülkelerdeki üretim
alanlarından gelmesi gerekir.
(2) Sınıflandırılmış üretim alanları dışından toplanan pectinidaeler için birinci fıkradaki şart uygulanmaz. Ancak
pectinidaelere ilişkin resmi kontroller 31 inci
maddeye uygun olarak yürütülür.
(3) Bakanlık;
a) Birinci fıkrada belirtilen listelerin
hazırlanmasından önce, ihracatçı ülkenin yetkili makamı tarafından üretim
bölgelerinin sınıflandırılması ve kontrolüne ilişkin bu Yönetmelik
şartlarına uygunluk ile ilgili verilen garantiyi dikkate alır.
b) Birinci fıkrada belirtilen listelerin
hazırlanmasından önce yerinde denetim yapar. Ancak;
1) Belirli hayvansal gıdalar için belirlenmiş risklerin
denetimi gerektirmemesi,
2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen listeye
belirli bir üretim alanının eklenmesi kararı verilirken, diğer bilgilerin
ihracatçı ülke yetkili makamının gerekli garantileri sağladığını
göstermesi,
durumlarında yerinde
denetim yapmaz.
(4) Bakanlık bu madde kapsamında oluşturulan güncel
listelerin kamuoyu tarafından ulaşılabilir olmasını sağlar.
Belgeler
MADDE 44 – (1) İthal
edilen hayvansal gıda sevkiyatlarına aşağıdaki belirtilen kuralları
karşılayan belge eşlik eder.
a) İthal edilen hayvansal gıdalara eşlik eden sağlık
sertifikası, ihracatçı ülke yetkili makamı tarafından imzalanır ve üzerinde
resmi mühür bulunur. Sertifikanın birden fazla sayfadan oluşması durumunda,
her bir sayfada imza ve resmi mühür bulunur. Fabrika gemileri söz konusu
olduğunda ihracatçı ülkenin yetkili makamı, kaptan veya başka bir gemi
yetkilisini, sertifikayı imzalamak üzere yetkilendirebilir.
b) Sertifikalarda Türkçe dili bulunur veya yeminli
tercümeleri sertifikaya eklenir.
c) Orijinal sertifika, ülkeye girişte sevkiyata eşlik
etmek zorundadır.
ç) Sertifika;
1) Tek bir sayfadan veya
2) Bütün ve bölünemez bir kağıdın
parçası olan iki veya daha fazla sayfadan veya
3) Toplam sayfa sayısını da içerecek şekilde
numaralandırılmış birden fazla kağıttan,
oluşabilir.
d) Sertifikada kayıt numarası bulunur. Eğer sertifika
birden fazla kağıttan oluşuyor ise, her sayfada bu
kayıt numarası bulunur.
e) Söz konusu sevkiyata ilişkin sertifika, ihracatçı
ülkenin yetkili otoritesinin denetiminde sevkiyattan önce düzenlenir.
(2) Söz konusu belge, ürünlerin;
a) Gıda Hijyeni Yönetmeliği ve Hayvansal Gıdalar İçin
Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ile belirlenen şartları veya en az bu şartlara
eşdeğer hükümleri,
b) Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmeliğin
37 nci maddesinde belirlenen özel ithalat
koşullarını,
karşıladığını doğrular.
(3) Belgeler, halk ve hayvan sağlığı konularında ilgili
diğer mevzuata uygun olan ayrıntıları içerebilir.
ONDÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
İstisnai
uygulamalar
MADDE 45 – (1)
Bakanlık, 5, 6, 7, 8 ve 9 uncu bölümlerde ortaya konulan şartları
uygulamaya yönelik olarak istisnai uygulamalar getirebilir. Bu istisnai
uygulamalar aşağıdaki amaçlara yönelik olur:
a) Gıdanın üretilmesi, işlenmesi veya dağıtımının
herhangi bir aşamasında geleneksel yöntemlerin kullanımına imkan tanınması,
b) Özel coğrafi güçlüklere tabi olan bölgelerde yerleşik
olan veya küçük miktarda üretim hacmi olan gıda işletmelerinin
ihtiyaçlarının giderilmesi,
c) Et hijyen kontrollerine
yönelik yeni yaklaşımların denenmesi için pilot projelere izin verilmesi.
Yürürlük
MADDE 46 – (1) Bu
Yönetmeliğin;
a) 40, 41 ve 43 üncü maddeleri 31/12/2012
tarihinde
b) 12 nci maddesinin üçüncü
fıkrası, 13 üncü maddesinin birinci fıkrası, 19 uncu maddesi ve 20 nci maddesi 31/12/2013
tarihinde,
c) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 47 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|