|
Gıda,
Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:
GIDA
İŞLETMELERİNİN KAYIT VE ONAY İŞLEMLERİNE
DAİR
YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, gıda işletmelerinin kayıt veya onay işlemlerine dair
usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik;
a) Kurban bayramında kesim yapılan yerler,
b) Köylerdeki kişisel ihtiyaç amaçlı kesim yerleri,
c) Kişisel tüketim amacıyla birincil üretim yapılan
yerler,
ç) Kişisel tüketim amacıyla gıdanın hazırlandığı,
işlendiği ve depolandığı yerler,
d) Gıdanın; geçici olarak, zaman zaman ve küçük ölçekte
kermes, kültürel etkinlikler gibi bireysel gönüllüler tarafından yardım
amaçlı hazırlandığı, depolandığı ve sunulduğu yerler,
haricindeki gıda işletmelerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik; 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 22, 30 ve 31 inci maddelerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) 5996
sayılı Kanunun 3 üncü maddesindeki tanımlara ilave olarak bu maddenin
ikinci fıkrasında yer alan tanımlar da geçerlidir.
(2) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
b) Kanun: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,
c) İşletme kayıt belgesi ve numarası: İstenilen bilgi ve
belgeleri tamamlanmış kayıt kapsamındaki gıda işletmelerine yetkili merci
tarafından verilen belgeyi ve bu belge üzerinde yer alan, Ek-6’da
belirtildiği şekilde kodlanacak olan harf ve rakamlardan oluşan belge
üzerindeki numarayı,
ç) İşletme onay belgesi: İstenilen bilgi ve belgeleri
tamamlanmış ve yerinde yapılan resmi kontrol sonucu uygun bulunan onay
kapsamındaki gıda işletmesinin faaliyete geçmesi için yetkili merci
tarafından verilen, iptal edilebilen veya askıya alınabilen Ek-9’da yer
alan belgeyi,
d) İşletme onay numarası: İşletme onay belgesi ve şartlı
onay belgesi üzerinde yer alan ve Ek-12’de belirtilen şekilde kodlanan
numarayı,
e) İşletme şartlı onay belgesi: İstenilen bilgi ve
belgeleri tamamlanmış ve yerinde yapılan resmi kontrol sonucu bina, altyapı
ve ekipman şartlarını karşıladığı belirlenen gıda işletmesine faaliyete
geçmeden önce ve onay belgesi verilinceye kadar geçerli olan Ek-8’de yer
alan belgeyi,
f) Gıda işletmesi: Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu
kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından işletilen,
gıdaların üretildiği/işlendiği/muhafaza
edildiği/depolandığı/dağıtıldığı/nakledildiği/satıldığı/servis edildiği
herhangi bir aşaması ile ilgili herhangi bir faaliyeti yürüten işletmeyi,
g) Tesis: Bir gıda işletmesindeki herhangi bir birimi,
ğ) Yetkili Merci: Bu Yönetmelik kapsamındaki iş ve
işlemlerin yürütülmesinde Bakanlık İl Müdürlüğünü, İl Müdürlüğünce yetki
verilmesi halinde Bakanlık İlçe Müdürlüğünü, bu iş ve işlemlerin tetkik ve
denetiminde Bakanlığı,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Kayıtlı
Gıda İşletmeleri, Kayıt Usul ve Esasları
Kayıtlı
gıda işletmeleri
MADDE 5 – (1)
Ek-1’de belirtilen işletmeler dışında kalan diğer işletmeler kayıt
kapsamındadır.
(2) Gıda işletmecileri, kayıt kapsamındaki
işletmelerini, ilgili kurumdan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı aldıktan
sonra işletme kayıt işlemlerini yaptırmak üzere, en geç otuz gün içerisinde
yetkili mercie başvurmak ve başvuru tarihinden itibaren en geç üç ay
içerisinde kayıt işlemlerini tamamlamak zorundadırlar.
Kayıt usul
ve esasları
MADDE 6 – (1) Gıda
üreten işletmeciler Ek-3’teki, perakende işletmecileri Ek-2’deki bilgi ve
belgelere ilave olarak bu Yönetmeliğin Ek-4’ünde yer alan işletme kayıt
belgesi beyannamesi ile birlikte yetkili mercie başvururlar.
(2) Yetkili merci, dosyayı başvuru tarihinden itibaren
on beş iş günü içerisinde inceler. Dosyadaki bilgi ve belgelerin eksiksiz
ve doğru hazırlanmış olması durumunda, gıda işletmelerine yetkili merci
tarafından bu Yönetmeliğin Ek-5’inde yer alan işletme kayıt belgesi
Ek-14’te yer alan faaliyet işkolları belirtilerek düzenlenir.
(3) Dosyadaki bilgi ve belgelerin eksik veya yanlış
hazırlanmış olması durumunda, eksiklik veya yanlışlık belirtilerek dosya,
resmi yazı ile başvuru sahibine iade edilir.
(4) İşletme kayıt belgesi; üzerinde yazılı ticaret
unvanı, gerçek ve tüzel kişi, işletme adresi ve faaliyet konusu için
geçerlidir. Bu bilgilerden herhangi birinin değişmesi durumunda kayıt
belgesi geçerliliğini kaybeder. Gıda işletmecisi, değişiklik durumlarında
ilgili bilgi ve belgeler ile işletme kayıt belgesinin aslını bir dilekçeye
ekleyerek en geç üç ay içerisinde yetkili mercie yazılı başvuruda bulunur.
Yetkili merci tarafından ilgili değişiklik yapılarak işletme kayıt belgesi
yeniden düzenlenir.
(5) Gıda işletmecileri faaliyetlerinin tamamını veya bir
kısmını durdurmaları durumunda, bu durumu üç ay içerisinde yetkili mercie
bildirmek ve yetkili merciin işletmeyle ilgili güncel bilgilere sahip
olmasını sağlamak zorundadır.
(6) Gıda işletmecisi;
a) İşletme kayıt belgesinin kaybolması halinde ülke
genelinde veya yerel yayım yapan gazetelerden birine kayıp ilanı vermek
suretiyle belgenin geçersizliğinin ilan edildiği gazetenin aslını,
b) İşletme kayıt belgesinin okunamayacak şekilde tahrip
olması hâlinde ise tahrip olmuş belgenin aslını,
dilekçeye ekleyerek yetkili mercie başvurur. Yetkili
merciin uygun bulması halinde işletme kayıt belgesi yeniden düzenlenir.
(7) Bakanlık kayıtlı gıda işletmeleri için liste
oluşturur ve bu listeleri güncel tutar.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Onaya Tabi
Gıda İşletmelerinin Onay Usul ve Esasları
Onaya tabi
gıda işletmeleri
MADDE 7 – (1) Bu
Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan onaya tabi gıda işletmeleri faaliyete
geçmeden önce şartlı onay belgesi, daha sonra onay belgesi almak
zorundadırlar.
Onay usul
ve esasları
MADDE 8 – (1) Gıda
işletmecileri, onaya tabi işletmelerine onay almak üzere bu Yönetmeliğin
Ek-7’sinde belirtilen bilgi ve belgeler ile yetkili mercie başvururlar.
(2) Yetkili merci, başvuru dosyasını başvuru tarihinden
itibaren on beş iş günü içerisinde inceler;
a) Bilgi ve belgelerin eksik veya yanlış hazırlanmış
olması durumunda, yetkili merci tarafından eksiklikler resmi yazı ile
başvuru sahibine bildirilir. Eksiklikleri bir ay içerisinde tamamlanmayan
dosya başvuru sahibine iade edilir.
b) Bilgi ve belgelerin tamamlanması ve doğru olması
durumunda yirmi iş günü içerisinde kontrol görevlileri tarafından Kanunun
ilgili maddelerinde belirtilen hükümler ile Gıda Hijyeni Yönetmeliği ve
Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinde yer alan bina,
alt yapı ve ekipman gerekliliklerine ilişkin hükümlere uygunluğu açısından
işletme yerinde resmi kontrole tabi tutulur.
(3) Yerinde yapılan resmi kontrol sonucunun uygun olması
halinde gıda işletmesine Ek- 8’deki işletme şartlı onay belgesi ve işletme
onay numarası verilir.
(4) İşletme, işletme şartlı onay belgesi ve işletme onay
numarasının verilmesinden sonraki üç ay içerisinde gerçekleştirilen yerinde
ikinci bir resmi kontrolde;
a) Gıda işletmesinin, Kanunun ilgili maddelerinde
belirtilen hükümler ile birlikte Gıda Hijyeni Yönetmeliği, Hayvansal
Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği, Hayvansal Gıdaların Resmi
Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelik ile Gıda ve
Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelikte geçen hükümleri karşıladığının
belirlenmesi durumunda, işletme şartlı onay belgesi, Ek-9’daki işletme onay
belgesine çevrilir.
b) İşletmede belirgin bir ilerleme kaydedilmiş olmasına
rağmen dördüncü fıkranın (a) bendinde belirtilen mevzuat hükümlerinin tam
olarak karşılanmadığının belirlenmesi durumunda, yetkili merci işletmenin
şartlı onay süresini uzatabilir. Ancak şartlı onay süresi toplamda altı ayı
geçemez.
1) Şartlı onayın uzatılması için verilen süre veya
sürelerin sonunda işletmenin, dördüncü fıkranın (a) bendinde belirtilen
mevzuat hükümlerini tam olarak karşıladığının belirlenmesi durumunda
işletmeye verilmiş olan işletme şartlı onay belgesi, işletme onay belgesine
çevrilir.
2) Uzatılan şartlı onay süresinin sonunda yapılan resmi
kontrolde işletmenin, dördüncü fıkranın (a) bendinde belirtilen mevzuat
hükümlerini tam olarak karşılamadığının yetkili merci tarafından
belirlenmesi durumunda işletme şartlı onay belgesi iptal edilir ve
işletmenin faaliyeti durdurulur.
(5) Ülkemiz bayrağı taşıyan dondurucu üniteye sahip
gemiler ile fabrika gemileri için verilecek şartlı onay süresi toplamda on
iki ayı geçemez.
(6) Bakanlık onaylı işletmeler için listeleri oluşturur,
listeleri güncel tutar ve Ek-13’te yer alan şekli ile yayınlar.
İşletme
onay belgesinin ve numarasının geçerlilik şartları
MADDE 9 – (1) Yetkili
merci resmi kontrolleri yürütürken işletmenin onay şartlarını gözden
geçirir.
(2) Onaya tabi gıda işletmesinin onay şartlarının devam
etmediğinin tespit edilmesi durumunda;
a) Yetkili merci tarafından, insan sağlığı ve gıda
güvenilirliği açısından tehlike oluşturan ve acil tedbirleri gerektiren
durumlar dışında tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için gıda
işletmecisine altı ayı aşmamak üzere süre verilir. Verilen süre sonunda
uygunsuzlukların giderilmemesi durumunda işletmenin onayı askıya alınır
veya uygunsuzluğun olduğu bölümün faaliyeti durdurulur. Onayı askıya alınan
işletmenin veya faaliyeti durdurulan bölümün uygunsuzlukları bir yıl
içerisinde giderilmediği takdirde verilen işletme onay belgesi ve işletme
onay numarası yetkili merci tarafından iptal edilir.
b) Yetkili merci, insan sağlığı ve gıda güvenilirliği
açısından tehlike oluşturan ve acil tedbirleri gerektiren eksiklikler
tespit ederse işletmenin onayını askıya alır veya uygunsuzluğun olduğu
bölümün faaliyetini durdurur. Onayı askıya alınan işletmenin veya faaliyeti
durdurulan bölümün uygunsuzluklarının bir yıl içerisinde giderilmemesi halinde
verilen işletme onay belgesi ve işletme onay numarası yetkili merci
tarafından iptal edilir.
c) Onayı askıya alınan gıda işletmesi faaliyet
gösteremez.
(3) İşletme onay belgesi; üzerinde yazılı olan ticaret
unvanı, gerçek veya tüzel kişi, işletme adresi ve faaliyet konusu için
geçerlidir. Bu bilgilerden herhangi birinin değişmesi durumunda işletme
onay belgesi geçerliliğini kaybeder. Gıda işletmecisi, değişiklik
durumlarında gerekli bilgi ve belgelerle birlikte işletme onay belgesinin
aslını bir dilekçeye ekleyerek üç ay içerisinde yetkili mercie başvurur.
Yetkili merci, uygun görmesi durumunda onay belgesini yeniden düzenler.
(4) Gıda işletmecisi,
a) İşletme onay belgesinin kaybolması halinde ülke
genelinde yayım yapan gazetelerden birine zayi ilanı vermek suretiyle
belgenin geçersizliğinin ilan edildiği gazetenin aslını,
b) İşletme onay belgesinin okunamayacak şekilde tahrip
olması hâlinde ise tahrip olmuş belgenin aslını
dilekçeye ekleyerek yetkili mercie başvurur. Yetkili
merciin uygun bulması halinde işletme onay belgesi yeniden düzenlenir.
(5) Gıda işletmecisi, faaliyetinin tamamını veya bir
kısmını durdurduğunu üç ay içerisinde yetkili mercie bildirmek zorundadır.
Gıda işletmecisi, işletmesinin tamamını veya bir kısmını yeniden faaliyete
geçirmek istemesi durumunda yetkili merci tarafından yerinde resmi kontrol
yapılır ve uygun bulunması halinde işletmenin tamamının veya bir kısmının
faaliyetine izin verilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çalıştırılması
Zorunlu Personel
Çalıştırılması
zorunlu personel
MADDE 10 – (1) Gıda
işletmelerinde, çalıştırılması zorunlu olan personel ile ilgili aşağıdaki
hususlar uygulanır.
a) Çalıştırılması zorunlu personelden meslek odası
bulunan meslek mensubu, bağlı olduğu meslek odasından ilgili işletmede
çalıştığına dair belge alacaktır. Meslek odası bulunmayan meslek mensupları
için gıda işletmecisi ile yapacağı sözleşme aranacaktır. Kamu kurumlarında
çalışanlarda bu belge yerine kurum amiri tarafından imzalı görevlendirme
yazısı aranır.
b) Gıda işletmecisi, üretimin nevine uygun en az lisans
düzeyinde eğitim almış ise kendi işletmesinde zorunlu personel olarak
çalışabilir.
c) Gıda işletmecisi, işletmesindeki her faaliyet için
ayrı ayrı personel çalıştırabileceği gibi sadece bir personel de
çalıştırabilir. Sadece bir personel çalıştırılması durumunda tüm
faaliyetlere uygun meslek mensubu personel istihdam edilir.
ç) Gıda işletmecisi aynı adreste birden fazla faaliyet
göstermesi durumunda tüm faaliyetlerde kullanılan alet ekipmanın toplam
motor gücü, 30 beygir gücünün üzerinde veya çalıştırdığı toplam personel
sayısı on kişiden fazla ise çalıştırılması zorunlu olan personeli istihdam
etmek zorundadır.
d) Çalıştırılması zorunlu olan personelin herhangi bir
sebeple işten çıkarılması veya çıkması durumunda, gıda işletmecisi bu
durumu ve yeni personel ile ilgili bilgi ve belgeleri yetkili mercie vermek
zorundadır.
e) Gıda işletmecisi, işletmenin faaliyette bulunduğu
çalışma gün ve saatlerine göre zorunlu personel istihdam etmek zorundadır.
Gıda işletmesinde çalışan zorunlu personel, işletmenin faaliyette bulunduğu
çalışma gün ve saatleri içerisinde başka bir işte çalışamaz.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Resmi
Veteriner Hekim, Yetkilendirilmiş Veteriner Hekim ve
Resmi
Yardımcı Görevlendirme
Görevlendirme
MADDE 11 – (1) Yetkili
merci, kesimhanelere, parçalama tesislerine ve av hayvanı işleme
tesislerine şartlı onay verilmesini takiben;
a) Kesimhanelere, her vardiya için en az bir resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekim görevlendirir.
b) Parçalama tesisleri ve av hayvanı işleme tesislerine;
çalışma saatleri, vardiya sayısı ve kapasiteleri dikkate alınarak en çok
dört işletmeye bir resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim
görevlendirir.
c) Kesimhane ile parçalama tesisinin aynı adreste
faaliyet göstermesi halinde her iki tesise de aynı resmi veya
yetkilendirilmiş veteriner hekimi görevlendirebilir.
(2) Yetkili merci, Hayvansal Gıdaların Resmi
Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelik uyarınca,
gerekli faaliyetleri yerine getirebilecek özelliklere sahip olan resmi
yardımcıyı, resmi veteriner hekimin otoritesi ve sorumluluğu altında
çalıştırmak üzere kesimhanelerde görevlendirebilir.
(3) Gıda işletmecisi veya yetkili merci tarafından
faaliyeti durdurulan bir işletmede daha önce görevlendirilmiş olan resmi
veya yetkilendirilmiş veteriner hekim yetkili merci tarafından geri
çekilir. İşletmenin yeniden faaliyete geçirilmek istenmesi ve yerinde
yapılan resmi kontrol sonucunda uygun bulunması halinde, işletmeye yeniden
resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim görevlendirilir.
ALTINCI
BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
İstisnai
hükümler
MADDE 12 – (1)
Aşağıda belirtilen gıda işletmeleri için ilgili kurumlardan usulüne göre
alınan izin belgesi/kayıt çıktıları işletme kayıt belgesi yerine kabul
edilir.
a) Çadır, büfe ve seyyar satış araçları gibi taşınabilir
ve/veya geçici gıda işletmeleri.
b) Üreticisi tarafından küçük miktarlardaki birincil
ürünlerin son tüketiciye veya son tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel
perakendecilere doğrudan arz eden yerler.
c) Üreticisi tarafından çiftlikte kesilen kanatlı ve
tavşanımsı etlerini, küçük miktarlarda ve çiğ et olarak son tüketiciye veya
son tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel perakendecilere doğrudan arz
eden yerler.
ç) Yaban av hayvanları veya yaban av hayvanı etlerini
küçük miktarlarda son tüketiciye veya son tüketiciye doğrudan satışını
yapan yerel perakendecilere doğrudan arz eden avcılar.
(2) Birinci fıkrada belirtilen izin belgesi/kayıt çıktıları
talep edilmesi halinde Bakanlığa ibraz edilmek zorundadır.
Diğer
hükümler
MADDE 13 – (1) Bu
Yönetmelik kapsamında verilen işletme kayıt ve onay belgeleri tek başına
sınai faaliyet yapılmasına izin vermez. İşletme kayıt ve onay belgelerinin
geçerli olabilmesi için işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunması
zorunludur. Bu ruhsatın herhangi bir nedenle iptal edilmesi halinde işletme
kayıt ve onay belgelerinin geçerliliği kendiliğinden sona erer.
(2) Gıda işletmelerine Kanun kapsamında verilen işletme
kayıt ve onay belgeleri diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından özel
mevzuatına göre verilecek izin veya ruhsatların alınması mükellefiyetini
ortadan kaldırmaz.
(3) Gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin
üretim izni belgeleri tüm sonuçlarıyla iptal edilmiştir.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımından önce çalışma izin
belgesi, çalışma izni ve gıda sicili belgesi veya bu belgelere eşdeğer
belge alarak faaliyet gösteren onaya tabi gıda işletmeleri, bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinden itibaren 31/12/2012 tarihine kadar bu Yönetmeliğe göre
onay belgesi almak zorundadır. Ancak, 31/12/2012 tarihine kadar onay
belgesi alamayacak gıda işletmecisi, işletmesinin modernizasyonuna dair
planlar ile modernizasyonun hangi tarihte ve hangi aşamalardan sonra
tamamlanacağına dair bilgileri yetkili mercie sunar. Bu işletmeler,
modernizasyon planını vermeleri halinde bu süre 31/12/2013 tarihine kadar
uzatılabilir. Yetkili merci, gıda işletmecisinin bu planı vermemesi veya
modernizasyon planında yer alan tarih ve aşamalara uymaması durumunda
işletmenin faaliyetini durdurur.
(2) Bu Yönetmeliğin yayımından önce çalışma izni ve gıda
sicili belgesi, kayıt belgesi veya bu belgelere eşdeğer belge almış ve
halen faaliyet gösteren kayıt kapsamındaki gıda işletmeleri, bu belgelerini
en geç 31/12/2013 tarihine kadar bu Yönetmelikteki kayıt belgesi ile
değiştirmek zorundadır.
Yürürlük
MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|