|
Gıda,
Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından:
BİTKİSEL
GIDA VE YEM İTHALATININ RESMİ KONTROLLERİNE
DAİR
YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; ithal edilerek yurt içinde serbest dolaşıma girecek
bitkisel gıda ve yemlerin güvenilirliğine dair yapılacak resmi kontrollerin
usul ve esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;
a) İthal edilerek yurt içinde serbest dolaşıma girecek
bitkisel gıda ve yemlerin güvenilirliğine dair yapılacak resmi kontrolleri,
b) Gıda ile temas eden madde ve malzemeler ile gıda ve
yem amaçlı kullanılacak hayvansal olmayan maddeleri,
kapsar.
(2) Bu Yönetmelik;
a) Bitki ve hayvan sağlığına dair kontrolleri,
b) Transit geçiş kontrollerini,
c) Ticari amaçla kullanılmayacak olan gıda, yem, gıda
ile temas eden madde ve malzemeleri,
ç) Posta veya hızlı kargo yoluyla veya yolcunun
beraberinde getirdiği ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen gıda, yem, gıda
ile temas eden madde ve malzemeleri,
d) Gıda ve yem amaçlı kullanılmayacak hayvansal olmayan
maddeleri,
kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
b) Belge kontrolü: Ürünle ilgili ön bildirimde beyan
edilen bilgi ve belgelerin kontrolünü,
c) Bileşen listesi: Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin
üretiminde veya hazırlanmasında kullanılan hammadde, yardımcı madde, katkı
maddeleri gibi ürün içeriğini gösteren beyanı,
ç) Bitkisel ürün: Bitki orijinli, işlem görmemiş veya
basit bir işlemden geçmiş ve bitki tanımına girmeyen ürünleri,
d) Firma beyanı: İthal edilecek gıda ile temas eden
madde ve malzemeler için sertifika düzenlenemediği durumlarda üretici
tarafından düzenlenen, ürünün gıda ile temasa uygun üretildiğine dair
beyanı,
e) Fiziksel kontrol: Bu Yönetmelik kapsamındaki
ürünlerin nakliye aracı, etiket, ambalaj ve sıcaklık kontrolleri ile analiz
için numune almayı, gıda ve yem mevzuatına uygunluğunun doğrulanması için
gerekli olan diğer kontrollerini,
f) Genel müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,
g) İl müdürlüğü: İthalat aşamasındaki kontrol
işlemlerini yürütmek amacıyla Bakanlıkça yetki verilen il gıda, tarım ve
hayvancılık müdürlüğünü,
ğ) İthalatçı: Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünleri ithal
etmek isteyen gerçek kişi, tüzel kişi veya temsilcilerini,
h) Kanun: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,
ı) Kimlik kontrolü: Sevkiyata ilişkin sertifikaların
veya diğer belgelerin ürünün etiketi ve içeriği ile ilgili uygunluğunun
kontrolünü,
i) Onaylı tesis: İhracatçı ülkeden ülkemize ithalat
yapmak üzere Bakanlıkça onaylanmış üretim tesisini,
j) Ön bildirim: Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin
resmi kontrolleri öncesinde ithal edilecek ürüne ait bilgileri içeren
ithalatçı tarafından resmi kontrolün gerçekleşeceği sınır kontrol noktası
veya il müdürlüğüne yapılan beyanı,
k) Resmi kontrol: kontrol görevlilerinin, verilen yetki
çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, muayene, karantina,
numune alma, analiz ve benzeri kontrollerine yönelik belge, kimlik ve
fiziksel kontrolü,
l) Sınır kontrol noktası: Sınır gümrük kapılarında yer
alan gümrüklü yer ve sahalarda bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin ülkeye
girişinde kontrollerinin yapıldığı yeri,
m) Sertifika: Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin gıda
ve yem mevzuatı açısından uygun olduğunu ve güvenilirliğini gösteren
belgeyi,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Ön Bildirim
ve Kontrole İlişkin Hükümler
Ön bildirim
ve belge kontrolü
MADDE 5 – (1)
İthalatçı sınır kontrol noktası veya il müdürlüğüne müracaat ederek ön
bildirim formu doldurmak amacıyla elektronik ortama giriş için kullanıcı
adı ve şifre bilgilerini alır.
(2) Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin ithalatı
öncesinde ithalatçı EK-1 Bitkisel Gıda, Yem ve Gıda ile Temas Eden Madde ve
Malzemeye Ait Ön Bildirim Formu’nu elektronik ortamda doldurularak sınır
kontrol noktası veya il müdürlüğüne ön bildirimde bulunulur. Ön bildirim
ekinde ürüne ait sertifika, etiket, bileşen listesi ve ürün özelliğine göre
Bakanlıkça belirlenecek özel belgelerin elektronik nüshaları yer alır.
Bitki sağlık sertifikası ile ithal edilecek olan ürünler için bitki sağlık
sertifikasının elektronik nüshasının ve tek bileşenden oluşan ürünler için
bileşen listesinin ön bildirim formuna eklenme zorunluluğu yoktur.
(3) Ön bildirim ve ekindeki belgeler sınır kontrol
noktası veya il müdürlüğünce iki iş günü içerisinde incelenir. İnceleme
sonucunda;
a) Ön bildirimde sunulan bilgi ve belgelerin mevzuata
uygun olmaması durumunda ithalatçıya uygunsuzluk hakkında bilgi verilir.
b) Ön bildirimde sunulan bilgi ve belgelerin mevzuata
uygun olması durumunda, sınır kontrol noktası veya il müdürlüğü,
ithalatçıya ürünlerin kimlik ve fiziksel kontrolünün başlatılacağı tarih
hakkında bilgi verir. Bu tarih bitki sağlığı kontrolüne tabi ürünler için
ürünün geliş tarihinden itibaren, diğer ürünler için kontrolün talep
edildiği tarihten itibaren en geç üç iş günü içerisinde olmak zorundadır.
(4) İthalatçı her bir resmi kontrol öncesinde ön bildirim
formu doldurarak başvuru yapmak zorundadır.
(5) İthalatçı ön bildirimde yapılan beyanların ve resmi
kontroller için sunduğu belgelerin doğruluğundan sorumludur.
(6) Elektronik imza taşıyan belgeler asıl belge olarak
değerlendirilir.
Kimlik ve
fiziksel kontrol
MADDE 6 – (1) Sınır
kontrol noktası veya il müdürlüğü tarafından kontrol için belirlenen
tarihte ithalatçının ön bildirim formu ve ekindeki belgelerin asılları ile
sınır kontrol noktası veya il müdürlüğüne müracaat etmesi zorunludur.
İthalatçının başvuru yapmaması veya belgelerin aslını getirmemesi durumunda
ön bildirim iptal edilir.
(2) Ön bildirimde elektronik olarak sunulan belgeler ile
asıl belgelerin uyuşmaması durumunda ilgili gümrük idaresine uygunsuzluk
yazısı yazılır. İthalatçıya uygunsuzluk hakkında bilgi verilir.
(3) Bitki sağlığı kontrolüne tabi ürünlerin ithalatına,
bitki sağlığı kontrolleri ile gıda ve yem güvenilirliği kontrollerinin
sonuçlarının uygun olması halinde izin verilir.
(4) Resmi kontroller, gümrük beyannamesinin tescil işlemi
öncesinde veya gümrük yükümlülüğü sona erdikten sonra serbest dolaşıma
girmeden önce geçici depolama yeri veya antrepolarda yapılır. Bu
kontrollerin teknik açıdan mümkün olan en kısa süre içerisinde tamamlanması
esastır.
(5) İthal edilmek istenen ürünün mevzuata uygunluğu
yapılacak resmi kontrol ile belirlenir.
(6) İthal edilecek olan ürünlerde uygulanacak analiz
sıklıkları risk esasına göre Bakanlıkça belirlenir.
(7) Fiziksel kontrol aşamasında istenecek analizlerde
öncelikle gıda ve yem güvenilirliğine esas, insan veya hayvan sağlığı
açısından tehlike oluşturabilecek hususlar göz önünde bulundurulur.
(8) Bu Yönetmelik kapsamında ithal edilecek ürünlerin
özelliğine göre mevzuata uygun olarak numune alınır. Numune alma tutanağı
doldurulur. Numuneler Bakanlıkça belirlenen laboratuvarlara gönderilir.
(9) Bakanlık resmi kontroller sonucu mevzuata uygun
bulunmayan ürünlerin sahibinin bilgisi dâhilinde, özel işleme tâbi
tutulmasına, esas kullanım amacı dışında başka bir amaçla kullanılmasına,
geri gönderilmesine veya imha edilmesine izin verebilir.
(10) Yapılan resmi kontroller sonucunda uygun bulunan
ürünlerin uygunluk yazıları ithalatçıya, uygun bulunmayan ürünlerin
uygunsuzluk yazıları gümrük idaresine ve keyfiyeti ithalatçıya bildirilir.
Bu bildirim elektronik olarak yapılabilir.
Kontrole
ilişkin esaslar
MADDE 7 – (1) Bu
Yönetmelik kapsamındaki resmi kontrollerde Türk gıda mevzuatı ve yem
mevzuatı hükümleri uygulanır. İthal edilecek ürün ile ilgili Türk gıda ve yem
mevzuatında hüküm bulunmaması durumunda, Kodeks Alimentarius ve AB mevzuatı
gibi uluslararası mevzuat, uluslararası mevzuatın bulunmadığı, fakat sadece
üretici ülkenin mevzuatının bulunduğu ürünlerde üretici ülke mevzuatı esas
alınır.
(2) Dahilde işleme rejimi kapsamında ithal edilmek
istenen ürünlere ait dahilde işleme izin belgesi üzerinde eşdeğer eşya
kullanılamayacağına dair ibare olması durumunda, bu ürünlerin yalnızca
belge kontrolü ve kimlik kontrolü yapılır. Bu ibareyi taşımayan dahilde
işleme izin belgeleri resmi kontrollerde dikkate alınmaz.
(3) Geçici olarak depolanan ancak serbest dolaşıma
girmeyecek olan ürünlerin gıda ve yem güvenilirliği kontrolleri yapılmaz.
(4) İthalat aşamasındaki kontrol işlemleri, il
müdürlüklerince veya sınır kontrol noktalarında yapılır. Ürün grupları
itibariyle yetki verilen il müdürlükleri ve sınır kontrol noktaları
Bakanlıkça belirlenir ve Genel Müdürlük internet sitesinde ilan edilir.
(5) İthalatçı uygun resmi kontrol ve numune alma
şartlarını hazırlamaktan sorumludur. Numunenin usulüne uygun alınmadığına
dair yapılacak itirazlar numune alım aşamasında yapılır. Numune alımı
tamamlandıktan sonra numunenin usulüne uygun alınmadığına dair yapılacak
itirazlar kabul edilmez.
(6) Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin resmi
kontrolleri, Kanunun EK-2 sayılı listesine uygun olarak kontrol görevlisi
tarafından gerçekleştirilir. Gerekli durumlarda birden fazla kontrol
görevlisi görevlendirilebilir.
(7) Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin resmi
kontrollerine ilişkin tüm masraflar ve ulaşım ithalatçı tarafından
karşılanır.
Özel işleme
tabi tutma
MADDE 8 – (1) İthali
söz konusu ürünün Türk gıda ve yem mevzuatına uygun olmaması durumunda
ithalatçı talebi doğrultusunda ürün özel işleme tabi tutulabilir. Özel
işleme tabi tutulabilecek ürünler ve yapılacak işlemler Bakanlıkça
belirlenir. Özel işleme tabi tutma işlemleri, insan, bitki ve hayvan
sağlığı ile çevre için doğrudan ya da dolaylı herhangi bir olumsuz etkiye
sahip olmayacak şekilde uygulanır.
(2) Özel işleme tabi tutulan üründen yeniden numune
alınır, ilk numune analiz sonuçları dikkate alınmaksızın, risk teşkil
edebilecek kriterler göz önünde bulundurularak laboratuvarda muayene ve
analiz yaptırılır. Analiz sonuçlarına göre değerlendirme yapılır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Sertifika,
Diğer Belge ve Etiketler
Sertifikalar
MADDE 9 – (1) Bu
Yönetmelik kapsamında ithal edilecek olan ürünlerde sertifika aranır.
Sertifikaların ürünün menşe veya yükleneceği ülkenin yetkili makamları
tarafından onaylanmış olması zorunludur.
(2) Sertifikada ürünün adı, menşei, üreticisi veya
ihracatçısı, onaylayan kişinin adı ve imzası yer almalıdır.
(3) Sertifikalar üretici ve ürünü garanti edecek şekilde
global olarak düzenlenmiş olabilir. Global sertifikalar geçerlilik süresi
içerisinde yapılacak diğer ön bildirimler için kabul edilir.
(4) İhracatçı ülkelerle yapılacak protokol veya
mutabakat sonrasında elektronik sertifikalar kabul edilir.
(5) Bitki sağlığı kontrolüne tabi ürünlerde sertifika
aranmaz, bitki sağlığı kontrolü sonucunda düzenlenen uygunluk yazısı aranır.
Bitki sağlığı kontrolüne tabi olmayan ancak menşe veya yükleneceği ülkede
sertifika düzenlenmeyen bitki ve bitkisel ürünler için bitki sağlık
sertifikası, sertifika yerine kabul edilir. Bitki sağlık sertifikası ile
ithal edilecek ürünlerde parti numarası aranmaz.
(6) Gıda ile temas eden madde ve malzemelerde sertifika
getirilememesi durumunda menşe ülkeden ürünün gıda ile temasa uygun
üretildiğini gösteren firma beyanı sertifika yerine kabul edilir. Firma
beyanında ürünün parti numarası ve miktarı belirtilmek zorundadır.
(7) Sertifikaların geçerlilik süresi sertifikada
belirtilen süre kadardır. Sertifika üzerinde geçerlilik süresi belirtilmediği
takdirde, bu süre ürünün son tüketim tarihini aşmamak üzere, sertifikanın
düzenlendiği tarihten itibaren oniki aydır. Resmi kontrollerde belge
kontrolünün yapıldığı tarihte sertifikanın geçerlilik süresinin dolmamış
olması şarttır.
Diğer
belgeler
MADDE 10 – (1) Menşe
ve/veya çıkış ülkesinde salgın hastalık, dioksin, radyasyon ve diğer
risklerin ortaya çıkması halinde ilave belgeler ile ürün özelliğine göre
istenecek ek belgeler Bakanlık tarafından belirlenir ve Genel Müdürlük
internet sitesinde ilan edilir.
İzlenebilirlik
MADDE 11 – (1)
İthalatçı ithal ettiği ürünle ilgili izlenebilirliği sağlamak, yurt içinde
satış ve dağıtımı ile ilgili bilgi ve belgeleri bulundurmak, istenildiğinde
Bakanlığa ibraz etmek zorundadır.
Risk
analizi
MADDE 12 – (1)
Bakanlıkça belirlenecek bitki ve bitkisel ürünlerin ithalatı öncesinde
ihracatçı ülkeden zararlı risk analizi sonuçları istenir. Zararlı risk
analizi istenecek ürünler Genel Müdürlük internet sitesinde yayımlanır.
Zararlı risk analizi yapılmamış ürünler için ön bildirim yapılamaz.
(2) Bakanlık, önceki yılın denetim sonuçları, tüketici
şikayetleri, uluslararası ya da diğer ülkelerden alınan bildirimler
doğrultusunda risk analizi yaparak artırılmış ya da azaltılmış tedbirler
alabilir, analiz sıklıkları belirleyebilir.
Etiket
MADDE 13 – (1) Dökme
olarak ambalajsız getirilen veya doğrudan tüketiciye sunulmayan gıda ve yem
için etiket aranmaz.
(2) Piyasaya arz edilmek üzere ithal edilecek gıdaların,
gıda ile temas eden madde ve malzemelerin Türk Gıda Kodeksine, yemlerin ise
yem mevzuatına uygun olarak etiketlenmiş olmaları şartıyla ithaline izin
verilir.
(3) İthalatçının, hammadde olarak ithal edeceği ürünü
kendi üretiminde kullanacağını ve piyasaya arz etmeyeceğini beyan etmesi
durumunda bu ürünlerde Türkçe etiket aranmaz.
(4) Ürün üzerinde Türkçe etiketin yanı sıra farklı
dillerde etiket bilgileri olması durumunda etiketteki bu bilgilerin Türk
gıda ve yem mevzuatında yer alan tüm etiket bilgilerini içermesi gerekmez.
Ancak etikette bulunan resim, şekil ve beyan gibi bilgiler Türk gıda ve yem
mevzuatına aykırı olamaz.
(5) Kimlik kontrolü sonucu ürün etiketinin mevzuata veya
ön bildirimdeki beyana uygun olmaması durumunda ithalatçının etiketlerini
ön bildirimdeki beyana uygun şekilde düzeltmesine izin verilir. Etiketlerin
düzeltilmesini müteakip tekrar ön bildirim yapılarak müracaat edilir.
Birden
fazla firmaya ait ürünler
MADDE 14 – (1) Birden
fazla firmaya ait olsa bile dökme olarak gelen menşei, sertifikası aynı
olan, aynı gemi, ambar, tank, depo, konteynır ve silo gibi araçlarda
bulunan ürünler tek bir parti kabul edilir. Partiyi temsil edecek şekilde
kontroller yapılır. Kontrol sonucunun uygun olması durumunda kırkbeş gün
süreyle bu ürün için ön bildirimde bulunulmuş olan tüm ithalat başvuruları
için bu sonuç uygulanır. Kontrol sonucunun uygun olmaması durumunda tüm
parti için 6 ncı maddenin dokuzuncu fıkrasında yer alan hükümler uygulanır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Gümrük
giriş kapıları
MADDE 15 – (1) Bu
Yönetmelik kapsamında ithal edilecek ürünlerin ithal edileceği gümrük giriş
kapıları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile birlikte Bakanlıkça belirlenir ve
ilan edilir.
Onaylı
tesis listesi
MADDE 16 – (1)
Bakanlık ihracatçı ülkelerin resmi denetim birimleri, denetim sistemleri,
üretim alanları ve tesislerinde inceleme yaparak onaylı tesis listesi
oluşturabilir. Onaylı tesislerden yapılacak resmi kontrollerde azaltılmış
analiz sıklığı uygulanır.
Organik
ürünler ve GDO’lu ürünler
MADDE 17 – (1) Bu
Yönetmelik kapsamındaki ürünlerin resmi kontrollerinde Türk gıda ve yem
mevzuatı hükümleri yanında organik ürünler ve GDO’lu ürünler ile ilgili
mevzuat çerçevesinde işlemler yürütülür.
Onaylanmış
kontrol belgeleri
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımından önce kontrol belgesi
alınmış ürünler için yapılacak ön bildirimlere, onaylanmış kontrol
belgeleri eklenir.
Yürürlük
MADDE 18 – (1) Bu
Yönetmelik 1/1/2012 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 19 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
Eki için tıklayınız.
|