|
Çevre
ve Şehircilik Bakanlığından:
TEKSTİL
SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK
ÖNLEME VE
KONTROL TEBLİĞİ
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç ve
Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve
kapsam
MADDE 1 – (1) Bu
Tebliğin amacı, tekstil sektörü faaliyetlerinin çevreye olabilecek olumsuz
etkilerinin en aza indirilmesine, çevreyle uyumlu yönetiminin sağlanması
için üretim sırasında suya, havaya ve toprağa verilecek her türlü emisyon,
deşarj ve atıkların kontrolü ile hammadde ve enerjinin etkin kullanımına ve
temiz üretim teknolojilerinin kullanımına ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
(2) Kurulu kapasitesi 10 ton/gün üzerinde olan yıkama,
ağartma, merserizasyon, haşıllama, baskı, haşıl sökme ve benzeri ön işlem,
boyama ve son işlemlerinin gerçekleştirildiği tekstil tesisleri bu Tebliğ
hükümlerine tabidir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu
Tebliğ;
a) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 3
üncü maddesi ile 29/6/2011 tarihli ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2,
8, 9 ve 33 üncü maddeleri,
b) 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 4 ve 38 inci maddeleri,
c) 5/7/2008 tarihli ve 26927 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 5 inci
maddesi,
ç) 14/3/1991 tarihli ve 20814 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi,
d) 14/3/2005 tarihli ve 25755 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 1, 5, 9, 15 ve 16
ncı maddeleri,
e) 3/7/2009 tarihli ve 27277 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 6 ncı
maddesi,
f) 26/11/2005 tarihli ve 26005 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin
Kontrolü Yönetmeliğinin 5 inci maddesi,
hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve
kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu
Tebliğde geçen;
a) Azo boya: Bünyesinde azo grubu (-N = N -) bulunduran
sentetik boyar maddeyi,
b) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,
c) Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı (BOİ): Suda bulunan
organik maddelerin aerobik mikroorganizmalar tarafından oksitlenmesi için
gerekli oksijen miktarını,
ç) Flotte oranı: Kesikli makinelerde toplam kuru mal ile
toplam sıvının ağırlıkça oranını,
d) F/M oranı: Biyolojik atıksu arıtma sistemlerinde
birim mikroorganizma kütlesi başına organik madde yükünü,
e) Gelişme raporu: Tesislerin her yıl hazırlayarak İl
Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne sunacakları, kendileri için uygulanabilir
buldukları MET seçeneklerinin uygulanması sonucu sağladıkları ilerlemeleri
yansıtacakları, EK-5’te verilmiş format çerçevesinde hazırlanması gereken
raporu,
f) Kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ): Bir su örneğindeki
organik ve oksitlenebilir inorganik bileşikleri yükseltgemek için gerekli
oksijen miktarını,
g) Malzeme güvenlik bilgi formu (MGBF): Kimyasal
maddelerin kullanımı ve depolanması sırasında oluşabilecek işçi sağlığı iş
güvenliği risklerini ortadan kaldırmaya yönelik çalışmaların önemli bir
parçasını oluşturan ve kullanıcıyı doğru ve yeterli düzeyde bilgilendirmek
amacıyla hazırlanan, ilgili kimyasal maddelerin tehlike ve riskleri ile
diğer bilgileri içeren dokümanları,
ğ) Membran biyoreaktör (MBR): Katı madde ayrımının
membranlarla sağlandığı, askıda kültür biyolojik arıtma sistemlerini,
h) Mevcut en iyi teknikler (MET): Kirliliğin ve bütün
olarak çevre üzerindeki etkilerin önlenmesi, bunun mümkün olmadığı yerlerde
de en aza indirilmesi amacıyla tasarlanmış emisyon/deşarj sınır değerlerine
prensipte temel sağlamak üzere belirli tekniklerin uygulanabilirliğini
gösteren, faaliyetlerin ve işletim yöntemlerinin geliştirilmesi sırasındaki
en etkin ve ileri aşamayı,
ı) Mikrofiltrasyon (MF): Boyutu 20 nm’den büyük
tanecikleri sıvılardan ayıran membran ayırma yöntemini,
i) MLSS: Aktif çamur tesisleri havalandırma tankında
süspansiyon halinde katı madde konsantrasyonunu,
j) Nanofiltrasyon (NF): Moleküler ağırlık sınırı
ultrafiltrasyon ile ters osmoz arasında (<1000 Dalton) olan membran
ayırma yöntemini,
k) Tekstil üreticisi: Kurulu kapasitesi 10 ton
kumaş/gün’ün üstünde olan ön işleme (yıkama, ağartma, pamuk parlatma
işlemleri) ve iplik veya kumaş boyama yapan tesisleri,
l) Temiz üretim: Bütünsel önleyici bir çevre
stratejisinin ürün, hizmet ve üretim süreçlerine sürekli olarak uygulanması
ile insanlar ve çevre üzerindeki risklerin azaltılmasını,
m) Temiz üretim planı: Tesislerin her beş yılda bir
hazırlayacakları; uygulamak zorunda oldukları MET uygulamalarını ve
uygulamaya karar verdikleri MET’leri, temiz üretim hedeflerini ve ayrıca
ana performans göstergeleri cinsinden hedeflerini uygulama takvimi ve
benzeri araçlar ile birlikte beyan ettikleri, EK-4’te verilen format çerçevesinde
hazırlanması gereken plan dokümanını,
n) Ters ozmoz (TO): Çeşitli molekül ve iyonları, basınç
uygulaması ile sıvı fazdan ayırabilen membran ayırma yöntemini,
o) Tesis: 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (i) bendi
kapsamında üretim yapan tekstil kuruluşlarını,
ö) Ultrafiltrasyon (UF): Moleküler ağırlıkları
1000-1000000 Da arasındaki maddeleri sıvıdan ayıran membran ayırma
yöntemini,
p) Yetkilendirilmiş çevre danışmanlık firması:
21/11/2008 tarihli ve 27061 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre
Denetimi Yönetmeliği kapsamında çevre izin veya çevre izin ve lisans
başvuru dosyasını ve başvuru dosyasında yer alacak bilgi, belge ve
raporları hazırlayan ve/veya hazırlatacak ve Bakanlığa karşı bunların
doğruluğundan sorumlu olan, yeterlik belgesi almış olan gerçek veya tüzel
kişileri,
r) Yüzey aktif maddeler: Yüzeyde birikmeye eğilimi olan,
suyun yüzey gerilimini azaltan kimyasal maddeleri,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Uygulama
Esasları
Esaslar
MADDE 4 – (1) Bu
Tebliğin uygulanması için öngörülen esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin,
sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda
korunmasının sağlanması için kirliliğin kaynağında engellenmesi,
b) Her türlü faaliyet sırasında doğal kaynakların
hammadde ve enerjinin verimli kullanımının sağlanması için temiz üretim
teknolojilerin kullanılması,
c) Meydana gelen her türlü emisyon, deşarj ve atıkların
oluşumunu kaynağında azaltan ve geri kazanımını sağlayan çevre ile uyumlu
teknolojilerin kullanılması,
ç) Herhangi bir ürünün, üretim aşamasında çevreye zarar
vermeyecek veya en az zarar verecek şekilde tasarlanarak imal edilmesi,
d) Yeni kurulacak ve kapasite artırımı yapılacak
tesisler için yürütülen Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinde,
hammadde kullanımı, doğal kaynak ve enerji tüketimi konusunda değerlendirme
yapılırken, önceliğin temiz üretim tekniklerine verilmesinin sağlanması,
e) Tesisler tarafından verilen EK-1 ve EK-3’te yer alan
tesis içi temiz üretim teknikleri ve EK-2’de verilen boru sonu arıtma seçeneklerinden
uygun olanları içeren temiz üretim planlarının hazırlanması ve uygulanması,
f) Hazırlanacak temiz üretim planlarında her tesisin;
birim üretim başına su tüketimi, birim üretim başına elektrik tüketimi,
birim üretim başına atıksu miktarı, birim üretim başına kirlilik yükü,
birim üretim başına hammadde tüketimi, birim üretim başına çamur miktarı,
hammadde değişikliği ve benzeri hususlara bu Tebliğin eklerinde yer alan
hedeflerle uyumlu, izlenebilir temiz üretim hedeflerine yer vermesi,
g) Tesislerin temiz üretim planlarında yer verdikleri
temiz üretim hedeflerine ne ölçüde ulaştıklarını bu Tebliğde belirtilen
süreler içerisinde sunacakları gelişme raporlarında ve bir sonraki temiz
üretim planlarında göstermesi.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Görev,
Yetki ve Sorumluluklar
Bakanlığın
görev ve yetkileri
MADDE 5 – (1) Bu
Tebliğin uygulanması için Bakanlığın görev ve yetkileri aşağıda
belirtilmiştir.
a) Tekstil sektöründen kaynaklanan her türlü emisyon,
deşarj ve atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimini sağlayan program
ve politikaları belirlemek,
b) Bu Tebliğin uygulanmasına yönelik işbirliği ve
koordinasyonu sağlamak,
c) Tekstil sektörünün çevreyle uyumlu bir şekilde
faaliyetini sağlamaya yönelik teknoloji ve yönetim sistemlerinin
kurulmasında ulusal ve uluslararası işbirliğini sağlamak.
(2) Bakanlık gerek gördüğü durumlarda; tesislerden,
temiz üretim planlarında yer alan hedeflerin yükseltilmesini isteyebilir.
İl çevre ve
şehircilik müdürlüklerinin görev ve yetkileri
MADDE 6 – (1) Bu
Tebliğin uygulanmasına ilişkin il çevre ve şehircilik müdürlüklerinin görev
ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir.
a) Tekstil üreticileri tarafından
hazırlanan/hazırlattırılan temiz üretim planlarını onaylamak,
b) Tekstil üreticileri tarafından hazırlanan ve
hazırlattırılan temiz üretim planlarının uygulanmasını sağlamak,
c) Bu Tebliğde belirlenen kapasiteler doğrultusunda
hazırlanan temiz üretim planlarının uygulanmasını kontrol etmek ve
denetlemek,
ç) Hazırlanan temiz üretim planlarına ait gelişme
raporlarını değerlendirmek ve uygulamaları kontrol etmek.
Tekstil
üreticilerinin yükümlülükleri
MADDE 7 – (1)
Tekstil üreticilerinin entegre kirlilik önleme ve kontrol yaklaşımı
çerçevesinde, gerek üretim gerekse her türlü emisyon, deşarj ve atıkların
yönetimi süreçlerinde bu Tebliğin uygulanmasına ilişkin yükümlülükleri
aşağıda belirtilmiştir.
a) EK-1, EK-2 ve EK-3’te yer alan uygulamalar
doğrultusunda EK-4’te formatı verilen temiz üretim planlarını
hazırlamak/hazırlatmak ve onaylatmak,
b) Her türlü emisyon, deşarj ve atıkların kontrolünü sağlamak
ve mevcut en iyi teknikleri uygulamak,
c) Hazırlanan temiz üretim planlarının uygulanmasına ait
gelişme raporlarını, EK-5’te verilen formata göre hazırlamak ve il çevre ve
şehircilik müdürlüklerine sunmak,
ç) Gelişme raporlarında sunacakları her türlü analiz ve
ölçümleri Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş laboratuvarlarda yaptırmak,
d) Temiz üretim teknikleri uygulamalarını bu Tebliğde
belirtilen usul ve esaslara göre yapmak.
(2) Bu Tebliğin yayım tarihinden sonra söz konusu Tebliğ
kapsamına giren tesisler, ÇED raporlarında temiz üretim tekniklerine yer
vererek, temiz üretim planlarını hazırlayarak onay için sunacaklarını
taahhüt ederler.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Temiz
Üretim Planı Hazırlanması ve Uygulanması
Temiz
üretim planı
MADDE 8 – (1) Temiz
üretim planı hazırlanması ve uygulanmasında tesisler;
a) EK-1’de yer alan C.2.1.1 ya da C.2.1.2 nolu
MET’lerden birisini temiz üretim planlarında sunmak,
b) Bu Tebliğin eklerinde yer alan; EK-1 A ana başlığı,
EK-1 B ana başlığı, EK-1 C ana başlığı, EK-2 ve EK-3’te sıralanan bütün MET
uygulamalarından, her bir ek ve ana başlıklar içinden kendi tesislerine
uygun olanları seçerek gerekçeleri ile birlikte temiz üretim planlarında
sunmak,
c) Temiz üretim planlarını, her çevre izni başvurusunda
revize ederek yeniden onaya sunup uygulamaya koymak,
ç) Temiz üretim planlarının onaylanmasını müteakip her
yıl gelişme raporlarını il çevre ve şehircilik müdürlüklerine sunmak,
zorundadır.
(2) Yeni kurulacak tesisler; 29/4/2009 tarihli ve 27214
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve
Lisanslar Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında, çevre izni alınması
aşamasında yapacakları başvuruda onaylı temiz üretim planlarını sunarlar.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Danışmanlık
işleri
MADDE 9 – (1) Bu Tebliğde
belirtilen iş ve işlemleri tekstil üreticisi, 12/11/2010 tarihli ve 27757
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Görevlisi ve Çevre Danışmanlık
Firmaları Hakkında Yönetmelikte belirlenen çevre danışmanlık firmalarına
ve/veya çevre görevlisine yaptırmakla yükümlüdür.
İzleme ve
denetim
MADDE 10 – (1) Bu
Tebliğe konu olan tesislerin değerlendirilmesi için Bakanlık tarafından
izlenme ve denetim programları hazırlanır.
İdarî
yaptırım
MADDE 11 – (1) Bu
Tebliğ hükümlerini yerine getirmeyenlere 2872 sayılı Çevre Kanunu ve diğer
ilgili mevzuat hükümlerine göre yaptırım uygulanır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Mevcut tesisler, 31/12/2012 tarihine kadar, temiz
üretim planlarını hazırlayarak il çevre ve şehircilik müdürlüğüne sunarlar.
(2) 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde
belirtilen MET’lerin, mevcut tesisler tarafından uygulanması için son tarih
31/12/2014’tür.
Yürürlük
MADDE 12 – (1) Bu
Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13 – (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|