|
Türkiye
Muhasebe Standartları Kurulundan:
FİNANSAL
ARAÇLAR: AÇIKLAMALARA İLİŞKİN TÜRKİYE FİNANSAL
RAPORLAMA
STANDARDI (TFRS 7) HAKKINDA
TEBLİĞDE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA
İLİŞKİN
TEBLİĞ
SIRA NO: 210
MADDE 1 – 30/1/2007 tarih ve 26419
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 42 Sıra no’lu
Finansal Araçlar: Açıklamalara İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı
(TFRS 7) Hakkında Tebliğin ekinde yer alan "TFRS 7 Finansal Araçlar:
Açıklamalar" Standardının 13 üncü Paragrafından önceki başlık ile 13
üncü Paragrafı silinmiştir.
MADDE 2 – Aynı Standardın 42 nci
Paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlık ile 42A-42C
Paragrafları eklenmiştir.
“Finansal
varlıkların devredilmesi
42A. Finansal varlıkların
devredilmesiyle ilgili olarak 42B-42H Paragraflarında yer alan açıklama
hükümleri, bu TFRS’de yer alan diğer açıklama
hükümlerine ek niteliğindedir. 42B-42H Paragraflarınca gerekli kılınan
açıklamalar, finansal tablolarda tek bir dipnotta sunulur. Finansal durum
tablosu (bilânço) dışı bırakılmamış olan devredilen finansal varlıkların
tamamı ve ilgili devir işleminin ne zaman meydana geldiği dikkate
alınmaksızın, devredilen bir varlıkla ilgili olarak raporlama tarihinde var
olan her türlü devam eden ilgi için gerekli açıklamalar yapılır. Bu Paragraflarda
yer alan açıklama hükümlerinin uygulanması açısından, bir işletme yalnızca
ve yalnızca aşağıdaki koşullardan birini yerine getirmesi durumunda
finansal varlığın tamamını ya da bir kısmını (devredilen finansal varlık)
devreder:
(a) İşletmenin, söz konusu
finansal varlığa ilişkin nakit akışlarını elde etmek amacıyla sözleşmeye
bağlı haklarını devretmesi ya da
(b) Söz konusu finansal varlığa
ilişkin nakit akışlarını elde etmek amacıyla sözleşmeye bağlı haklarını muhafaza
etmesi ancak söz konusu nakit akışlarını bir anlaşmadaki bir ya da daha
fazla alıcıya ödemek için sözleşmeye bağlı bir yükümlülük üstlenmesi.
42B. Bir işletme, kendisine ait
finansal tabloları kullananların
(a) Bütünü ile finansal durum
tablosu (bilânço) dışı bırakılmamış devredilen finansal varlıklar ile bu
varlıklarla ilgili borçlar arasındaki ilişkiyi anlamalarını ve
(b) İşletmenin, finansal durum
tablosu (bilânço) dışı bırakılan finansal varlıklardaki devam eden
ilgisinin yapısını ve bununla ilgili riskleri değerlendirmelerini
sağlayacak bilgileri açıklar.
42C. 42E-42H
Paragraflarında yer alan açıklama hükümlerinin uygulanması açısından
işletmenin, devir işleminin bir parçası olarak, devredilen finansal varlığın
yapısında var olan sözleşmeye bağlı hakları veya yükümlülükleri elinde
tutması ya da devredilen finansal varlıkla ilgili sözleşmeye bağlı yeni
hakları ve yükümlülükleri elde etmesi halinde, devredilen finansal varlıkla
devam eden bir ilgisi vardır. 42E-42H Paragraflarındaki açıklama
hükümlerinin uygulanması açısından, aşağıdaki hususlar devam eden bir ilgi
teşkil etmezler:
(a) Yasal bir işlemin sonucu
olarak bir devir işlemini geçersiz kılabilecek makul olma, dürüstlük ve
dürüst iş yapma kavramları ve hileli bir devir işlemi ile ilgili normal
sunumlar ve garantiler,
(b) Sözleşme fiyatı (veya işlem
fiyatı) gerçeğe uygun değerine eşit olan bir devredilen varlığı yeniden
edinmek amacıyla yapılan forward (vadeli işlem)
ve opsiyon sözleşmeleri ile diğer sözleşmeler veya
(c) TMS 39’un 19(a)-(c)
Paragraflarındaki koşulların gerçekleştiği ve işletmenin, bir finansal
varlığa ilişkin nakit akışlarını almak amacıyla sözleşmeye bağlı haklarını
elinde bulundurduğu fakat aynı zamanda sözleşmeye bağlı olarak bir veya
birden fazla işletmeye nakit akışlarını ödeme yükümlülüğünü üstlendiği bir
anlaşma.”
MADDE 3 – Aynı Standardın 42C Paragrafından sonra gelmek üzere
aşağıda yer alan başlık ile 42D Paragrafı eklenmiştir.
“Tamamıyla finansal durum tablosu (bilânço) dışı bırakılmayan
devredilen finansal varlıklar
42D. Bir işletme finansal
varlıklarını, tamamı veya bir kısmı finansal durum tablosu (bilânço) dışı
bırakılma koşullarını karşılamayacak şekilde devretmiş olabilir. 42B(a)
Paragrafında düzenlenen amaçların karşılanması için her raporlama
tarihinde, tamamıyla finansal durum tablosu (bilânço) dışı bırakılmamış
olan devredilen finansal varlıkların her bir sınıfı için aşağıdaki hususlar
açıklanır:
(a)
Devredilen varlıkların niteliği.
(b) Sahipliğe ilişkin olarak işletmenin
getirilerinin ve maruz kaldığı risklerin niteliği.
(c) Raporlayan işletmenin
devrettiği varlıkların kullanımına ilişkin devir işleminden kaynaklanan
kısıtlamalar da dahil olmak üzere, devredilen
varlıklar ve bunlara ilişkin borçlar arasındaki ilişkinin niteliğinin
tanımı.
(d) İlgili borçlara ilişkin
tarafın (tarafların) yalnızca devredilen varlıklara rücu
etme hakkının bulunması halinde, devredilen varlıkların gerçeğe uygun
değerini, ilgili borçların gerçeğe uygun değerini ve net pozisyonunu (transfer
edilen varlıkların gerçeğe uygun değeri ile ilgili borçların gerçeğe uygun
değeri arasındaki fark) düzenleyen tablo.
(e) Söz konusu işletmenin
devredilen varlıkların tamamını muhasebeleştirmeye devam etmesi halinde,
devredilen varlıklar ve ilgili borçların defter değerleri.
(f) Söz konusu işletmenin,
devam eden ilgi ölçüsünde devredilen varlıkları muhasebeleştirmeye devam
etmesi halinde (bakınız: TMS 39’un 20(c)(ii) ve
30 uncu Paragrafları), orijinal varlıkların devir işleminden önceki defter
değeri toplamı, işletmenin muhasebeleştirmeye devam ettiği varlıkların
defter değeri ve ilgili borçların defter değeri.”
MADDE 4 – Aynı Standardın 42D Paragrafından sonra gelmek üzere
aşağıda yer alan başlık ile 42E-42G Paragrafı eklenmiştir.
“Tamamıyla finansal durum tablosu (bilânço) dışı bırakılan
devredilen finansal varlıklar
42E. Bir
işletmenin, devredilen finansal varlıkları tamamıyla finansal durum tablosu
(bilânço) dışı bırakması durumunda ancak (bakınız: TMS 39’un 20(a) ve
(c)(i) Paragrafları) söz konusu varlıklarla devam eden bir ilgisinin
bulunması halinde, işletme, 42B(b) Paragrafında düzenlenen amaçları
gerçekleştirmek üzere devam eden ilginin her türü için her raporlama
tarihinde asgari olarak aşağıdaki hususları açıklar:
(a) İşletmenin finansal durum
tablosunda muhasebeleştirilen ve finansal durum tablosu (bilânço) dışı
bırakılan finansal varlıklardaki devam eden ilgisini gösteren, varlıkların
ve borçların defter değeri ve söz konusu defter değerinin
muhasebeleştirildiği ilgili kalemler.
(b) İşletmenin finansal durum
tablosu (bilânço) dışı bırakılan finansal varlıklardaki devam eden ilgisini
gösteren, varlıkların ve borçların gerçeğe uygun değeri.
(c) İşletmenin finansal durum
tablosu (bilânço) dışı bırakılan finansal varlıklardaki devam eden ilgisi
nedeniyle maruz kaldığı azami zararı en iyi şekilde gösteren tutar ile
maruz kalınan azami zarar tutarının nasıl belirlendiğini gösteren
bilgi.
(d) Finansal durum tablosu
(bilânço) dışı bırakılan varlıkları yeniden satın almak için gerekli olacak
veya olabilecek iskonto edilmemiş nakit çıkışları
(örneğin bir opsiyon anlaşmasında
uygulama/kullanım fiyatı) ya da devredilen varlıklara ilişkin olarak
devralana ödenecek diğer tutarlar. Nakit çıkışının değişken olması
durumunda, açıklanacak tutarın, her bir raporlama tarihinde mevcut olan
koşullar çerçevesinde belirlenmesi gerekir.
(e) İşletmenin devam eden
ilgisinin sözleşmeye bağlı, kalan vadelerini gösteren ve finansal durum
tablosu (bilânço) dışı bırakılan varlıkları yeniden satın almak için gerekli
olacak veya olabilecek iskonto edilmemiş nakit
çıkışlarına veya devredilen varlıklara ilişkin devralana ödenecek diğer
tutarlara ilişkin vade analizi.
(f) (a)-(e) bentlerinde gerekli
kılınan sayısal açıklamaları açıklayan ve destekleyen niteliksel bilgi.
42F. Bir işletmenin, finansal
durum tablosu (bilânço) dışı bırakılan varlıkla birden fazla türde devam
eden ilgisinin olması ve bu ilgiyi tek bir devam eden ilgi altında
raporlaması halinde, söz konusu işletme belli bir varlığa ilişkin 42E
Paragrafınca gerekli kılınan bilgiyi bir araya toplayabilir.
42G. Ayrıca işletme, devam eden
ilginin her türü için aşağıdaki hususları açıklar:
(a) Varlıkların devredildiği
tarihte muhasebeleştirilen kazanç veya kayıp tutarı.
(b) İşletmenin finansal durum
tablosu (bilânço) dışı bırakılan finansal varlıklardaki devam eden
ilgisinden kaynaklanan ve hem raporlama döneminde hem de birikimli olarak
muhasebeleştirilen gelir ve giderler (örneğin, türev finansal araçlardaki
gerçeğe uygun değer değişimleri).
(c) Bir raporlama döneminde
(finansal durum tablosu (bilânço) dışı bırakma durumunu karşılayan) gerçekleşen
devir işleminden kaynaklanan gelirlerin toplam tutarının raporlama dönemine
eşit oranda dağıtılmaması durumunda (örneğin, devir işleminin toplam
tutarının önemli bir oranı raporlama döneminin kapanma günlerinde meydana
gelmişse) aşağıdaki hususlar:
(i) Söz konusu raporlama
döneminde en büyük devir işleminin ne zaman gerçekleştiği (örneğin raporlama dönemi sona ermeden
önceki son beş günde),
(ii)
Raporlama döneminin bu bölümünde gerçekleşen devir işlemine ilişkin olarak
muhasebeleştirilen tutar (örneğin ilgili kazanç veya kayıplar) ve
(iii)
Raporlama döneminin bu bölümünde gerçekleşen devir işlemine ilişkin
gelirlerin toplam tutarı.
Kapsamlı gelir tablosunun
sunulduğu her dönemde bu bilgi sunulur.”
MADDE 5 – Aynı Standardın 42G Paragrafından sonra gelmek üzere
aşağıda yer alan başlık ile 42H Paragrafı eklenmiştir.
“Ek bilgi
42H. İşletme, 42B Paragrafında
yer alan açıklamaya ilişkin amaçları yerine getirmek için gerekli gördüğü
herhangi bir ek bilgiyi açıklar.”
MADDE 6 – Aynı Standardın 44L Paragrafından sonra gelmek üzere
aşağıda yer alan 44M Paragrafı eklenmiştir.
“44M. “-””
MADDE 7 – Aynı Standardın B Ekinde yer alan B28 Paragrafından
sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlık ile B29-B31 Paragrafları
eklenmiştir.
“Finansal
durum tablosu (bilânço) dışı bırakma (42C-42H Paragrafları)
Devam
eden ilgi (42C Paragrafı)
B29. 42E-42H Paragraflarında
yer alan açıklama hükümleri çerçevesinde devredilen bir varlığa ilişkin
devam eden ilginin değerlendirilmesi, raporlayan işletme seviyesinde
yapılır. Örneğin bir bağlı ortaklığın, ana ortaklığının devam eden ilgisi
bulunan bir finansal varlığı, ilişkili olmayan üçüncü bir tarafa devretmesi
halinde, bağlı ortaklık devredilen varlıkta devam eden ilgisinin olup
olmadığını değerlendirirken ana ortaklığın ilgisini kendi bireysel finansal
tablolarına (yani bağlı ortaklığın raporlayan işletme olduğu durumda) dahil etmez. Ancak bir ana ortaklık, devredilen varlıkla
devam eden bir ilgisinin olup olmadığını belirlerken, bağlı ortaklığı
tarafından devredilen finansal varlıktaki devam eden ilgisini kendi konsolide finansal tablolarına dahil eder (yani
raporlayan işletmenin grup olduğu durumda).
B30. Bir işletmenin, devir işleminin
bir parçası olarak, devredilen finansal varlığa özgü sözleşmeye bağlı
hakları veya yükümlülükleri elinde tutmaması ya da devredilen varlıkla
ilgili sözleşmeye bağlı yeni haklar veya yükümlülükler edinmemesi halinde,
söz konusu işletmenin devredilen varlıkla devam eden bir ilgisi yoktur. Bir
işletmenin devredilen finansal varlığın gelecekteki performansı üzerinde
bir menfaatinin ya da gelecekte, devredilen finansal varlık açısından
oluşacak herhangi bir durumda ödeme yapma sorumluluğunun bulunmaması halinde,
söz konusu işletmenin devredilen varlıkla devam eden bir ilgisi yoktur.
B31. Devredilen bir varlıktaki
devam eden ilgi; devir sözleşmesindeki hükümlerden veya devralan ya da
devir işlemiyle bağlantılı üçüncü bir tarafla yapılan ayrı bir sözleşmeden
kaynaklanabilir.”
MADDE 8 – Aynı Standardın B Ekinde yer alan B31 Paragrafından
sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlık ile B32 Paragrafı eklenmiştir.
“Tamamıyla finansal durum tablosu (bilânço) dışında tamamıyla
bırakılmayan devredilen finansal varlıklar
B32. 42D Paragrafı, devredilen
finansal varlıkların bir kısmının ya da tamamının finansal durum tablosu (bilânço)
dışı bırakılma koşullarının karşılanmadığı durumlarda açıklama yapılmasını
gerektirir. Söz konusu açıklamaların, devrin ne zaman gerçekleştiğine
bakılmaksızın, işletmenin devredilen finansal varlıkları muhasebeleştirmeye
devam ettiği her raporlama tarihinde yapılması gerekir.”
MADDE 9 – Aynı Standardın B Ekinde yer alan B32 Paragrafından
sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlık ile B33 Paragrafı eklenmiştir.
“Devam
eden ilgi türleri (42E-42H Paragrafları)
B33. 42E-42H Paragrafları,
finansal durum tablosu (bilânço) dışı bırakılan finansal varlıklardaki
devam eden ilginin her bir türü için, niteliksel ve sayısal açıklamalar
yapılmasını gerektirir. İşletme devam eden ilgisini, maruz kaldığı riskleri
gösteren sınıflar altında bir araya toplar. Örneğin işletme, devam eden
ilgisini finansal araç (örneğin, garantiler ya da alım opsiyonları)
veya devir sınıfları (örneğin alacakların faktoringi,
menkul kıymetleştirme ve menkul kıymet ödünç işlemleri) itibarıyla bir
araya toplayabilir.”
MADDE 10 – Aynı Standardın B Ekinde yer alan B33 Paragrafından
sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlık ile B34-B36 Paragrafları
eklenmiştir.
“Devredilen
varlıkların yeniden satın alınmasında ortaya çıkan iskonto
edilmemiş nakit çıkışlarının vade analizi (42E(e) Paragrafı)
B34. 42E(e) Paragrafına göre
işletmenin devam eden ilgisinin sözleşmeye bağlı kalan vadelerini gösteren
ve finansal durum tablosu (bilânço) dışı bırakılan varlıkların yeniden
satın alınmasında ortaya çıkacak iskonto
edilmemiş nakit çıkışlarına veya söz konusu varlıklara ilişkin olarak
devralana ödenecek diğer tutarlara ilişkin vade analizinin dipnotlarda
açıklanması gerekir. Bu analiz, işletmenin ödenmesi gereken nakit
akışlarını (örneğin vadeli işlem sözleşmeleri), ödemesi gerekebilecek nakit
akışlarını (örneğin yazılı satım opsiyonları) ve
ödemeyi seçebileceği nakit akışlarını (örneğin satın alınmış alım
opsiyonları) ayrı ayrı gösterir.
B35. İşletme, 42E(e)
Paragrafınca gerekli kılınan vade analizinin hazırlanmasına ilişkin uygun
zaman dilimi sayısını belirlemek amacıyla değerlendirmede bulunur. Örneğin,
bir işletme aşağıda yer alan vadeye ilişkin zaman dilimlerinin uygun
olduğuna karar verebilir:
(a) bir aydan kısa olan;
(b) bir aydan uzun ancak üç
aydan kısa olan;
(c) üç aydan uzun ancak altı
aydan kısa olan;
(d) altı aydan uzun ancak bir
yıldan kısa olan;
(e) bir yıldan uzun ancak üç
yıldan kısa olan;
(f) üç yıldan uzun ancak beş
yıldan kısa olan ve
(g) beş yıldan daha uzun olan.
B36. Olası vade aralıklarının
bulunması durumunda nakit akışları, işletmenin ödeme yapması gerekebilen ya
da ödeme yapmasına izin verilen en erken tarih esas alınarak dahil edilir.”
MADDE 11 – Aynı Standardın B Ekinde yer alan B36 Paragrafından
sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlık ile B37 Paragrafı eklenmiştir.
“Niteliksel
bilgi (42E(f) Paragrafı)
B37. 42E(f) Paragrafı
tarafından gerekli kılınan niteliksel bilgi, finansal durum tablosu
(bilânço) dışı bırakılan finansal varlıkların tanımı ile söz konusu
varlıklar devredildikten sonra devam eden ilginin niteliği ve amacını
içerir. Aşağıdaki hususlar da dahil olmak üzere
söz konusu niteliksel bilgi, işletmenin maruz kaldığı risklerin tanımını da
kapsar:
(a) Söz konusu işletmenin
finansal durum tablosu (bilânço) dışı bırakılan finansal varlıklardaki
devam eden ilgisine özgü riskleri nasıl yönettiğine ilişkin tanım.
(b) Söz konusu işletmenin diğer
taraflardan önce zarara katlanmasının gerekli olup olmadığı hakkında bilgi
ve menfaatleri işletmenin menfaatinden (yani varlıktaki devam eden
ilgisinden) daha alt sırada yer alan
tarafların üstleneceği zararların tasnifi ve tutarı.
(c) Finansal destek sağlamak
veya devredilen finansal varlığı yeniden satın almak için katlanılacak
yükümlülüklerle ilişkili her türlü tetikleyici unsurun tanımı.”
MADDE 12 – Aynı Standardın B Ekinde yer alan B37 Paragrafından
sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlık ile B38 Paragrafı eklenmiştir.
“Finansal durum tablosu (bilânço) dışı bırakmaya ilişkin kazanç
veya kayıp (42G(a) Paragrafı)
B38. 42G(a) Paragrafı,
işletmenin devam eden ilgisinin bulunduğu finansal varlıklarla ilgili
finansal durum tablosu (bilânço) dışı bırakmadan doğan kazanç veya
kayıpların açıklanmasını gerektirir. İşletme, finansal durum tablosu
(bilânço) dışı bırakmadan doğan kazanç veya kaybın; önceden
muhasebeleştirilen varlığa ilişkin unsurların (yani finansal durum tablosu
(bilânço) dışı bırakılan varlığa ilişkin menfaat ile işletme tarafından sahip
olunan menfaat) gerçeğe uygun değerinin önceden muhasebeleştirilen varlığın
tamamının gerçeğe uygun değerinden farklı olmasından kaynaklanması halinde,
bu durumu açıklar. Böyle bir durumda söz konusu işletme, gerçeğe uygun
değer ölçümlerinin gözlenebilir piyasa verilerini içerip içermediğini de
27A Paragrafında tanımlanan şekilde açıklar.”
MADDE 13 – Aynı Standardın B Ekinde yer alan B38 Paragrafından
sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlık ile B39 Paragrafı eklenmiştir.
“Ek bilgi (42H Paragrafı)
B39. 42D-42G Paragraflarında
gerekli kılınan açıklamalar, 42B Paragrafında belirtilen açıklamaya ilişkin
amaçların karşılanması açısından yeterli olmayabilir. Böyle bir durumda,
söz konusu işletme açıklamaya ilişkin amaçların karşılanması için gereken
her türlü ek bilgiyi açıklar. Söz konusu işletme, içinde bulunduğu mevcut
koşulları dikkate alarak, kullanıcıların bilgi ihtiyaçlarını karşılamak
amacıyla ne kadar ek bilgi gerektiğine ve ek bilginin farklı olan
noktalarına ne kadar vurgu yapacağına karar verir. Finansal tablolara,
finansal tablo kullanıcılarına yardımcı olmayabilecek nitelikte aşırı
ayrıntı yüklenmesi ile çok fazla toplulaştırma yapılarak söz konusu
tabloların anlaşılmasının zorlaşması arasında bir denge kurulması
gerekir.”
MADDE 14 – Bu Tebliğ 30/6/2011
tarihinden sonra başlayan hesap dönemleri için geçerli olmak üzere, yayımlandığı
tarihte yürürlüğe girer. İsteyen işletmeler, bu Tebliği 1/7/2011
öncesinde başlayan hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında
uygulayabilirler. Bu durumda, anılan husus dipnotlarda açıklanır. Bu Tebliğ
ile yapılan değişikliklerin ilk uygulanma tarihinden önceki bir tarihte
başlayan herhangi bir dönem için, anılan değişikliklerin gerekli kıldığı
açıklamaların yapılması gerekmemektedir.
MADDE 15 – Bu Tebliğ hükümlerini Türkiye Muhasebe Standartları
Kurulu yürütür.
|