|
Konu :
Mevsimlik Gezici Tarım İşçilerinin
Çalışma ve Sosyal Hayatlarının
İyileştirilmesi.
GENELGE
2010/6
Mevsimlik gezici tarım işçisi
olarak çalışmak amacıyla,
bulundukları illerden diğer illere aileleri ile birlikte giden
vatandaşlarımızın bu süreçte ulaşım, barınma, eğitim, sağlık, güvenlik,
sosyal çevreyle ilişkiler, çalışma ve sosyal güvenlik bakımından mevcut
sorunlarının tespiti ile bu sorunların giderilmesine yönelik olarak aşağıda
belirtilen çalışmalar, ilgili kurum ve kuruluşların işbirliğiyle
yürütülecektir.
1. Merkezde, konuyla ilgili kurum
ve kuruluşlar arasında koordinasyonun sağlanması, yürütülmesi gereken faaliyetlerin
izlenmesi, uygulama sırasında doğabilecek sorunlara çözüm üretilmesi ve bir
veri tabanı oluşturulması için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
Müsteşar Yardımcısının Başkanlığında; İçişleri
Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı,
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma
Genel Müdürlüğü, Türkiye İş Kurumu, tarım işkolunda örgütlü en çok üyeye
sahip işçi sendikası ile Türkiye Ziraat Odaları Birliği temsilcilerinin
katılımıyla “Mevsimlik Gezici
Tarım İşçileri İzleme Kurulu” oluşturulacaktır.
2. Mevsimlik gezici tarım işçisi (İşçi)
gönderen ve alan her il ve ilçede, mülki idare amirinin başkanlığında; o
ildeki ve ilçedeki ilgili kurum ve kuruluş, işçi, aracı ve işveren (toprak
sahibi/işleyen) temsilcilerinin katılımı ile “İl/İlçe Mevsimlik Gezici
Tarım İşçileri İzleme Kurulu” oluşturulacaktır.
3. İşçilerin göç döneminde
yolculuklarının güvenli ve sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi maksadıyla;
göç alan ve veren yerler arasında ulaşım ile ilgili koordinasyon
sağlanacak, trafik denetimleri artırılacak, araç ve trafik güvenliğinin
gerektirdiği kontroller hassasiyetle ve sıklıkla yapılacak, ilgili kamu
kurum ve kuruluşlarınca gerekli bütün tedbirler alınacaktır.
4. İhtiyaca göre tren seferleri
artırılacak, işçilerin il ve ilçe merkezlerinde geçici konaklamaları için
ihtiyaç halinde ve imkanlar dahilinde kamuya ait
alan ve tesislerden yararlanma imkânı sağlanacak, şehir içinde, otogar ve
istasyonlarda, parklarda vs. gelişi güzel konaklama ve beklemelerine fırsat
verilmeyecektir.
5. İşçilerin ihtiyaç duyduğu ekmek ve
yemek pişirme, çamaşır ve bulaşık yıkama ile tuvalet ve banyo mahalleri
gibi asgari ihtiyaçların karşılandığı barınma yerlerinin işverenlerce
karşılanması sağlanacak, bunun sağlanamadığı bölgelerde; işçilerin yoğun
olarak çalıştığı yerlere en yakın mesafede, alt yapısı il özel idarelerince
hazırlanacak toplulaştırılmış uygun yerleşim yerleri oluşturulacaktır.
6. Yerleşim alanlarının; doğa
olaylarından fazla etkilenmeyecek, elektrik, su, kanalizasyon, yol gibi
hizmetlerin sunumunun kolaylıkla sağlanabileceği, sağlık şartları uygun,
tehlikeli tesislere ve girilmesi yasak yerlere yeterli mesafede, barınacak
işçilerin sayısına uygun büyüklükteki hazine arazileri arasından
seçilmesine özen gösterilecektir.
7. Toplulaştırılmış çadır yerleşim
yerlerinde il özel idarelerince seyyar kolaylık tesisleri kurulacaktır.
Kolaylık tesislerinde; tuvalet, banyo, çamaşır ve bulaşık yıkama yerleri
ile ekmek pişirme imkânları ve gerektiğinde derslik olarak kullanılabilecek
sosyal tesis bulundurulacaktır. İhtiyaç duyulacak çadır ve seyyar kolaylık
tesisleri imkânlar ölçüsünde öncelikle bölgedeki Türkiye Kızılay Derneği,
valilikler ve belediyelere ait depolardan temin edilecektir. İhtiyaçların
bu şekilde karşılanamaması halinde il özel idarelerince kiralama ve hizmet
satın alma yoluna gidilecektir.
8. Bu yerleşim yerlerindeki içme ve
kullanım suyu ile elektrik ihtiyacı; şebeke tesisi, mahallinde sondaj, su
tankı/tankeri, elektrik hattı tesisi veya jeneratör temini suretiyle il
özel idarelerince sağlanacak ve kullanım bedelleri kullananlardan
alınacaktır.
9. Toplulaştırılmış çadır yerleşim
yerlerinin belli aralıklarla her türlü haşerelere karşı ilaçlanması ile
çöplerin alınması, mücavir sınırlara göre ilgili belediye veya il özel
idaresi tarafından yerine getirilecektir.
10. İşçilerin ve ailelerinin kimlik
bilgileri 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu esaslarına göre alınacak, ayrıca,
mahalli kolluk kuvvetlerince bunların konakladıkları bölgelere gece ve
gündüz mutat zamanlarda güvenlik amaçlı devriye faaliyetleri yapılacaktır.
Ayrıca bu işçiler ve ailelerine ilişkin bilgiler Türkiye İş Kurumunca
alınacak ve bunlar hakkında veri tabanı oluşturulacaktır.
11. İşçilerin ve ailelerinin bulaşıcı ve
salgın hastalıklara karşı düzenli sağlık taramaları, çocukların gelişimi ve
gebelik takipleri periyodik olarak yaptırılacak, bu hizmetler için
gerekirse mobil sağlık ekipleri oluşturulacaktır. Bunların aileleri ve
çocukları sosyal hizmetler kapsamında bilgilendirilecek, psikolojik destek
verilecek ve varsa özürlü ve yaşlıların Devletimizin bu kesimler için
sunduğu imkân ve hizmetlerden yararlandırılmaları sağlanacaktır.
12. İşçilerin zorunlu öğretim çağındaki
çocuklarının eğitimlerini devam ettirmek üzere; kendi yörelerindeki veya
gittikleri yerlerdeki Yatılı İlköğretim Bölge Okullarına misafir öğrenci
olarak alınmaları veya taşımalı eğitim veya mobil eğitim gibi imkanlardan en uygun olanı seçilerek çocukların okula
devamları sağlanacaktır. Bu hususta şartlı nakit transferi gibi özendirici
tedbirler etkin şekilde uygulanacak, çocukların okul kıyafetleri ve
malzemeleri İl/İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarınca temin
edilecektir.
13. İşçilerin geri dönüşlerinde başta
kadın ve genç kızlar olmak üzere, yetişkinlere okuma-yazma, sosyal-kültürel
faaliyetler ve meslek edindirme kursları düzenlenmesi hususunda gerekli imkanlar hazırlanacaktır.
14. İşçilerin sosyal güvenlikleri
açısından mevcut durumları Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından
yürütülecek çalışmalarla iyileştirilecektir. Çocuk işçiliği ve çocuk
emeğinin istismarı ile etkin mücadele edilecektir.
15. Tarımda iş aracılarının
belgelendirilmesi zorunlu hale getirilecek, belgesi olmayan iş aracılarının
işçi temin etmelerinin önlenmesi ve iş aracıları ile işverenler veya
doğrudan işçiler ile işverenler arasında sözleşme yapılmasının sağlanması
için gerekli tedbirler alınarak, vaki uyuşmazlıklarda mağduriyetlerin önüne
geçilecektir. İşveren/iş aracısı ve işçi arasındaki ücret alacağına ilişkin
uyuşmazlıkların öncelikle il ve ilçelerde kurulacak izleme kurullarında çözümlenmesine
çalışılacaktır.
16. Belgesi olmayan ve sözleşme
imzalamadan iş alan aracılar Türkiye İş Kurumu tarafından “Tarımda İş ve
İşçi Bulma Aracılığına İzin Verilmesi ve Aracıların Denetimi Hakkında
Yönetmelik” hükümleri çerçevesinde denetlenerek, ilgili mevzuatı
çerçevesinde gereği yapılacaktır.
17. Tüm bu tedbirler
ve çalışmalar valiliklerin gözetim ve denetiminde icra edilecek,
tedbirlerin doğru anlaşılması ve uygulanması için göç veren illerde işçiler
ve aracılara, göç alan illerde ise işverenlere ve yöre halkına yönelik
bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları planlanacak, il düzeyinde
alınacak tedbirler valiliklerce ilan edilecek, aykırı davrananlar hakkında
idari ve cezai yaptırım uygulanması için gerekli işlemler geciktirilmeden
yapılacaktır.
18. Tüm bu faaliyetler için ihtiyaç
duyulan kaynak, valiliklerce hazırlanacak projeler doğrultusunda; 4447 sayılı
İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 6. maddesinde yer alan ekonomik
kalkınma ve sosyal gelişmeye yönelik altyapı yatırımları için işsizlik
sigortası fonundan aktarılan kaynaklardan Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığınca il özel idarelerine gönderilecek ödenekler ile imkanlar ölçüsünde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları
ve il özel idarelerinin bütçelerinden karşılanacaktır.
19. İl/İlçe Mevsimlik Gezici Tarım
İşçileri İzleme Kurullarınca, mevsimlik çalışma döneminin başında ve sonunda,
o il ve ilçede yürütülen faaliyetler, karşılaşılan sorunlar ve çözüm
önerileri Mevsimlik Gezici Tarım
İşçileri İzleme Kurulunda görüşülmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığına gönderilecektir.
İşçilerin ve yöre halkının birbirinin emek ve işine
duydukları ihtiyaç, kardeşlik ve dayanışma bilincini güçlendirmeye yönelik
olarak yukarıda sıralanan faaliyetler ilgili tüm kurum ve kuruluşlar,
meslek teşekkülleri ve sivil toplum örgütlerinin de katkılarıyla
uygulanacaktır. İstismara yol açacak sosyal ve siyasal sorunlara fırsat
verilmeyecek, özellikle Devletin tarafsızlığına gölge düşürecek her türlü
söz, eylem ve uygulamadan kesinlikle kaçınılacaktır.
Bilgilerini ve gereğini önemle rica ederim.
Recep
Tayyip ERDOĞAN
Başbakan
|