|
Sağlık
Bakanlığından:
SAHİL SAĞLIK DENETLEME MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; uluslararası giriş ve
çıkışa açık deniz kapılarından ülkeye girebilecek ve ülkeden çıkabilecek
bulaşıcı ve salgın hastalıklara karşı ulusal ve uluslararası mevzuat
hükümleri doğrultusunda her türlü sağlık tedbirini almakla görevli ve
yetkili olan Sahil Sağlık Denetleme Merkezlerinin yapacağı işlemlere
ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Genel Müdürlüğün sahillerdeki
bağlı hizmet birimleri olan Sahil Sağlık Denetleme Merkezlerinin görev ve
yetkileri ile bunların yerine getirilmesine ilişkin usul ve esasları
kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 24/4/1930
tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 47 nci
maddesine, 13/12/1983 tarihli ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesine ve
4/5/1975 tarihli ve 1887 sayılı Kanunla onaylanan Uluslararası Cenazelerin
Nakil Anlaşması hükümleri ile 10/3/1954 tarihli ve 6368 sayılı Kanunla
onaylanan Uluslararası Sağlık Tüzüğü hükümlerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Bakan: Sağlık Bakanını,
b)
Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
c)
Bölge Koordinatör Tabipliği: Hizmetlerin hızlı, ekonomik ve verimli bir şekilde
yürütülmesi ve denetimi için Genel Müdürlük tarafından Türkiye’nin coğrafi
durumu ve hizmetin gerekliliği dikkate alınarak belli bir bölgede kurulmuş
olan, bu bölgedeki sağlık denetleme merkezlerinin bağlı olduğu birimlerden
her birini,
ç)
Bulaşık kişi: Halk sağlığı riski oluşturabilecek bir bulaşıcı hastalığa
yakalanmış olan ya da böyle bir hastalığın kuluçka dönemi içinde olduğu
sonradan anlaşılan kişiyi,
d)
Deniz Sağlık Bildirimi Belgesi: Yabancı limanlardan gelen geminin Türk kıyı
ve limanlarıyla ihtilatından önce sağlık koşullarına ilişkin bilgilerini
içeren, geminin kaptanı ve varsa tabibi tarafından doldurulup imzalanarak
yetkili makamlara teslim edilen ve Tüzükte belirtilen bildirimi,
e)
Deratizasyon "fareden arındırma": Giriş
noktasındaki yolcu eşyası, yük, konteynerler,
taşıtlar, tesisler ve posta paketlerinde mevcut, insan hastalığına yol açan
kemirgen vektörlerin kontrol edilmesi veya öldürülmesi için alınan sağlık
önlemlerine dair işlemleri,
f)
Etkilenmiş: Halk sağlığı riski oluşturabilecek şekilde enfekte
olmuş ya da kontamine olmuş veya enfeksiyon ya da kontaminasyon
kaynağı taşıyan kişiler, eşya, yük, konteynerler,
taşıtlar, posta paketleri veya insan cesedini,
g)
Etkilenmiş bölge: Dünya Sağlık Örgütü tarafından, Tüzük kapsamında, sağlık
önlemlerinin alınmasının özellikle tavsiye edildiği coğrafi bölgeyi,
ğ)
Gemi: Adı, tonilatosu ve kullanma amacı ne olursa olsun, denizde kürekten
başka aletle yola çıkılabilen her aracı,
ğ)
Gemiadamı: Geminin kaptanını, zabitlerini,
yardımcı zabitlerini, stajyerlerini, tayfalarını ve yardımcı hizmet
personelini,
h)
Genel Müdür: Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürünü,
ı)
Genel Müdürlük: Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğünü,
i)
Halk sağlığı riski: Uluslararası düzeyde yayılabilecek veya ciddi ve
doğrudan bir tehlike gösterebilecek olay başta olmak üzere, insan nüfusunun
sağlığını olumsuz yönde etkileyebilecek bir olay ihtimalini,
j)
İhtilat: Bir geminin limanda herhangi bir madde veya insan indirip
bindirmesi suretiyle kara ile temas etmesini,
k)
Kabotaj hakkı: Türk bayrağı taşıyan gemilerle Türk kıyılarının bir
noktasından diğer noktasına yük ve yolcu alıp nakletmeyi, kıyılarda,
limanlar içinde veya arasında römorkaj, pilotaj
ve bütün liman hizmetlerini yerine getirmeyi ve Türkiye’de deniz yolu ile
ticaret hakkını,
l)
Karantina: Bir enfeksiyon ya da kontaminasyonun olası yayılmasını önlemek amacıyla,
hasta olmayan şüpheli kişilerin veya şüpheli yolcu eşyası, konteynerler, taşıtlar veya malların faaliyetlerinin
kısıtlanması veya diğerlerinden ayrılmasını,
m)
Kontaminasyon: Bir insan ya da hayvan bedeninin
yüzeyinde, tüketilmek üzere hazırlanmış bir ürünün içinde ya da üzerinde
veya taşıtlar da dahil olmak üzere cansız diğer
maddeler üzerinde halk sağlığı riski oluşturabilecek enfeksiyöz
ya da toksik bir etkenin ya da maddenin varlığı,
n)
Liman: Uluslararası sefer halindeki gemilerin varış ve kalkış yaptıkları
bir deniz limanı veya iç sular ile karasularındaki bir limanı,
o)
Merkez: Sahil Sağlık Denetleme Merkezini,
ö)
Mülki idare amirliği: Sahil Sağlık Denetleme Merkezinin bulunduğu limanın
mülki idare amirliğini,
p)
Patenta: Geminin mevcut mürettebatının, taşıdığı
yolcuların ve hareket limanının sağlık durumlarını gösteren, gemide
bulaşıcı ve salgın hastalık olmadığını bildiren, geminin uğradığı
limanlarda uygulanan sağlık tedbirleriyle ilgili bilgileri kapsayan ve
limandan ayrılmasında sağlık yönünden sakınca olmadığını gösteren belgeyi,
r) Sağlık Kontrol Kartı: Türk limanlarından yabancı limanlara
giden ya da yabancı limandan gelerek Türk limanları arasında seyreden her
gemiye merkezin yetkili memurları tarafından liman ve çevresinin sağlık
durumunun kontrol edilip denetlendiğini; geminin mürettebat, yolcu ve yük
bakımından limanda kaldığı süre içerisinde sağlık durumlarının iyi ve geminin
sağlık yönünden sefere uygun olduğunu belirtmek amacıyla düzenlenen patentayı,
s)
Sahil Sağlık Denetleme Merkezi: Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğünün
limandaki sağlık birimidir. Bu Yönetmelikte merkez diye anılacaktır.
ş)
Serbest pratika: Genel olarak, gemideki sağlık durumunun incelenmesi
suretiyle, geminin Türk kıyı ve limanlarıyla ihtilatında sıhhi bir sakınca
olmadığını tespit edip belgelemeyi,
t)
Şüpheli: Halk sağlığı riskine maruz kaldığı ve hastalığın yayılmasına
muhtemel bir kaynak oluşturduğu düşünülen kişiler, yolcu eşyası, yük, konteyner, taşıtlar, mallar veya posta paketleri
anlamındadır,
u)
Tecrit: Hasta ya da kontamine olmuş kişilerin
veya etkilenmiş yolcu eşyasının, yükünün, konteynerlerin,
taşıtların ya da posta paketlerinin enfeksiyonun
veya kontaminasyonun yayılmasını önleyecek
şekilde diğerlerinden ayrılmasını,
ü)
Transit gemi: Yabancı bir ülkeden gelip Türk Boğazlarını kullanarak hiçbir
Türk limanıyla ihtilat etmeden yabancı bir ülkeye giden gemi,
v)
Transit pratika: Türk boğazlarından transit geçecek gemilere transit geçiş
için verilen izni,
y)
Türk Boğazları: İstanbul Boğazı, Çanakkale Boğazı ve Marmara Denizinden
gemilerin geçiş alanı ile bu alanı çevreleyen kıyı şeridini,
z)
Tüzük: Dünya Sağlık Örgütü tarafından yayımlanan Uluslararası Sağlık
Tüzüğünü, aa) Uluslararası Aşı Belgesi: Tüzüğe göre bağışıklamanın kaydedildiği uluslararası geçerliliği
olan belgeyi,
bb) Uluslararası Önemi Haiz Halk Sağlığı Acil Durumu:
Bir hastalığın, uluslararası yayılma yoluyla diğer devletler için halk
sağlığı riski oluşturduğu, eşgüdüm içinde uluslararası yanıtta
bulunulmasını potansiyel olarak gerekli kıldığı tespit edilen olağandışı
olayı,
cc) Yıllık Gemi Sağlık Belgesi: Türk limanları arasında
seyreden, kabotaj hakkına sahip ikiyüzelli net
tondan büyük gemilere, yapılacak sağlık denetimi sonrasında bir yıllığına
verilen patentayı,
çç) Yıllık Gemi Sağlık Cüzdanı: Türk limanları arasında
çalışan ve kabotaj hakkına sahip ikiyüzelli net
tona kadar olan gemilere yapılacak sağlık denetimi sonrasında bir yıllığına
verilen patentayı
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Görev ve
Sorumluluklar
Sağlık denetimlerinin önceliği
MADDE 5 – (1) Limanlarda sağlık denetleme hizmetleri diğer
işlemlere göre öncelikli olarak yerine getirilir. Merkezlerde, gerekli
sağlık kontrol ve muamelelerini yapmak üzere yeteri kadar sağlık personeli
gündüz ve gerektiğinde gece göreve hazır halde bulundurulur.
Yetki ve sorumluluk
MADDE 6 – (1) Türk sahillerinde; Umumi Hıfzıssıhha Kanunu,
Uluslararası Sağlık Tüzüğü, ilgili mevzuat ve bu Yönetmelik hükümlerinin
öngördüğü tedbirleri almaya, aldırmaya ve gerekli denetimleri yapmaya
merkezler yetkilidir.
(2)
Türkiye limanlarında yapılacak sağlık denetimi ile halk sağlığına yönelik
önlemlerin alınma şekli ve yetkilendirilmesi Genel Müdürlükçe belirlenir.
Merkezlerin bu Yönetmelikte belirtilen iş ve işlemleri yürütmesi için gereken
ve hizmetin durumuna elverişli olacak yerler, Genel Müdürlük talebi üzerine
liman işletmecisi tarafından tahsis edilir.
(3)
Merkezler işlerini bağımsız olarak yürütürler. Yazışmalarını doğrudan Bölge
Koordinatör Tabiplikleri ve Genel Müdürlük ile yaparlar. Merkez bulunmayan
limanlarda bu Yönetmelikte belirtilen iş ve işlemler Genel Müdürlükçe
görevlendirilen merkez tarafından yapılır. Genel Müdürlük görevin gereği,
işlem hacmi, personel durumu gibi nedenlerle merkezlerin işlemlerini
birleştirerek yetkili merkez adına görev yapan mobilize merkezler
oluşturabilir.
Bölge koordinatör tabiplerinin
görev ve sorumlulukları
MADDE 7 – (1) Bölge
koordinatör tabipliklerinin görev ve sorumlulukları şunlardır;
a)
Sorumluluk bölgesindeki bağlı merkezlerde hizmetin daha iyi yürütülebilmesi
için gerekli kontrol, denetim ve eğitim çalışmalarını yapmak, denetim
faaliyet sonuçlarını her ay düzenli olarak bildirmek,
b)
İletişimin daha etkin ve hızlı bir biçimde gerçekleşmesi için Genel
Müdürlük ile birimleri arasında yapılacak yazışmaları takip etmek ve
gerektiğinde iletmek,
c)
Bölge koordinatör tabiplikleri personeli ve bölgelerine bağlı bulunan
merkez personelinin yıllık, mazeret ve hastalık izinlerini usulüne uygun ve
hizmeti aksatmayacak biçimde kullanmalarını sağlamak ve takibini yapmak,
ç)
Birimlerde hizmetin verim ve kalitesini yükseltmek üzere gerekli
planlamaları yapmak, tedbirleri almak ve Genel Müdürlük ile birlikte
koordineli olarak uygulanmasını sağlamak,
d)
Genel Müdürlük tarafından verilecek diğer benzeri görevleri yapmaktır.
Sağlık idare amiri
MADDE 8 – (1) Genel
Müdürlük, merkezde görev yapan tabiplerden birisini, tabip yoksa diğer
sağlık görevlilerinden birisini sağlık idare amiri olarak görevlendirir.
Sağlık idare amiri bu Yönetmelikte belirtilen iş ve işlemlerin yerine
getirilmesinden ve yaptırılmasından sorumludur.
Merkezlerin görev ve
sorumlulukları
MADDE 9 – (1) Merkezler, 9/5/2008
tarihli ve 26871 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemi Sağlık Resmi Kanunu
Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen ilgili hükümler ile birlikte aşağıdaki
görev ve sorumlulukları yerine getirir:
a)
Gemi kaptanından Deniz Sağlık Bildirimi Belgesini almak ve sağlık açısından
uygun olanlara serbest pratikasını vermek,
b)
Serbest pratikası verilen ve limana yanaşmış gemilerin sağlık belgelerini
ve sağlık durumunu inceleyerek sağlık denetimini yapmak,
c)
Sağlık denetimi tamamlanmış gemilere patenta
vermek,
ç)
Hareket limanı etkilenmiş ise gemiye, gemi personeline ve yolculara gereken
sağlık önlemlerini uygulamak,
d)
Etkilenmiş olan transit gemilerin Türk Boğazlarından kara ile bağlantı
kurmadan geçişini sağlamak,
e)
Etkilenmiş ve şüpheli gemiler hakkında gereken her türlü sağlık önlemlerini
uygulamak; gerekli durumlarda gemiyi, gemi çalışanlarını ve yolcuları
karantina altına almak,
f)
Gemiler limanda kaldığı süre içerisinde geminin bütün sağlık işlemleri ile
ilgilenmek, gerektiğinde gemideki yolcu ve gemi görevlilerinin sağlık
muayenesini yapmak ya da yaptırmak, ilgili mevzuat gereğince gemi sahibi,
kaptanı, tabipleri ile sağlık memurlarının yerine getirmek zorunda
oldukları sağlık işlemlerini denetlemek,
g)
Gerektiğinde yetkili kişiler veya kuruluşlarca gemilere deratizasyon
işleminin yaptırılmasını sağlamak, işlemin yapıldığını denetlemek,
limanları kemiricilerden ve vektörlerden uzak tutmak için gerekli
tedbirleri aldırmak,
ğ)
Gemide, gemi çalışanlarının ve yolcuların sağlık emniyeti açısından gerekli
tedbirlerin alınıp alınmadığının kontrolünü yapmak, gemilerde bulunması
zorunlu ilaç ve tıbbi malzemeleri denetlemek, tespit edilen eksiklikleri
tamamlatmak,
h)
Gemiler için gerekli sağlık iş ve işlemlerine dair belgeleri düzenlemek,
ı)
Bulaşıcı ve salgın hastalıklara sebep olabilecek, temizlenmesi mümkün veya
faydalı olmayan her çeşit eşyanın gemilerden boşaltılmasını sağlamak ve
deniz yolu ile ülkeye girmesini engelleyici tedbirler almak,
i)
Görev sahası içerisinde gemilerle temas eden ve liman dahilinde
çalışan; kamu görevlilerine, özel sektörde çalışan personele ve ilgili
diğer kişilere gerek görülmesi halinde sağlık kontrolü yapmak, koruyucu
önlemlerin alınmasını sağlamak ve gerekli aşıları uygulamak,
j)
Ülkeye gemilerle toplu halde girecek göçmenlere, hacılara, bunları taşıyan
ulaşım ve nakil araçları ile çalışanlarına ve yolculara gerekli sağlık
önlemlerinin alınıp alınmadığını denetlemek, alınan önlemlerin eksik olması
halinde tamamlattırılmasını sağlamak,
k)
Etkilenmiş bir bölgeden gelen veya kuşkulanılan ulaşım ve nakil araçları
çalışanları ve yolcularına gözetim uygulamak, hastalık taşıma ve yayma
olasılığı olan durumlarda Genel Müdürlükçe ve Bakanlıkça belirlenen sağlık
kuruluşunda tecrit ve tedavi edilmelerini, hastalığın yayılmasını
engelleyici önlemlerin alınmasını sağlamak,
l)
Gerektiğinde görev sahasında her türlü ilkyardım, acil yardım ve diğer
sağlık hizmetlerini yapmak,
m)
Seyahat sağlığı hizmetlerini vermek,
n)
Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre gemi adamlarının sağlık
raporlarıyla ilgili işlemlerini yürütmek,
o)
Gemilere verilen içme ve kullanma suları ile gıda maddelerinin sağlığa
uygun olup olmadığını denetlemek; görev sahası içerisindeki gıda
maddelerini, şebeke suyunu, dışarıdan getirilen içme ve kullanma sularını
denetlemek ve gerektiğinde analizlerini yaptırmak,
ö)
Ulusal ve uluslararası mevzuat uyarınca çevre sağlığı denetimleri yapmak,
p)
Uluslararası Cenazelerin Nakil Anlaşması hükümlerinden kaynaklanan
görevlerini yerine getirmek,
r)
Umumi Hıfzıssıhha Kanununda ve 6/11/1981 tarihli
ve 2548 sayılı Gemi Sağlık Resmi Kanununda belirtilen görevleri yerine
getirmeyen ve/veya yasaklayan fiil ve hareketleri yapan gemilere kanunda
öngörülen cezai müeyyideyi uygulamak,
s)
Genel Müdürlük ve Bölge Koordinatör Tabibince verilen diğer görevleri
yapmaktır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Gemilerin
Sağlık Denetimleri
Gemilere ilişkin sağlık
işlemleri ve yürütülmesi
MADDE 10 – (1) Türk
limanlarında sağlık işlemlerinin yürütülmesi Genel Müdürlük personeline
aittir. Yabancı limanlardan Türk limanlarına gelen gemiler ile Türk
Boğazlarında sağlık işlemine tabi tutulan gemiler merkezlerin sağlık
görevlileri tarafından sağlık durumları denetlenir. Bu personel tarafından
serbest pratika verilmedikçe gemilere başkasının girmesi ve çıkması
yasaktır.
Bildirim
MADDE 11 – (1) Yabancı limanlardan ilk Türk limanına veya
Türk Boğazlarına gelen bütün gemilerin geliş bilgileri; yetkilisi veya
acentesi tarafından en az 24 saat önce, seyir süresi 24 saatten kısa
seferler için en az 12 saat önce, Genel Müdürlükçe belirlenecek usul ve
esaslar doğrultusunda merkezlere bildirilir. Bildirim üzerinden geliş
limanının risk durumu değerlendirilir.
Pratika işlemi
MADDE 12 – (1) Yabancı bir limandan gelen her gemi ülkeye
giriş yaptığı ilk Türk Limanına yanaşmadan önce pratika işlemine tabidir.
Gemilere ilişkin pratika işlemi aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde
yapılır.
a)
Geminin deniz sağlık bildirimi alınıp, risk değerlendirilmesi yapılır.
Riskli bir durum tespit edilmediği takdirde serbest pratika verilir.
Serbest pratika verilmedikçe gemilerin kara ile ihtilatı yasaktır.
b)
Bütün gemiler; gemide bulaşıcı hastalık bulunması, bu hastalığa yakalanmış
hasta veya bu hastalıktan ölmüş cenaze olması durumlarında, yolları
üzerinde varacakları ilk limandaki merkeze bu durumu önceden bildirirler.
Bu gibi hallerde merkez görevlileri, geminin sağlık durumunu incelemekle,
gerekli sağlık tedbirlerini almakla ve pratika işlemlerini yapmakla
yükümlüdürler. Riskli durum düzelmeden yetkili sağlık görevlileri dışında
gemiye girilmesi veya bu görevlilerin nezareti olmadan gemiden çıkılması
yasaktır. Gerekli hallerde liman başkanlığınca güvenliğin sağlanması talep
edilir.
Pratika sırasında göz önüne
alınacak hastalıklar
MADDE 13 – (1) Merkez
görevlilerinin pratika sırasında göz önünde tutacakları bulaşıcı
hastalıklar; Tüzükte belirtilen, Dünya Sağlık Örgütü tarafından bildirilen
veya Bakanlıkça ve Genel Müdürlükçe duyurulan uluslararası önemi haiz halk
sağlığı acil durumunu gerektiren hastalıklardır. Bir geminin içinde,
hareket ettiği veya uğradığı limanlarda bu hastalıklardan herhangi biri
görüldüğü takdirde gerekli sağlık tedbirleri uygulanır.
Transit pratika
MADDE 14 – (1) Yabancı limanlardan Türk Boğazlarına gelen
gemiler, tonajları ve çeşitleri ayırt edilmeksizin Boğazlarda, 20/7/1936 tarihli Montreux
Boğazlar Rejimine İlişkin Olarak İmzalanan Sözleşmenin 3 üncü maddesinde
belirtilen sağlık kontrol işlemini yaptırmak ve transit pratika almak
zorundadır.
(2)
Boğazlardan transit geçen geminin yedeğinde ticaret kastı ile çekilen her
türlü deniz aracı transit pratika işlemine tabidir.
Karantina işaretlerinin
kullanımı
MADDE 15 – (1) Yabancı limanlardan limanlarımıza gelen ve
henüz serbest pratika almamış bulunan gemilerin tamamı ile herhangi bir
sebeple limanlara sığınan ve kara ile ihtilat etmek isteyen gemiler
gündüzleri ön taraftaki direğin iyi görünecek bir yerine uluslararası
işaret kitabının gösterdiği ölçüde karantina işareti (Q) harf bayrağı olan
sarı bayrağı çekerler. Geceleri ise her taraftan görülecek şekilde ve aralarında iki metre
uzaklık bulunan, açık vaziyette üstte kırmızı altta beyaz ışıktan oluşan
işaretleri kullanırlar.
(2)
Gündüzleri sarı bayrağı inmemiş, geceleri de kırmızı beyaz ışıkları
söndürülmemiş gemilerle ihtilat edilmesi yasaktır. Hiçbir nakil vasıtası bu
gemilere yanaşamaz ve bağlayamaz. Serbest pratika almayan bir gemi kendiliğinden
ihtilat eylediği takdirde bu hareketten doğacak kanuni sorumluluk serbest
pratika almadığı halde ihtilata rıza gösteren gemi kaptanına aittir.
(3)
Türk Boğazlarını transit geçecek gemiler ön direklerinin iyi görünecek bir
yerine gündüzleri uluslararası işaret kitabının gösterdiği ölçüde (T) harf
bayrağını çekmek ve geceleri ise ufkun her yerinden görülebilen yeşil ışık
kullanmak zorundadır.
Mücbir sebeplerle limanlara
sığınan gemilere yapılacak işlemler
MADDE 16 – (1) Mücbir bir sebep nedeniyle limanlara sığınan
ancak liman ile ihtilat etmek istemeyen gemiler, merkezin izin ve
gözetiminde, serbest pratika almaksızın 48 saat kalabilir. Bu süre
içerisinde meydana gelen bir arızanın incelenmesi, onarılması için uzman
veya tamirci getirilmesi, yola devam için yakıt ve kumanya ikmali yapılması,
maddi veya teknik zorunlu bir ihtiyacın karşılanması için kaptan veya
ilgili personelin karaya çıkması gibi durumlar geminin sağlık durumunu
etkilemez.
(2)
Bir limana sığınmaya mecbur olan gemilerin sağlık patentalarına
gerektiğinde geminin sağlık durumunda bir değişiklik olmadığı şeklinde şerh
konulur.
Sağlık tedbirleri
MADDE 17 – (1) Gemilerin mürettebatının, yolcularının,
gümrüklü alan içerisinde görev yapan özel ve resmî kurum çalışanlarının
Tüzükte belirtilen, Dünya Sağlık Örgütü tarafından bildirilen bulaşıcı ve
salgın hastalıklarından birisine yakalanıldığından kuşku duyulduğu
takdirde; her türlü sağlık tedbiri Genel Müdürlükçe re’sen
alınır.
(2) Dünya Sağlık Örgütü tarafından bildirilen Uluslararası
Önemi Haiz Halk Sağlığı Acil durumunda ilgili gemiye sağlık tedbiri
uygulamak gerekirse, gemide bulunanlardan gerekli görülenler portör
araştırması, tedavi, tecrit ve diğer sağlık işlemleri için en kısa sürede,
yükleri ile birlikte, sağlık görevlisi gözetiminde, kimse ile temas ettirilmeden
Bakanlık ve Genel Müdürlükçe belirlenen sağlık kuruluşlarına gönderilir. Bulaşık
gemi, mikrop ve vektörlerden temizleninceye kadar karantina demir yerinde
bekletilir.
(3)
Gemilere uygulanacak sağlık tedbirleri ve bu tedbirlerin uygulanmasında
merkezin sağlık görevlileri gerekli gördükleri takdirde geminin limandan
çıkışına müsaade etmez ve bu amaçla yetkili makamlar ile gerekli koordinasyon
sağlanır.
(4)
Kesin teşhis, tedavi ve tecrit yerleri Bakanlık tarafından belirlenen
yataklı tedavi kurumlarıdır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Merkezler
Tarafından Verilecek Sağlık Belgeleri
Sağlık belgeleri
MADDE 18 – (1) Merkezler tarafından düzenlenen sağlık
belgeleri; Gemi Sağlık Kontrol Sertifikası ve Gemi Sağlık Kontrolünden
Muafiyet Sertifikası, İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikası, Uluslararası Aşı
Sertifikası, Sağlık Kontrol Kartı, Yıllık Gemi Sağlık Belgesi, Yıllık Gemi
Sağlık Cüzdanı, Gemiadamı Sağlık Yoklama Belgesi,
Cenaze Nakil Belgesi, Hasta Nakil Belgesi, Personel Değişimi Belgesi ve
Genel Müdürlükçe belirlenecek diğer belgelerdir.
(2)
Bu Yönetmeliğin uygulanmasında kullanılacak belgeler Genel Müdürlükçe
belirlenip basımı ve dağıtımı yapılır.
İlaç ve tıbbi donanım
sertifikası
MADDE 19 – (1) Gemilerde yapılan denetim sonucunda geminin,
personel ve yolcuların sefer sırasındaki sağlık emniyeti açısından ilaç,
tıbbi malzeme, hijyen ve eğitim konusunda yeterli
olduğunu gösteren İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikasının süresi bir yıldır.
(2)
Bu belgenin usul ve esasları, verilme şekli, işlemlerinin standardı ve muaf
tutulacak gemiler Genel Müdürlükçe belirlenir ve uygulanır.
Gemi sağlık kontrol sertifikası
ve gemi sağlık kontrolünden muafiyet sertifikası
MADDE 20 – (1) Gemide yapılan denetim sonucunda, Genel
Müdürlükçe belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, uluslararası
sözleşmelere uygun olarak Gemi Sağlık Kontrol Sertifikası/Gemi Sağlık
Kontrolünden Muafiyet Sertifikası verilir. Gemi Sağlık Kontrol Sertifikası/Gemi
Sağlık Kontrolünden Muafiyet Sertifikasının süresi 6 aydır.
Cenazeler için izin belgesi
MADDE 21 – (1) Deniz yolu ile nakledilecek cenazeler için
belediye veya hükümet tabipliği tarafından verilen belgeler cenazenin
gemiye yüklenmesinden evvel bulunduğu limandaki merkezin memurlarına veya
sağlık işlerini gözeten memura gösterilerek işlem yaptırılması gereklidir.
(2)
Başka ülkelerden gemi ile gömülmek üzere yurda getirilen cenazelerin
bulaşıcı hastalıklar yönünden bir sakınca bulunmadığını gösteren izin
belgesi merkez tarafından düzenlenir.
Aşı uygulamaları ve aşı
sertifikaları
MADDE 22 – (1) Genel Müdürlükçe uygun görülen merkezlere,
uluslararası seyahat eden yolculara yönelik seyahat sağlığı hizmeti sunma,
aşı uygulama ve uluslararası aşı belgesi verme yönünden yetkili kılınarak
seyahat sağlığı merkezi haline getirilebilir.
(2)
Aşı hakkında yapılacak işlemlerin usul ve esasları Genel Müdürlük
tarafından belirlenir. Seyahat sağlığı merkezlerince gemiadamlarına,
yolculara, deniz işleri ile ilgili kimselere gerekli hallerde aşı tatbik
edilir ve sonucunda Tüzüğe uygun aşı sertifikası verilir. Aşı
sertifikalarının hekim tarafından düzenlenmesi şarttır. Ancak tabibin
sorumluluğu altında yardımcı sağlık personeline de aşı uygulaması
yaptırılabilir.
(3)
Aşı olması zorunlu olduğu halde aşı olmaktan kaçınan kimseler hakkında
usulüne uygun bir zabıt varakası tanzim edilerek ilgili Cumhuriyet
Savcılığına ve mülki idare amirine bildirilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Patenta
İşlemleri
Patenta
çeşitleri
MADDE 23 – (1) Usul ve esasları, verilme şekli, işlemlerinin
standardı ve muaf tutulacak gemiler Genel Müdürlükçe belirlenen ve
uygulanan patentalar; Sağlık Kontrol Kartı,
Yıllık Gemi Sağlık Belgesi ve Yıllık Gemi Sağlık Cüzdanıdır.
(2)
Yıllık gemi sağlık belgesi veya yıllık gemi sağlık cüzdanı bulunan gemiler
Türk limanları arasında seyrettikleri sürece sağlık kontrol kartından
muaftır.
(3)
Kabotaj hakkına sahip olmayan gemiler ile liman içerisinde çalışan gemiler
yıllık gemi sağlık cüzdanından muaftır.
Patentaların
geçerli sayılması için gereken şartlar
MADDE 24 – (1) Patentanın üzerinde
yapılan her türlü yazı değişiklikleri, kazıntı, silinti veya yetkili makamlarca
onaylanmamış düzeltmeler geçerliliğini ortadan kaldırır.
(2)
Bir geminin limandan hareketinden önce verilen sağlık kontrol kartı 48 saat
geçerlidir. Düzenlendiği saatten itibaren geçerlilik süresi içinde limandan
hareket etmeyen gemilerin sağlık kontrol kartı hükmünü kaybeder. Bu
gemilerin hareketlerinden önce yeni sağlık kontrol kartı almaları esastır.
Bulaşık patenta
ve patentasız gemiler
MADDE 25 – (1) Dünya Sağlık Örgütü tarafından bildirilen,
Uluslararası Önemi Haiz Halk Sağlığı Acil durumlarından birinin bulunduğu
bir limandan gelen gemiler bulaşık patentalı
sayılır.
(2)
Temiz olduğu halde Türk limanlarından birine gelinceye kadar gemide bu
hastalıklardan birinin görülmesi sebebi ile geminin sağlık durumunda
meydana gelen değişiklikler yüzünden vasıfları bozulan patentalar
da bulaşık sayılır.
(3)
Hiçbir patenta veya sağlık belgesine sahip
olmadan Türk limanlarına gelen gemiler bulaşık patenta
ile gelmiş gemiler gibi işleme tabi tutulur. Bu gemilerde gemiye ait
bilgilerin incelenmesi sonunda temiz bir limandan geldiği ve geminin sağlık
durumunda Uluslararası Önemi Haiz Halk Sağlığı Acil durumlarından herhangi
birinin bulunmadığı anlaşıldığı takdirde serbest pratika izni verilir, aksi
halde gereken sağlık tedbirleri alınır.
Yeni ve ilk defa sefere çıkacak
gemilere verilecek patentalar
MADDE 26 – (1) Yeniden inşa olunan veya önceden limanın
sınırları dahilinde çalışırken başka limanlara ilk
defa sefer yapacak gemilere patenta verilebilmesi
için gerekli sağlık denetimlerinin yapılması gerekir. Yeni
olan veya ilk defa limanın sınırları haricine sefer yapacak olan geminin
sahibi veya kaptanı bağlı bulundukları liman başkan veya memurluklarından
geminin yeni olarak inşa edildiğini ve ilk defa sefere çıkacağına dair
belgeleri ibraz etmeden; liman sınırları içinde çalışırken başka limanlara
sefer yapacak olan gemiler ise; resmi makamlardan alacakları belgeyi merkez
memurlarına göstermeden patenta alamazlar.
Yedekte götürülen gemiler
MADDE 27 – (1) Deniz araçları, yedeğinde ticaret kastı ile
çekilen kayık, yat, mavna, şat ve benzeri araçlar için de ayrıca bir patenta alırlar. Ancak bu çekilme işi kayık, mavna, şat
ve yatların yeni inşa edilmiş olmasından veya enkaz halinde tamir, satılmak
veya buna benzer başka bir sebeple yedekte götürüldüğü veyahut çeken
geminin yüküne dahil bulunduğu gümrük ve sair
resmi makamların belgeleri ile tespit edildiği takdirde bu gibi yedeğe
giren gemilerde patenta aranmaz.
(2)
Kurtarma gemilerinin yedeklerinde çekilen kazazede gemiler, patentası mevcut olduğu takdirde göstermeye
mecburdurlar. Bu gibi kazazede gemilerin patentasının
kaybolduğu anlaşıldığı takdirde durum tespit edilerek yeni patenta verilir.
Patentaların
verilmeyeceği haller
MADDE 28 – (1) Türk limanlarından sefer açan gemilere sağlık
şartlarını yerine getirmeden patentaları verilmez.
Bu gemilerin kalkışına izin verilmemesi için yetkili makamlarla gerekli koordinasyon
sağlanır.
Bulaşık limanlardan gelen
gemilere yapılacak işlemler
MADDE 29 – (1) Bulaşık limanlardan gelen gemilere yapılacak
işlemler şunlardır:
a)
Bulaşık limanlardan gelen gemilerin limanlarımızda tabi tutuldukları sağlık
işlem ve tedbirlerinin patentalarına yazılması
zorunludur.
b)
Herhangi bir gemi, merkez tarafından tatbik edilecek sağlık tedbirini kabul
etmezse, bu patentasına yazılır ve serbest
pratika verilmez.
c)
Yabancı limanlardan gelen gemilerin sağlık bildirimlerinde ve patentalarında görülecek bulaşıcı hastalık açıklamaları
derhal Bölge Koordinatör Tabibine ve Genel Müdürlüğe bildirilir.
Sağlık işlemlerinden istisna
gemiler
MADDE 30 – (1) Aşağıdaki gemiler pratika ve patenta belgesinden istisnadır;
a)
Cumhurbaşkanına tahsis olunan gemiler,
b)
Türk harp gemileri ve donanmaya bağlı yardımcı gemiler,
c)
Yabancı harp gemileri ve donanmalarına bağlı yardımcı gemiler,
ç)
Devlet başkanları veya Türkiye Cumhuriyeti Devletini ziyarete gelen
kimseleri taşıyan özel gemiler ve yatlar,
d)
Ticaretle ilgili olmayıp sınırlı görevler için kullanılan kamu idarelerine
veya yerel yönetimlere ait gemiler,
e)
Liman sınırları içinde çalışıp başka bir limana uğramadan geri dönen her
çeşit gemiler.
(2)
Tüzükte belirtilen veya Dünya Sağlık Örgütü tarafından bildirilen
hastalıklardan, bir bulaşıcı
hastalık şüphesi ve olgusunun yakın tehdidi altında bulunulması veya
bulaşıcı hastalığın ortaya çıkması hallerinde sağlık işlemlerinde herhangi
bir istisna gözetilmez.
ALTINCI BÖLÜM
Türk
Boğazlarını Transit Geçmek İsteyen Gemilere Yapılacak İşlemler
Mecburi transit işlemine tabi
gemiler
MADDE 31 – (1) Mecburi transit işlemine tabi gemiler
şunlardır;
a)
Bulaşık veya şüpheli ilan olunan limanlardan geldikleri halde
limanlarımızda uygulanan sağlık tedbirlerini kabul etmeyen gemiler,
b)
Sağlık şartları uygun olmayan yolcuları bulunup sağlık bakımından Türk
limanlarına çıkışı mahzurlu görülen gemiler.
(2)
Mecburi transit işlemine tabi tutulan gemilerin Türk Boğazlarına
gelişlerinde, sağlık işlemlerini yapmakla görevli olan Çanakkale veya Büyükdere merkezleri gemi üzerinde derhal sağlık
gözetimi kurmaya mecburdur. Gemi kaptanları, gemilerine merkezlerince
gerektiğinde görevlendirilen sağlık personelini, geldiği yöne göre
Karadeniz için Çanakkale Merkezine, Akdeniz için Büyükdere
Merkezine bıraktıktan sonra yollarına devam edebilirler. Tersi bir durumda
sorumluluk gemi kaptanı veya acentesine aittir. Bu gibi gemiler Türk
Boğazlarını sağlık gözetimi altında geçip hiçbir Türk Limanına
uğrayamazlar.
(3)
Mecburî transit işlemine tabi gemilerin hiçbir surette ihtilatına izin
verilemez.
İsteğe bağlı transit işlemine
tabi gemiler
MADDE 32 – (1) Bulaşık ve şüpheli olmayan bir limandan gelip
Türk limanları ile temasında sağlık yönünden hiçbir mahzur bulunmadığı halde
gemi kaptanlarının isteği ile Türk Boğazlarını transit geçmek isteyen
gemiler, isteğe bağlı transit işlemine tabidir. Türk Boğazlarını isteğe
bağlı transit olarak geçecek gemiler, Çanakkale veya Büyükdere
Merkezlerinde sağlık denetimine tabi tutulurlar.
İsteğe bağlı transit işlemine
tabi gemilerin ihtilatı
MADDE 33 – (1) Transit olarak geçmek üzere Çanakkale veya Büyükdere Merkezlerinde transit sağlık pratikası alan
gemiler; Türk boğazlarında bir limana gelir veya yabancı bir limana
gitmeksizin Türk boğazları dışında bir Türk limanına veya zorunlu
ihtiyaçlarını karşılamak üzere İstanbul veya Çanakkale liman sahası içinde
demirleyip 48 saatten fazla süre kalır, yük ve yolcu indirip bindirdiği
takdirde, o limanda bulunan merkeze müracaat ederek serbest pratika almak
zorundadır.
İsteğe bağlı transit işlemine
tabi gemilerden karaya çıkacak veya gemiye girecek kimseler
MADDE 34 – (1) Türk boğazlarında isteğe bağlı transit
işlemine tabi gemilerin, demirleme sahasında 48 saatlik süre içerisinde
merkezden izin alınması kaydıyla;
a)
Meydana gelen bir arızanın incelenmesini ve onarılmasını temin etmek için
uzman veya tamirci getirilmesi,
b)
Yola devam için yakıt ve kumanya ikmali veya arıza giderilmesi gibi maddi
veya teknik zorunlu bir ihtiyacın karşılanması maksadıyla kaptan veya
ilgili personelin karaya çıkması ve geminin acentelik işlemleri için acente
ile temas sağlanması,
c)
Transit gemi sağlık resmi ödeyerek Türk boğazlarında seyreden geminin,
makine arızası, kaza ve yangın gibi mücbir sebeplerle bir Türk limanına
sığınması,
ç)
Ölüm, hastalık, sözleşme feshi veya izin gibi zorunlu sebeplerden dolayı,
merkez tabibinin ve nöbetçi memurunun izin ve refakatinde, gerekli gemiadamı değişiminin yapılması,
hallerinde transit niteliği devam eder ve bu süreyi
geçiren geminin serbest pratika alması zorunludur. Bu sürenin Trafik
Kontrol Merkezince belirlenen nedenlerle uzamış olması geminin transit
niteliğini etkilemez.
(2)
Bu madde hükümlerine göre gemilerin transit nitelinin devam ediyor olması
sağlık kontrol iş ve işlemlerinin yapılmasına engel teşkil etmez.
YEDİNCİ BÖLÜM
Ceza
Hükümlerinin Uygulaması ve Yasak Olan Davranışlar
Sağlık mevzuatına uyma
zorunlulukları
MADDE 35 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine tabi olan bütün gemi
yetkilileri sağlık mevzuatına uymakla yükümlüdür. Merkezin sağlık
görevlileri, gemilerin sağlık mevzuatına aykırı hareket edip etmediklerini
her zaman denetleyebilirler.
(2)
Sağlık mevzuatına uymayan gemi yetkilileri hakkında, Gemi Sağlık Resmi
Kanunu hükümlerine göre idari para cezası uygulanır. Aykırı hareketin
önlenmesi veya engellenmesi için gerektiğinde liman başkanlığının
müdahalesi de istenir.
Gemilere yasak davranışlar
MADDE 36 – (1) Gemilerin aşağıda gösterilen davranışlarda
bulunmaları yasaktır;
a)
Limandan sağlık işlemi yaptırmadan hareket edilmesi,
b)
Sağlık işlemlerini yaptırmak üzere sağlık denetleme merkezleri önünde veya
bu merkezlerin gösterdikleri yerde durulmaması,
c)
Gemide sağlık tedbirlerinin alınmaması ve ilaç, tıbbi malzeme ve ilkyardım
personelinin bulundurulmaması,
ç)
Sağlık denetiminde gereken sağlık belge ve sertifikalarınının
bulundurulmaması ve süresinde yenilenmemesi,
d)
Yabancı bir limandan gelen bir geminin, serbest pratika almadan limana
yanaşması veya herhangi bir madde alıp veya insan indirip bindirmesi,
e)
Gerçeğe uymayan sağlık bildirimi verilmesi,
f)
Hastalıkların oluşumu ve yayılmasına neden olan mikroorganizmalar ve
vektörlerle ilgili önlemlerin alınmaması,
g)
Bulaşık bir limandan gelen geminin sağlık muayenesi bitip temiz pratika almadan
rıhtıma yanaşması ya da sağlık denetimleri sonunda ancak bazı şartlar
altında temiz pratika verilen geminin,
rıhtıma yanaştıktan sonra bu şartları yerine getirmemesi,
ğ)
Bulaşık bir geminin, sağlık muayenesi bitip temiz pratika almadan limana girmesi
ya da koruma yerine alınan bulaşık bir geminin, sağlık tedbirlerinin
eksiksiz yerine getirilmesine karşı engeller ve güçlükler çıkarması ve
temiz pratika almadan koruma yerinden hareket etmesi,
h)
Gerekli durumlarda gündüzleri geminin ön direğinde sarı karantina bayrağı
ve geceleri üstte kırmızı, altta beyaz fener bulundurulmaması.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Gizlilik
MADDE 37 – (1) Gemi adına merkezlere verilen her türlü bilgi
ve belgenin gizli tutulması esastır. Ancak bu bilgi ve belgelerin ilgili
mahkemeler veya yetkili diğer resmi makamlar tarafından istenmesi halinde
yetkili sağlık idare amirince onaylanmış birer suretlerinin verilmesi
zorunludur.
Yürürlükten kaldırılan
yönetmelik
MADDE 38 – (1) 13/5/2005 tarihli ve
25814 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sahil Sağlık Denetleme
Merkezlerinde Uygulanacak Sağlık İşlemlerine İlişkin Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 39 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 40 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı
yürütür.
|