|
Çevre ve Orman Bakanlığından:
ÖMRÜNÜ TAMAMLAMIŞ LASTİKLERİN
KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı,
ömrünü tamamlamış lastiklerin;
a) Çevreye zarar verecek
şekilde doğrudan veya dolaylı olarak alıcı ortama verilmesinin önlenmesine,
b) Geri kazanım veya bertarafı için toplama ve taşıma sisteminin kurulması,
yönetim planının oluşturulması ve ömrünü tamamlamış lastiklerin yönetiminde
gerekli düzenlemelerin ve standartların sağlanmasına,
c) İthalatı, ihracatı ile
transit geçişine ilişkin sınırlama ve
yükümlülüklere,
yönelik idari ve teknik
esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, bisiklet ve
dolgu lastikleri hariç, ömrünü tamamlamış diğer tüm lastiklerin atıklardan
ayrı olarak toplanması, taşınması, geçici depolanması, geri kazanılması, bertarafı, ithalatı, ihracatı ile transit geçişine ilişkin yasal sınırlama ve yükümlülükleri,
alınacak önlemleri, yapılacak denetimleri, tabi olunacak hukuki ve cezai
sorumlulukları kapsar.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik;
a) 9/8/1983 tarihli ve 2872
sayılı Çevre Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi, 8,
11 ve 12 nci maddeleri ile 1/5/2003 tarihli ve
4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun
9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (p) ve (s) bentlerine dayanılarak,
b) 15/5/1994 tarihli ve 21935
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Sınırlarötesi
Taşınımının ve Bertarafının
Kontrolüne İlişkin Bazel Sözleşmesine paralel
olarak,
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Araç muayene istasyonu:
11/7/2002 tarihli ve 24812 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Araç Muayene
İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında
Yönetmelikte belirtilen yerleri,
b) Bakanlık: Çevre ve Orman
Bakanlığını,
c) Bazel
Sözleşmesi: 15/5/1994 tarihli ve 21935 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Tehlikeli Atıkların Sınırlarötesi Taşınımının ve Bertarafının
Kontrolüne İlişkin Bazel Sözleşmesini,
ç) Bertaraf: Geri kazanıma
uygun olmayan lastiklerin çevreyle uyumlu bir şekilde zararsız hale
getirilmesini,
d) Geçici depolama: Bu
Yönetmeliğin 15 inci maddesine göre yer seçimi yapılan ve bu Yönetmeliğin
16 ncı maddesinde belirtilen teknik özelliklere
göre kurulan ve işletilen ÖTL toplama noktalarını,
e) Geri kazanım: Fiziksel
ve/veya kimyasal işlemlerle ulusal veya uluslararası standartlar ve
şartnamelere uygun ürün elde edilmesi, enerji kazanımı ve ilgili
standartlara uygun mühendislik uygulamaları amaçlı kullanımları,
f) Kaplamacı: Kaplamalık lastik
karkaslarını kaplayıp yeniden kullanılmasını sağlayan gerçek ve tüzel
kişileri,
g) Karkas: Sırtındaki dişleri
kısmen aşınmış ancak kaplanıp yenilendikten sonra tekrar kullanılabilecek
durumdaki kullanılmış lastikleri,
ğ) Kanun: 2872 sayılı Çevre
Kanununu,
h) Kota: Bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinde belirtilen esaslar doğrultusunda
üreticiler tarafından toplanması gereken tonaj bazında ÖTL miktarını,
ı) Lastik: Yolcu ve yük nakil
araçları altında bazı bağlayıcı ve güçlendirici bileşenlerle, kauçuktan
üretilen, kullanılan takviye malzemesine göre sınıflandırılan araç
lastikleri olarak adlandırılan değişik tip ve ebattaki ürünleri,
i) Lisans: ÖTL’lerin
çevreyle uyumlu geri kazanımının veya bertarafının
yapıldığını gösteren yeterlilik belgesini,
j) Lastik üreticisi: Lastiği imal eden, ürüne adını, ticari
markasını veya ayırt edici işaretini koymak suretiyle kendini
üretici olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi; üreticinin Türkiye dışında
olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya
ithalatçı ile bağımsız ithalatçıları,
k) Orijinal ekipman: Araç
üreticisi ve treyler üreticilerine verilen lastikleri,
l) Ömrünü tamamlamış lastik
(ÖTL): Faydalı ömrünü tamamladığı belirlenerek araçtan sökülen orijinal
veya kaplanmış, bir daha araç üzerinde lastik olarak kullanılamayacak
durumda olan ve üretim esnasında ortaya çıkan ıskarta lastikleri,
m) Ömrünü tamamlamış lastik
üreticisi: Lastiği araçlarında kullanarak ÖTL oluşumuna sebep veren gerçek
ve tüzel kişiler ile ÖTL oluşumuna sebep verenin bilinmemesi durumunda ise ÖTL’leri zilyetliğinde veya mülkiyetinde bulunduran
gerçek ve tüzel kişileri,
n) Yetkili taşıyıcı: Bu
Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde belirtilen özelliklere sahip araçları olan
ve kota kapsamında üretici ile sözleşme yapmış gerçek ve tüzel kişileri,
ifade eder.
Genel
ilkeler
MADDE
5 – (1) ÖTL yönetimine ilişkin
ilkeler şunlardır:
a) Geri kazanım ve bertaraf işlemlerinin,
hava, su, toprak, bitki ve hayvanlar üzerinde tehlike yaratmadan, ses ve
koku yoluyla çevreye herhangi bir olumsuz etkide bulunmadan ve doğal çevre
ile koruma alanlarına zarar vermeden yapılması zorunludur.
b) ÖTL’lerin
geri kazanımı esastır.
c) Lastik üreticileri lastik
ömrünü uzatacak tedbirleri tasarım aşamasında alırlar.
ç) ÖTL’lerin
ithalatı yasaktır.
d) Transit ve ihracat
işlemlerinde Bazel Sözleşmesi esasları uygulanır.
e) ÖTL’lerin
hangi sebeple olursa olsun vadi veya çukurlarda dolgu malzemesi olarak
kullanılması, katı atık depolama tesislerine kabulü ve depolanması,
ısınmada kullanılması, gösteri ve benzeri fiilleri kapsayacak şekilde her
ne amaçla olursa olsun yakılması yasaktır. Aksine hallerde bu Yönetmeliğin
25 inci maddesi hükümleri uygulanır.
f) Lastik tamirhaneleri,
kaplamacılar, perakende satış noktaları, oto sanayi ve benzeri yerlerde
ömrünü tamamlamış lastikler açık alanda biriktirilemez. Biriktirme
yerlerinde yangına ve sivrisinek, fare gibi zararlıların üremesine karşı
önlem alınır. ÖTL’ler yetkili taşıyıcılara teslim
edilinceye kadar en fazla altmış gün bu yerlerde muhafaza edilebilir.
g) ÖTL üreticisi, aracının
lastiklerini değiştirdiğinde eski lastiklerini, lastik dağıtımını ve
satışını yapan işletmelere veya yetkili taşıyıcılara teslim eder.
ğ) ÖTL’ler
yetkili taşıyıcılara bedelsiz olarak teslim edilir. Yetkisiz kuruluş ve
kişilerin taşıma yapması yasaktır.
h) Yarış pistleri, çocuk oyun
alanları, karting pistleri ve benzeri alanlarda
çarpma bariyeri olarak kullanılan ÖTL’lerin bertarafı, bu
yerleri işletenler tarafından sağlanır.
ı) ÖTL’lerin
yarattığı çevresel kirlenme ve bozulmadan doğan zararlardan dolayı, lastik
üreticileri, ÖTL üreticileri, taşıyıcılar, geçici depolama alanı
işletmecileri, geri kazanım ve bertarafçılar
kusur şartı aranmaksızın müteselsilen
sorumludurlar.
i) Ömrünü tamamlamış taşıt söküm tesislerini işletenler, ortaya çıkan ÖTL’lerin bu Yönetmelik kapsamında geri kazanımını veya
bertarafını sağlarlar veya sağlatırlar.
j) ÖTL’lerden
kaynaklanan her türlü çevresel zararın giderilmesi için yapılan harcamalar,
kirleten öder prensibine göre karşılanır. Ortaya çıkan ÖTL’lerin
bertarafından sorumlu gerçek ve tüzel kişilerin
çevresel zararı durdurmak, gidermek ve azaltmak için gerekli önlemleri almaması
veya bu önlemlerin yetkili makamlarca doğrudan alınması nedeniyle kamu
kurum ve kuruluşlarınca yapılan gerekli harcamalar 21/7/1953 tarihli ve
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre
ÖTL’lerin yönetiminden sorumlu olanlardan tahsil
edilir. Ancak, kirletenlerin ödeme yükümlülüğünden kurtulabilmesi için,
kirlenmenin önlenmesi ve sınırlanması konusunda her türlü tedbiri
aldıklarını ispat etmeleri gerekir.
İKİNCİ BÖLÜM
Görev, Yetki ve Yükümlülükler
Bakanlığın
görev ve yetkileri
MADDE
6 – (1) Bakanlık;
a) ÖTL’lerin
çevreyle uyumlu bir şekilde yönetimini sağlamak için bu Yönetmelik
kapsamında sorumlulukları belirtilen ilgili taraflar ile birlikte yönetim
planlarını oluşturmakla,
b) Bu Yönetmeliğin
uygulanmasına yönelik yeni sistem ve teknolojilerin uygulanmasında ulusal
ve uluslararası işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla,
c) İl çevre ve orman
müdürlüklerinden gelen aylık raporları değerlendirmek, izin, tesis kapatma
onayı gibi her türlü bildirimi almak ve gerekli denetimleri yapmakla,
ç) Geri kazanım tesislerine
lisans vermekle,
d) Kota müracaatlarını
değerlendirerek, belirlenen kota oranlarında üreticiler tarafından ÖTL’lerin taşınmasını, geri kazanımını ve bertarafını sağlatmakla,
e) Bu Yönetmeliğe aykırılık halinde
gerekli cezanın uygulanmasını temin etmekle,
görevli ve yetkilidir.
İl
çevre ve orman müdürlüklerinin görev ve yetkileri
MADDE
7 – (1) İl çevre ve orman
müdürlükleri;
a) Geçici depolama alanlarına
bu Yönetmeliğin 21 inci maddesi gereğince izin vermek, izin verilen
alanları Bakanlığa bildirmek ve bu alanları denetlemekle,
b) Mücavir alan dışında, ÖTL
üreticilerinin ÖTL’leri açık alanda
biriktirmesini önlemekle, bunların yetkili taşıyıcılara teslim edilmesini
sağlatmakla,
c) Lisanssız faaliyette bulunan
geri kazanım tesislerini Bakanlığa bildirmekle, bu Yönetmeliğe aykırı
faaliyette bulunan işletmelere gerekli cezai işlemi uygulamakla,
ç) Geçici depolama alanlarından
alınacak aylık toplam stok bilgilerini Bakanlığa göndermekle,
d) Geri kazanım ve bertaraf
tesislerinde bu Yönetmelik hükümleri gereğince denetim yapmakla,
görevli ve yetkilidir.
Belediyelerce
alınacak tedbirler
MADDE
8 – (1) Belediyeler;
a) ÖTL’leri,
belediye katı atık depolama tesislerine kabul etmemekle,
b) Geçici depolama alanları
için uygun yer bulunamaması durumunda, geçici depolama alanları için yer
göstermekle,
c) ÖTL’lerin
toplanması ile ilgili olarak üreticilerin sorumluluğu ve programı
dahilinde, gerektiğinde üretici ile işbirliği yaparak, ayrı toplama
yapmakla, halkı bilgilendirmekle ve eğitim programları düzenlemekle,
ç) Mücavir alan içinde ÖTL
üreticilerinin açık alanda ÖTL biriktirmesini önlemekle,
d) Denetimlerde, ÖTL’lerin yasal olmayan yollarla taşındığının, izinsiz
geçici depolandığının, lisanssız geri kazanıldığı ve bertaraf edildiğinin
tespiti halinde, durumu tespit tutanağı ile il çevre ve orman müdürlüğüne
bildirmekle,
ilgili hususlarda gerekli
tedbirleri alırlar.
Lastik
üreticisinin yükümlülükleri
MADDE
9 – (1) Lastik üreticileri;
a) Üretimde çevre kirlenmesini
ve enerji tüketimini azaltıcı önlemler almakla,
b) Bu Yönetmeliğin 18 inci
maddesine göre EK-2’de yer alan kota müracaat formunu doldurarak, her yıl
mart ayı sonuna kadar Bakanlığa kota müracaatında bulunmakla,
c) Lastik kullanımı ve ÖTL’lerin düzenli toplanması konusunda tüketicinin
bilgilendirilmesi için gerekli çalışmaları yapmakla, toplama faaliyetlerine
kamuoyunun katılımının arttırılması için lastik tüketicilerinin
yükümlülüklerini de içeren dokümanları ve uyarı işaretlerini lastik satış ve
değiştirme noktalarında bulundurmakla,
ç) Geri kazanılması mümkün
olmayan ÖTL’leri bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesi
doğrultusunda bertaraf ettirmekle,
yükümlüdür.
Kaplamacıların
yükümlülükleri
MADDE
10 – (1) Kaplamacılar, lastiklerin
can ve mal güvenliği açısından üretim ve kullanımında gerekli
standardizasyonun sağlanması için ticari taşıtların ve römorkların havalı
lastiklerinin kaplanmasında 1/2/2006 tarihli ve 26067 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları İçin Kaplanmış Havalı (Pnömatik) Lastiklerin İmalatının Onayı ile İlgili
Teknik Düzenlemeye (R-108) İlişkin Tebliğ (No: SGM-2006/7) de belirtilen
kurallara ve buna ilişkin diğer teknik düzenlemelere uymakla yükümlüdürler.
(2) Teknik açıdan kaplamaya
uygun bulunmayan lastik karkasları, bu Yönetmeliğin 12 nci
maddesine göre yetkili taşıyıcılar dışında hiçbir kişi veya kuruluşa,
hiçbir amaçla verilemez. Kaplama faaliyeti esnasında ortaya çıkan atıklar
türlerine uygun olarak bertaraf ettirilmesi kaplamacıların
yükümlülüğündedir.
(3) Kaplamacılar, kaplanan
ve/veya kaplanamayacak durumda olan lastik miktarlarıyla ilgili kayıtları
tutar. Bu kayıtlar EK-3’te yer alan kaplamacı müracaat formu ile her yıl
şubat ayı sonuna kadar Bakanlığa bildirilir. Bakanlık gerekli durumlarda
beyanları yeminli mali müşavirlere kontrol ettirebilir. Bunun için
yapılacak harcamalar, ilgili firma tarafından karşılanır. Tutulan kayıtlar
gerektiğinde ibraz edilmek üzere üç yıl boyunca muhafaza edilir.
Geri
kazanım tesislerini işletenlerin yükümlülükleri
MADDE
11 – (1) Geri kazanım tesislerini
işletenler;
a) Bakanlıktan bu Yönetmeliğin
22 nci maddesi gereğince ÖTL geri kazanım lisansı
almakla,
b) Yetkili taşıyıcılar ve
ulusal atık taşıma formuyla getirilmeyen ÖTL’leri
tesise kabul etmemekle,
c) Tesiste giriş bölümü, kabul
ünitesi, depolama alanı bulundurmakla,
ç) Tesis içi depolama
alanlarında bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde
belirtilen şartları sağlamakla,
d) Tesiste oda sıcaklığında
kırım yapılıyor ise iç ortam gürültüsünün önlenmesi için 23/12/2003 tarihli
ve 25325 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gürültü Yönetmeliği hükümleri
gereğince gerekli önlemleri almakla, kırma işlemleri sırasında oluşacak
tozdan çalışanların ve çevrenin olumsuz etkilenmesini önlemek için
4/12/1973 tarihli ve 7/7583 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
kararlaştırılan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü gereğince uygun
nitelikte havalandırma ve filtre sistemleri kurmakla,
e) 26/12/2003 tarihli ve 25328
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve
Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun faaliyette
bulunmakla,
f) Geri kazanım veya bertarafı sağlanan ÖTL miktarları için kayıt tutmakla,
aylık faaliyet raporunu Bakanlığa göndermekle,
yükümlüdürler.
Yetkili
taşıyıcı yükümlülükleri
MADDE
12 – (1) Ömrünü tamamlamış
lastikleri taşıyan gerçek ve tüzel kişiler;
a) Kota kapsamında üretici
adına lastik taşımak için üreticilerle sözleşme yapmakla,
b) Araçlarda bu Yönetmeliğin 14
üncü maddesinde belirtilen teknik özellikleri sağlamakla,
c) Taşıma işlemlerinde bu
Yönetmeliğin 14 üncü maddesine göre ulusal atık taşıma formu kullanmakla,
yükümlüdür.
Geçici
depo işletenlerin yükümlülükleri
MADDE
13 – (1) Geçici depolama alanı
kuracak ve işletecek gerçek ve tüzel kişiler;
a) Bu Yönetmeliğin 15 inci ve
16 ncı maddelerine uygun olarak geçici depolama
alanlarını kurmak ve işletmekle,
b) Bu Yönetmeliğin 21 inci
maddesine göre geçici depolama alanı için il çevre ve orman müdürlüğünden
izin almakla,
c) ÖTL’lerin
yetkili taşıyıcılar ile taşınmasını sağlamakla,
ç) ÖTL’lerin,
lisanslı geri kazanım veya lisanslı bertaraf tesislerine gönderilmesini
sağlamakla,
d) Toplanan, geri kazanıma ve bertarafa gönderilen ÖTL miktarları için kayıt
tutmakla, bunları her ay il çevre ve orman müdürlüğüne rapor etmekle,
yükümlüdürler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin
Taşınması ile İlgili Hükümler
Araçların
teknik özellikleri ve ulusal atık taşıma formu bulundurma zorunluluğu
MADDE
14 – (1) Taşıma araçlarının normal
kasa ve ağ veya branda ile kapatılmış olması, kasanın her iki yüzünde beyaz
zemin üzerine kırmızı renkte, dikey yüksekliği en az 20 cm olan
"Ömrünü Tamamlamış Lastik Taşıma Aracı" ifadesinin yer aldığı
sabit veya seyyar uyarı levhalarının bulundurulması zorunludur. Araçlarda
13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu gereğince
yangın söndürme cihazları bulundurulması gerekmektedir. Ayrıca taşıma
esnasında araçlarda il çevre ve orman müdürlüklerinden temin edilecek
ulusal atık taşıma formu bulundurulması zorunludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Geçici
Depolama Alanları ile İlgili Hükümler
Geçici
depolama alanlarının yer seçimi
MADDE
15 – (1) Geçici depolama alanları
aşağıda belirtilen kriterlere göre seçilir:
a) Geçici depolama alanları,
taşkın riskinin yüksek olduğu bölgelerde, heyelan, deprem, çığ ve erozyon
bölgelerinde, yangın riski taşıyan alanlar ile tarım ve orman arazileri,
meskun mahaller gibi yerlerde kurulamaz.
b) Lastik yığınları yüksek
gerilim hatları altında bulunamaz.
Geçici
depolama alanlarının teknik özellikleri ve işletme koşulları
MADDE
16 – (1) Geçici depolama
alanlarında aşağıdaki teknik özellikler ve işletme koşulları sağlanır:
a) Bu alanların zemini, beton,
sıkıştırılmış kil veya yangına meydan vermeyen buna benzer maddelerle
kaplanarak sızdırmazlık koşulları sağlanır. Bu alanlarda yağmur suyu
birikintilerinin oluşmasını önleyecek şekilde zemine şekil verilir ve depo
çevresinde yağmur suyu drenaj kanalları bulundurulur.
b) Sahada yangına karşı gerekli
tedbirler alınır. Depolanan lastiklerin toplam hacmi 2000 m3 ü geçecek ise dakikada 2500 litre suyu 6 saat boyunca
sağlayabilecek bir su kaynağı hazırda bulundurulur.
c) Lastiklerin istiflenmesi ve
depolanmasında 4/12/1973 tarihli ve 7/7583 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile kararlaştırılan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün ilgili hükümleri
doğrultusunda uygulama yapılır. Lastik yığınları ile depolama sahası sınırı
arasında koruma hattı ve lastik yığınları arasında iç yangın yolları
bırakılır.
ç) İlgili belediyenin itfaiye
müdürlüğünden yangın tedbirlerinin yeterli olduğuna dair belgenin alınması
zorunludur.
d) Sahanın etrafı en az 1,5
metre yüksekliğinde yapı malzemesi ile çevrilir.
e) Elektrik, aydınlatma
direkleri tesisatı ve teçhizatı ile topraklama ilgili mevzuata göre yapılır.
Yıldırım tehlikesine karşı TS 622’ye uygun bir paratoner sistemi kurulur.
f) İdari binalar, araç park
alanı, yanıcı malzemeler dahil her türlü yangına açık maddeler, lastik
yığınlarından en az 60 metre uzaklıkta olmalıdır.
g) Sahada çalışan bütün motorlu
araçlarda yangın söndürme cihazı bulunmalıdır.
ğ) Tesise kabul edilen ve
çıkışı yapılan ÖTL miktarlarının tespiti için kantar bulundurulması,
kayıtların tutulması ve kayıt tutulmasından sorumlu en az bir teknik
personelin tesiste bulundurulması gereklidir.
h) Lastik yığınlarının üzeri ve
çevresi, sivrisinek, fare gibi zararlıların ürememesi için düzenli olarak
ilaçlanır.
ı) Lastiklerin kapladığı alanın
en aza indirilmesi ve taşıma kolaylığının sağlanması amacıyla bu alanlarda
çevre kirliliği yaratmayacak şekilde lastik kırma ve parçalama üniteleri
kurulabilir.
i) Lastik yığınlarının 300
metreden daha yakınında açık alanda ateş yakılmasına ve 60 metreden daha
yakınında ise kaynak veya başka ısı üreten cihazların çalıştırılmasına izin
verilmez.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Kota Uygulaması ile İlgili Hükümler
Kota
uygulaması ve sorumluluklar
MADDE
17 – (1) Bakanlık, ÖTL’lerin çevre ile uyumlu yönetiminin sağlanması
amacıyla üretici sorumluluğu kapsamında kota uygulamasını zorunlu kılar.
(2) Bu kapsamda üreticiler, her
yıl bir önceki yıl iç piyasaya sürülen lastik tonajını hesaba alarak bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği ilk yıl %30, ikinci yıl %35, üçüncü yıl %40,
dördüncü yıl %45 ve beşinci yıl %50 devamı yıllarda ise Bakanlığın ortalama
lastik aşınma oranını dikkate alarak belirleyeceği oranlarda ÖTL’leri toplamak/toplatmak, toplanan miktarın geri
kazanımını veya bertarafını sağlatmak ve bu
işlemleri Bakanlığa belgelemekle yükümlüdürler. Bu amaçla, bu Yönetmeliğin
18 inci maddesine göre Bakanlığa başvuru yapılması zorunludur. Birinci yıl
kota değerine ulaşılamaması durumunda, üreticilerin gerekçeleri Bakanlıkça
makul bulunursa, ulaşılan reel toplama oranı bir
defaya mahsus olmak üzere kota oranı olarak kabul edilebilir.
(3) Lastik üreticisi, ÖTL’lerini alıcı ortama olan etkilerini asgariye
indirebilmek amacıyla, taşınması, geçici depolanması, geri kazanımı ve
bertaraf edilmelerine dair yükümlülüklerini yerine getirmesi ve bunlara
yönelik gerekli harcamaların karşılanması, eğitim faaliyetlerinin
gerçekleştirilmesi için, Bakanlığın koordinasyonunda bir araya gelerek kâr
amacı taşımayan tüzel kişiliğe haiz bir yapı oluşturabilirler. Bu yapıya
karşı yükümlülüklerini yerine getiren ve harcamalara katılan kuruluşlar
taşıma, geçici depolama, geri kazanım ve bertaraf yükümlülüklerini bu
kuruluşa devredebilirler. Bu yapıya dahil olanlar kotanın tutturulmasından
sorumludurlar.
Kota
uygulaması izin başvurusu ve değerlendirilmesi
MADDE
18 – (1) Lastik üreticileri,
EK-2’de yer alan Kota Uygulaması Müracaat Formunu doldurarak her yıl mart
ayının son işgünü bitimine kadar kota uygulaması izni için Bakanlığa
müracaat ederler. Bakanlık gerektiğinde ek bilgi ve belge isteyebilir. Bu
Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre EK-3 kapsamında kaplamacı tarafından
kaplanan lastik miktarına ilişkin bildirim, genel kota miktarından düşülür.
(2) Yukarıdaki bilgi ve
belgelerin yeterli bulması durumunda ilgili lastik üreticisine kota
uygulaması için izin verilir. İzin süresi bir yıldır. İzin başvuru süresi
dışında başvurulması halinde de aynı kota oranı uygulanır. Bakanlık gerekli
durumlarda izin başvurusu beyanlarını yeminli mali müşavirlere kontrol
ettirebilir. Bunun için yapılacak harcamalar ilgili firmalar tarafından
karşılanır.
(3) Kota uygulamasında orijinal
ekipman olarak verilen, ihraç edilen lastikler ve üretim esnasında ortaya
çıkan ıskarta lastikler kota uygulaması kapsamında değerlendirilemez.
ALTINCI BÖLÜM
Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Tespiti
ile İlgili Hükümler
Trafik
denetimleri
MADDE
19 – (1) Kullanılan lastiklerin
kullanım ömrünü tamamlayıp tamamlamadığının tespiti, trafik zabıtası
tarafından rutin veya şok denetimlerinde lastiklerin diş derinliğinin
ölçülmesi ve hasar durumunun belirlenmesi ile yapılır. Buna ilişkin
uygulama ve yaptırımlarda 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları
Trafik Kanunu ve bağlı düzenlemeleri esas alınır.
Muayene
istasyonları
MADDE
20 – (1) Araç muayene
istasyonlarında lastik diş derinliği ve hasar durumu tespiti yapılır. Kullanılan
lastiğin ömrünü tamamlamış lastik olduğunun tespiti halinde, can ve mal
güvenliğinin sağlanması amacıyla bu lastiğin sürücü tarafından
değiştirilmesi sağlanır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Geçici Depolama İzni ve Geri Kazanım
Lisansı ile İlgili Hükümler
Geçici
depolama izni
MADDE
21 – (1) Geçici depolama tesisi
işletecek gerçek veya tüzel kişiler, bu Yönetmeliğin 13, 15 ve 16 ncı maddelerinde belirtilen hükümlere uygun olarak il
çevre ve orman müdürlüğünden izin almak zorundadır. Bu Yönetmeliğin 5 inci
maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde belirtilen lastik tamirhaneleri,
kaplamacılar, perakende satış noktaları, oto sanayi ve benzeri işletmelerin
ÖTL biriktirme yerleri için il çevre ve orman müdürlüğünden izin alma
zorunluluğu bulunmamaktadır.
Geri
kazanım lisansı
MADDE
22 – (1) Mekanik kırmayla granül
kauçuk, çelik ve tekstilin ayrıştırıldığı tesisler, proliz
ve diğer yöntemlerle karbon siyahı ve aromatik
yağlar elde eden tesisler, rejenere kauçuk
tesisleri ile benzeri tesisler, Türk Standartları Enstitüsünden imalata
yeterlilik belgesi almakla yükümlüdürler. İmalata yeterlilik belgesi olan
geri kazanım tesisleri, EK-1’de yer alan bilgi ve belgelerle Bakanlığa
lisans müracaatı yaparlar. Lisans müracaatı Bakanlık tarafından uygun
bulunanlara üç yıl süreli lisans verilir. Bakanlıkça uygun bulunması
durumunda geri kazanım tesislerine il çevre ve orman müdürlüğünün gözetimi
altında deneme çalışma izni verilebilir. Bu süre bir yılı aşamaz. Deneme
çalışması esasları Bakanlıkça belirlenir. EK-1’de yer alan hususların
herhangi birinin eksik olması durumunda lisans veya deneme çalışma izni
verilmez.
(2) ÖTL’ler
bütün, kesilmiş, dilimlenmiş veya sıkıştırılmış olarak, ses ve darbe absorbe etme özelliği nedeniyle otoyollarda çarpma bariyeri veya ses absorbisyon
duvarı, limanlarda iskele takozu ve ayakkabı tabanı gibi işlemelerinde
kullanılabilir. Bu gibi işlemler için geri kazanım lisansı alma şartı
aranmaz.
(3) Enerji geri kazanımı amaçlı uygulamalarda 22/6/2005 tarihli ve
25853 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atıkların Ek Yakıt Olarak
Kullanılmasında Uyulacak Genel Kurallar Hakkında Tebliğ esasları uygulanır.
Geri
kazanım lisansı ve geçici depolama izni iptali
MADDE
23 – (1) Bakanlıkça veya il çevre
ve orman müdürlüğünce yapılan denetimlerde bu tesislerin lisansa veya izne
uygun olarak çalıştırılmadığı, mevzuatta istenen şartların yerine
getirilmediğinin tespit edilmesi halinde işletmeye, tespit edilen
aksaklığın giderilmesi için, aksaklığın önemine ve kaynağına göre iki ay
ile altı ay arasında süre verilir. Bu süre sonunda yapılan kontrollerde
aksaklığın devam ettiği tespit edilirse, bu Yönetmeliğin 25 inci maddesi
hükmü uygulanarak, işletmenin geri kazanım lisansı veya geçici depolama
izni iptal edilir. Aksaklığı giderilen işletmenin yeniden lisans veya
geçici depolama izni alabilmesi için bu Yönetmeliğin 21 inci ve 22 nci maddelerine göre Bakanlığa veya il çevre ve orman
müdürlüğüne müracaat etmesi zorunludur.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Bertaraf
MADDE
24 – (1) Tehlikeli madde ve
atıklarla kontamine olmuş lastik ve lastik
atıkları türlerine uygun olarak Bakanlıktan lisans veya çalışma onayı almış
tesislerde bertaraf edilir.
Yönetmeliğe
aykırılık
MADDE
25 – (1) Bu Yönetmeliğe aykırılık
halinde 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 15 inci maddesi ile 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (g), (r) ve (s)
bentleri ve aynı Kanunun 23 üncü maddesi doğrultusunda idari ve cezai
yaptırımlar uygulanır.
Dahilde
işleme rejimi
MADDE
26 – (1) Kaplamalık lastik
karkaslarının dahilde işleme rejimi kapsamında değerlendirilmesinde Dış
Ticaret Müsteşarlığı düzenlemelerine uyulması zorunludur.
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Geri kazanım
tesisleri bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay
içerisinde bu Yönetmeliğin 22 nci maddesinde
belirtilen bilgi ve belgeler ile lisans almak için Bakanlığa başvuru yapmak
zorundadır.
GEÇİCİ
MADDE 2 – (1) Kamu kurum ve
kuruluşları ile stoklarında ÖTL bulunan işletmeler bir yıl içinde Bakanlığa
verecekleri termin planı çerçevesinde ÖTL’lerin geri kazanımını veya bertarafını
sağlarlar veya sağlatırlar.
GEÇİCİ
MADDE 3 – (1) Geçici depolama izni
alamayacak durumda olan lastik depo alanları, bu Yönetmeliğin yayım
tarihinden itibaren bir yıl içerisinde ellerindeki ÖTL’lerin
il çevre ve orman müdürlüğünün kontrolünde geri kazanımını veya bertarafını yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür.
Yürürlük
MADDE
27 – (1) Bu Yönetmelik 1/1/2007
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
28 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Çevre ve Orman Bakanı yürütür.
EK – 1
GERİ KAZANIM TESİSLERİNİN LİSANS MÜRACAATLARINDA BULUNMASI
GEREKEN BİLGİ VE BELGELER
a) Çevresel Etki Değerlendirmesi
Olumlu Belgesi veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Belgesi
ile bunlara ilişkin ÇED raporu veya proje tanıtım dosyası.
b) Emisyon İzin Belgesi, Deşarj
İzin Belgesi.
c) Depolama alanının teknik
özellikleri.
ç) Acil durum planı.
d) Yangın tedbirlerinin
alındığına dair İtfaiye Müdürlüğü belgesi.
e) TSE "İmalata Yeterlilik
Belgesi".
f) Diğer Belgeler:
1) Vergi Dairesi ve Numarası,
2) 10/8/2005 tarihli ve 25902
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin
Yönetmelik hükümlerine uygun olarak alınmış İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı,
3) Ticaret Sicil Gazetesi
Örneği,
4) İmza Sirküleri,
5) Kapasite Raporu
6) Sanayi Sicil Belgesi,
7) Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığından alınmış İşletme Belgesi.
EK–2
KOTA
UYGULAMASI MÜRACAAT FORMU
a) FİRMA İLE
İLGİLİ BİLGİLER:
Firma
Adı :
Firma
Kodu :
Adres :
Telefon :
Faks :
E-mail :
b) İÇ
PİYASAYA SÜRÜLEN MİKTAR (Bir önceki yıla ait net satış rakamları dikkate
alınacaktır.)
c)
|
LASTİK CİNSİ
|
İÇ PİYASAYA SÜRÜLEN* MİKTAR
(TON/YIL)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
TOPLAM
|
|
* İç Piyasaya Sürülen:
Türkiye yenileme pazarı için Türkiye’de üretilen ve/veya lastik üreticileri
tarafından ithal edilen lastiklerdir.
c) ÖMRÜNÜ
TAMAMLAMIŞ LASTİKLERİN GERİ KAZANILMASI İLE İLGİLİ BİLGİLER
1) Bu Yönetmeliğe göre ömrünü tamamlamış
lastiklerin taşınması, geri kazanılması ve bertarafı
amacıyla yaptığınız/yapacağınız plan, proje ve organizasyonlar nelerdir.
2)
Ömrünü tamamlamış
lastiklerin geçici depolanması, taşınması, geri kazanılması ve bertarafı amacıyla anlaşma yaptığınız işletmeler mevcut
ise, isim ve adreslerini belirtiniz.
3)
Üretim
esnasında ortaya çıkan ıskata lastik miktarını ton/yıl olarak belirtiniz.
Formda
verilen bilgilerin doğruluğunu kabul ederek, bu bilgilerin yanlışlığının
tespit edilmesi halinde, 2872 sayılı Çevre Kanununun 26 ncı
maddesine göre gerçeğe aykırı belge düzenleyenlere verilecek cezaların
bilgim dahilinde olduğunu belirtir; bu Yönetmeliğin 17 nci
ve 18 inci maddeleri uyarınca yapmış olduğumuz kota uygulaması izin
başvurumuzun kabul edilmesi hususunda gereğini arz ederim.
Firmayı
Temsilen Yetkililerin
Adı,
Soyadı, Unvanı ve İmzası
EK-3
KAPLAMACI MÜRACAAT FORMU
a) FİRMA İLE
İLGİLİ BİLGİLER:
Firma
Adı :
Firma
Kodu :
Adres :
Telefon :
Faks :
E-mail :
b) KAPLANAN LASTİK MİKTARLARI (Bir önceki
yıla ait kaplanan lastik miktarı dikkate alınacaktır.)
|
LASTİK CİNSİ
|
KAPLANAN
MİKTAR *
|
|
(TON/YIL)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
TOPLAM
|
|
* Madde 26 kapsamında dahilde
işleme rejimine göre kaplanan lastikler bu tabloya dahil edilmez.
c) KAPLAMADA
KULLANILAN MADDELER
ç) KAPLAMA SONUCUNDA OLUŞAN ATIKLAR VE
MİKTARLARI (Ton/Yıl))
d) KAPLAMA
ESNASINDA ORTAYA ÇIKAN ATIKLARIN BERTARAF ETTİRİLDİĞİ YERLER
e) SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI’NIN TEKNİK
DÜZENLEMELERİNE GÖRE "E" TİP ONAYI BELGESİ
Formda
verilen bilgilerin doğruluğunu kabul ederek, bu bilgilerin yanlışlığının
tespit edilmesi halinde, 2872 sayılı Çevre Kanununun 26 ncı
maddesine göre gerçeğe aykırı belge düzenleyenlere verilecek cezaların
bilgim dahilinde olduğunu belirtir; bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesi uyarınca
yapmış olduğumuz beyanın kabul edilmesi hususunda gereğini arz ederim.
Firmayı Temsilen
Yetkililerin
Adı, Soyadı, Unvanı ve İmzası
|