Usul ve Esaslar

Çevre ve Orman Bakanlığı ile Maliye Bakanlığından:

Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü

Hizmetlerine İlişkin Usul ve Esaslar

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç ve Kapsam

Madde 1 — Bu Usul ve Esaslar, orman alanını artırmak, biyolojik çeşitliliği geliştirmek ve bozulan orman ekosistemini yeniden oluşturmak amacıyla Genel Müdürlükçe veya gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak ağaçlandırma, erozyon kontrolü, mera ıslahı, rehabilitasyon, fidanlık, ağaç ıslahı, tohum ve fidan üretimi, enerji ormanı tesisi ve imar-ihya çalışmaları için yapılacak harcamaların düzenlenmesine ve gelirlerin tahsilatına yönelik düzenlemeleri kapsar.

Dayanak

Madde 2 — Bu Usul ve Esaslar, 14/7/2004 tarihli ve 5217 sayılı Özel Gelir ve Özel Ödeneklerin Düzenlenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (I) bendi, 21/2/2001 tarihli ve 4629 sayılı Bazı Fonların Tasfiyesi Hakkında Kanunun Geçici 1 inci maddesi, 9/10/2003 tarihli ve 25254 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliğinin 24 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 3 — Bu Usul ve Esaslarda geçen;

Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

Bakan: Çevre ve Orman Bakanını,

Genel Müdürlük: Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğünü,

İl müdürlüğü: İl Çevre ve Orman Müdürlüğünü,

İl müdürü: İl Çevre ve Orman Müdürünü,

Özel ağaçlandırma: Gerçek ve tüzel kişiler tarafından bozuk orman alanlarında, hazine arazilerinde, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazilerde ve sahipli arazilerde gerçekleştirilecek özel fidanlık, özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel enerji ormanı çalışmalarını,

Proje: Özel ağaçlandırma uygulama projesini veya uygulama projesi yerine geçen ön etüt raporunu,

Banka hesabı: Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasında açılan Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Gelirleri Hesabını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Gelirlerin Takibi ve Ödeneğin Kullanımı

Gelirlerin takibi

Madde 4 — Gelirler;

a) Orman Genel Müdürlüğünce yapılacak orman envali satışlarından;

1) Satış gelirlerinin yüzde altı (% 6) sı,

2) Tahsisen satılan yakacak odun ve köylü pazar satışlarından satış bedelinin yüzde bir (% 1) i,

3) Lif-yonga sanayinin ihtiyacı için verilen lif-yonga odunları tahsis bedelinin yüzde iki (% 2) si,

4) Kamu kurum ve kuruluşlarına tahsisen verilen tomruk, direk, kağıtlık ve sanayi odunlarının tahsis bedelinin yüzde iki (% 2) si,

5) Orman Genel Müdürlüğünce ödenen Kurumlar Vergisinin ayrıca yüzde iki (% 2) si,

6) Artırmalı orman emvali satışlarında, alıcıdan tahsil edilecek bedelin yüzde üç (% 3) ü

oranında alınacak paylar,

b) 6831 sayılı Orman Kanununun 52 nci maddesi hükmüne göre, özel orman alanlarında verilen yapılaşma izinlerinde, onaylı bina, yol ve tesis proje bedellerinin yüzde bir (% 1) i oranında alınacak paylar,

c) 6831 sayılı Orman Kanunu hükümleri gereğince verilecek izin veya irtifak haklarına dayanılarak, Devlet ve diğer kamu tüzel kişileriyle özel ve tüzel kişilerce, kâr gayesi bulunmaksızın ve kamu yararına hizmetlerde kullanılmak üzere yapılacak tesislerin dışındaki her türlü tesisin proje toplam bedelinden orman sahasına isabet eden kısmının yüzde iki (% 2) si oranında alınacak paylar,

d) 6831 sayılı Orman Kanununun 5192 sayılı Kanunla değişik Ek Madde 8 hükmüne göre yatırılacak bedeller ve,

e) Kredi geri dönüşünden elde edilen gelirlerden

oluşur.

Yukarıda belirtilen gelirlerle kullandırılan kredilerin geri dönüşleri, mevzuatında belirtilen usul ve esaslar dahilinde bağlı bulundukları il müdürlükleri tarafından takip edilir. Bu kredilerden dönem sonu itibarıyla vadesi bir yıl veya daha az süre kalan tutarlar ile vadesinden önce tahsil edilmesi gereken tutarlar muhasebe kayıtlarından alınmak üzere ilgili saymanlığa bildirilir.

Gelirlerle kullandırılan kredilerin geri dönüşleri Bakanlık ile T.C. Ziraat Bankası arasında yapılacak protokol uyarınca her ilde açılacak Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Gelirleri hesabına yatırılır. Bu hesapta toplanan tutarlar Banka tarafından haftalık dönemler halinde o ildeki ilgili saymanlık hesabına aktarılır. Bankaca, kredi geri dönüşleriyle ilgili yapılan tahsilata ilişkin listelerin birer nüshası haftalık dönemler itibarıyla il müdürlükleri ile ilgili saymanlığa gönderilir.

Bu tutarlar saymanlıkça Bütçe Gelirleri hesabının Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Gelirleri ayrıntı koduna kaydedilir. Bu gelirlerden iadesi gereken tutarlar, Bütçe Gelirlerinin Red ve İadeler Hesabının Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Gelirleri ayrıntı kodundan ilgili saymanlıkça usulüne uygun iade edilir.

Tesis, izin veya irtifak haklarına ait bedeller, hak sahibi tarafından en geç bir ay içinde yukarıdaki esaslara göre T.C. Ziraat Bankasındaki Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Gelirleri hesabına yatırılır. Aksi durumda tesis yapma izni verilmez. İzin verilmişse, izin veya irtifak hakkı tesis işlemi hükümsüz sayılır. Yapılan ödemelere ait belge, işlemi yapan kuruluşa göre Orman Genel Müdürlüğünün ilgili orman işletme müdürlüğüne veya Bakanlığın ilgili taşra kuruluşuna ödemeyi yapan kişi tarafından teslim edilir. Belgenin bu birimlerce tasdik edilen nüshası il müdürlüğüne gönderilir.

Orman Genel Müdürlüğünün döner sermayeli kuruluşlarının ilgili saymanlıkları, muhasebe veya mal müdürlüklerine yatırdıkları tutarlara ilişkin bilgileri aylık olarak il müdürlüklerine gönderir.

Ödeneğin kullanımı

Madde 5 — Bakanlık bütçesine,

a) Bakanlıkça yapılacak ve yaptırılacak ağaçlandırma, erozyon kontrolü, imar-ihya, mera ıslahı, rehabilitasyon, fidanlık, ağaç ıslahı, tohum ve fidan üretimi çalışmaları ile bu çalışmalarla ilgili etüt, planlama, projelendirme, tesis, bakım ve koruma hizmetleri,

b) Orman alanlarında, hazine arazilerinde ve sahipli arazilerde, gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak veya yaptırılacak özel ağaçlandırma, özel imar-ihya, özel enerji ormanı tesisi ve özel fidanlık tesisi ile bunların bakımları için verilecek hibe ve krediler,

c) Kamu kurum ve kuruluşları, köy tüzel kişilikleri, belediyeler, tarımsal kalkınma kooperatifleri ve köye hizmet götürme birlikleri tarafından yapılacak özel ağaçlandırma, özel orman fidanlığı, özel imar-ihya ve özel enerji ormanı projelerinin tanzimi için yapılacak giderler,

için gerekli ödenek konulur.

Ayrıca, gerçek veya tüzel kişilerce kendisinin veya başkasının adına hatıra ormanı kurulması amacıyla yapılan şartlı yardım ve bağışlar, mevcut mevzuat hükümleri çerçevesinde ödenek kaydı yapılmak suretiyle kullanılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Hibe ve Kredi Esasları

Hibe ve kredi esasları

Madde 6 — Gerçek ve tüzel kişilere, Ağaçlandırma Yönetmeliğinin 21 inci maddesindeki esaslara ve onaylı uygulama projesine göre, bozuk orman alanlarında, orman içi açıklıklarda, hazine arazilerinde, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazilerde ve sahipli arazilerde asli veya odun dışı orman ürünü veren ağaç ve ağaççık türleri ile yaptıkları özel ağaçlandırma çalışmaları ile özel fidanlıklar için Genel Müdürlükçe Usul ve Esaslarda ön görülen şekilde hibe veya kredi verilebilir.

Hibe, sadece köy tüzel kişiliklerince yapılacak ağaçlandırma çalışmaları için verilir.

Kredi tahsis edilen özel fidanlıklarda üretilecek fidanların en az yüzde yetmiş (% 70) inin orman ağaç ve ağaççığı fidanı, en çok yüzde otuz (% 30) unun odun dışı orman ürünü veren türler ve süs bitkisi olması zorunludur.

Başvuru, hibe veya kredi tahsisi

Madde 7 — Orman ve hazine arazileri ile Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan arazilerde Ağaçlandırma Yönetmeliğindeki hükümlere göre tanzim edilen projenin tasdik edilmesinden ve yer tesliminin yapılmasından sonra, sahipli arazilerde ise projesinin tasdik edildiğinin bildirilmesinden sonra, köy tüzel kişilikleri hibe tahsisi için, diğer gerçek ve tüzel kişilikler ise kredi tahsisi için ilgili il müdürlüklerine müracaat eder.

Hibe veya kredi borçlandırılması

Madde 8 — Kredi alacak tüzel kişiliğe sahip kamu kurum ve kuruluşları, tarımsal kalkınma kooperatifleri, köye hizmet götürme birlikleri ile belediyeler adlarına düzenlenecek borç senedi veya gayrimenkul ipoteği, diğer gerçek ve tüzel kişiler ise iki muteber müşterek müteselsil kefil tarafından imzalanacak noter onaylı borç senedi veya gayrimenkul ipoteği karşılığında borçlandırılır.

Hibe olarak verilen köy tüzel kişiliklerinden borç senedi veya gayri menkul ipoteği istenmez. Ancak, saha tahsisi veya projelerinin iptali halinde hibenin yasal faizi ile birlikte geri ödeneceğine dair taahhütname alınır. Köy tüzel kişiliklerince tesis edilecek olan özel orman fidanlıkları için yapılacak kredi tahsislerinde, diğer gerçek ve tüzel kişilerce tesis edilen özel fidanlıklarda uygulanan esaslar uygulanır.

Borç senedinde; kredinin amacına uygun olarak kullanılacağı, vadesi sonunda bu Usul ve Esaslara göre defaten ödeneceği ile kredinin iptali halinde kredinin verildiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte idareye ödeneceği hususlarının taahhüt edildiği belirtilir.

Her türlü borç senedi veya gayrimenkul ipoteği, kredi tahsisinin ilgiliye tebliğ tarihinden itibaren en geç otuz (30) gün içinde kredi verilen gerçek ve tüzel kişilere tanzim ettirilerek, ilgili il müdürlüğüne teslim edilir.

Hibe veya kredi ödemeleri

Madde 9 — Özel ağaçlandırma sahasında iş gurupları itibariyle yapılan işlere ait tutarlar, il müdürlüğünce oluşturulan heyet tarafından tanzim edilen gerekçe raporuna bağlanarak Genel Müdürlükten hibe veya kredi talebinde bulunulur.

Tahakkuk dairesince hazırlanarak ilgili saymanlığa intikal ettirilecek tahakkuk müzekkeresi ve verile emrine; ita amiri onay belgesi, kredi başvuru formu veya yazısı, il müdürünce oluşturulan komisyonca düzenlenen hakediş raporu, borç senedi veya gayri menkul ipotek yazısı ile taahhütnamenin tasdikli örneği, krediyi kullanacak gerçek ve tüzel kişilerin adı ve aktarmanın yapılacağı banka hesap numarasını belirten yazı eklenerek saymanlığa gönderilir. Genel Müdürlükçe ödeme emrinin gönderilmesini müteakip kredi veya hibe tutarı ilgililerin banka hesabına saymanlıkça aktarılır.

Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekler ve ilgiliye ödenen hibe veya kredi miktarlarına ait kayıtlar il müdürlüklerince tutulur.

Köy tüzel kişiliklerinde hibe verilecek iş grupları, gerçek ve tüzel kişilerde kredilendirilecek iş grupları, kredi geri dönüş süresi ve kredi faiz oranları

Madde 10 — Gerçek ve tüzel kişilere orman alanlarında, hazine arazilerinde ve sahipli arazilerde yapacakları ağaçlandırma, fidanlık, imar-ihya ve enerji ormanı tesisi çalışmaları için kredi tahsisi yapılır.

a) Gerçek ve tüzel kişilerce asli orman ürünü veren ağaç ve ağaççık türleriyle saf veya karışık olarak yapılan özel ağaçlandırma ve özel enerji ormanı çalışmalarında ahşap ihata kazığı ve dikenli tel, canlandırma kesimi, arazi hazırlığı, dikim veya ekim, tohum, aşı kalemi veya fidan bedeli, üç yıllık bakım tutarı kadar kredi verilir. Kredi tutarı, ilk verildiği tarihten itibaren otuzuncu yılın Ekim ayında faizsiz olarak defaten tahsil edilir.

b) Gerçek ve tüzel kişilerce ceviz, kestane, antepfıstığı, badem, harnup, alıç, defne, zeytin, mahlep, kuşburnu ve sakız gibi odun dışı orman ürünlerinden faydalanılan türler ile kavak, kızılağaç, okaliptüs ve benzeri hızlı gelişen orman ağacı ve ağaççığı türleri kullanılarak saf veya karışık olarak yapılacak özel ağaçlandırma çalışmalarında ve özel imar-ihya çalışmalarında; ahşap ihata kazığı ve dikenli tel, canlandırma kesimi, arazi hazırlığı, dikim veya ekim, tohum, aşı kalemi veya fidan bedeli, üç yıllık bakım tutarı kadar kredi verilir. Verilen krediye, verildiği tarihten itibaren başlamak üzere, kredinin verildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasının küçük ölçekli tarımsal işletme tanımına giren üreticilere uyguladığı kredi faizinin yedide bir (7/1) i oranında yıllık faiz uygulanır. Verilen krediyle birlikte on beş yıllık faiz tutarı, ilk verildiği tarihten itibaren on beşinci yılın Ekim ayında defaten tahsil edilir.

c) Köy tüzel kişilikleri ile diğer gerçek ve tüzel kişilerce tesis edilecek olan özel fidanlıklar için tasdikli projesinde yer alan ve il müdürlüğünce onaylı krediye esas yatırım giderleri cetvelinde ahşap ihata kazığı ve dikenli tel, drenaj, tesviye, sera tesisi, dış mekan sulama tesisatının kurulması, yetiştirme ortamı, yetiştirme kabı, toprak işleme, üretim materyali, üretim işçiliği ve en fazla üç yıllık bakım tutarı kadar kredi tahsisi yapılır. Verilen krediye, verildiği tarihten itibaren başlamak üzere, kredinin verildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasının küçük ölçekli tarımsal işletme tanımına giren üreticilere uyguladığı kredi faizinin yedide bir (7/1) i oranında yıllık faiz uygulanır. Verilen kredi ilk verildiği tarihten itibaren en geç yedinci yılın Ekim ayı sonunda faizi ile birlikte defaten tahsil edilir. Kira sözleşmesinin/saha tahsisinin yedi yıldan önce bitmesi halinde ise kira sözleşmesinin/saha tahsisinin bittiği veya uygulama projesinde belirtilen iş ve işlemlerin tamamlandığı yılın Ekim ayı sonunda verilen kredi, faizi ile birlikte defaten tahsil edilir.

Köy tüzel kişiliklerine ise orman alanlarında, hazine arazilerinde ve sahipli arazilerde yapacakları ağaçlandırma, imar-ihya ve enerji ormanı tesisi çalışmaları için hibe tahsisi yapılır. Köy tüzel kişiliklerince asli veya odun dışı orman ürünü veren ağaç ve ağaççık türleri ile yapılacak özel ağaçlandırma, özel imar ihya ve özel enerji ormanı tesis çalışmalarında ahşap ihata kazığı ve dikenli tel, canlandırma kesimi, arazi hazırlığı, tohum, aşı kalemi veya fidan bedeli, ekim veya dikim, üç yıllık bakım tutarı kadar hibe verilir.

Hibe ve kredilendirme ile ilgili genel esaslar

Madde 11 — Hibe ve kredilendirme ile ilgili genel esaslar şunlardır;

a) Kredi geri dönüş süreleri ve faiz oranları farklı olan türlerle yapılacak özel ağaçlandırma çalışmalarında, krediye esas yatırım giderleri cetveli ayrı ayrı düzenlenir,

b) Yapılan özel ağaçlandırmanın altında yetiştirilecek ikinci tür için hibe ve kredi tahsisi yapılmaz,

c) Tesis edilen özel ağaçlandırma ve özel fidanlığın; yangın, sel, heyelan, rüzgar ve benzeri doğal afetler nedeniyle başarısız olması halinde verilen kredi faizsiz olarak tahsil edilir. Verilen kredinin tahsili üç yıllık taksitler halinde yapılır. Doğal afetin köy tüzel kişiliklerine ait özel ağaçlandırma sahalarında olması halinde verilen hibe geri alınmaz. Köy tüzel kişiliklerinin aynı sahada yeniden özel ağaçlandırma yapma talebinde bulunması halinde ise yeniden hibe verilmez, diğer gerçek ve tüzel kişilere uygulanan kredilendirme esasları çerçevesinde kredi tahsisi yapılır.

İlgilinin, doğal afetler nedeniyle başarısız olan özel ağaçlandırma veya özel fidanlık sahasını, projesine uygun olarak tekrar tesis etmek istemesi halinde, önceki verilen kredi ile bu Usul ve Esaslara göre yeniden tahsis edilen kredi, bu Usul ve Esaslar doğrultusunda birlikte tahsil edilir. Önce verilen kredi için faiz alınmaz.

Gerçek ve tüzel kişilerden, bu Usul ve Esaslara göre kullandırılan krediler belirlenen süreler sonunda sözleşme veya taahhütname hükümlerine göre kredi tutarı ve faizi il müdürlükleri tarafından hesaplanarak ilgililere tebliğ edilir, kredi ödemesini yapan saymanlığa da bilgi verilir. İlgililer tebligatta belirtilen süre içinde kendilerine bildirilen borcu, T.C. Ziraat Bankasındaki Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Gelirleri hesabına ödeyerek ödeme belgesinin bir örneğini il müdürlüğüne vermek zorundadır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Hibe veya Kredi Denetimi ile İptali

Hibe veya kredi denetimi

Madde 12 — Tahsis edilen ve ödenen kredilerin kayıtlarının tutulması ile kredi geri dönüşlerine ait her türlü iş ve işlemler il müdürlükleri tarafından gerçekleştirilir. Kredi ödemesinde bulunulan proje uygulamalarının denetimi, takibi ve kontrolü yılda en az bir defa il müdürlüğünce 3 teknik elemandan oluşturulan denetleme komisyonu tarafından yapılır. Genel Müdürlükçe belirlenen örnek dispozisyona göre düzenlenecek uygulama izleme cetveli her yıl sonunda Genel Müdürlüğe gönderilir.

İl müdürlüklerince her yıl düzenlenecek olan uygulama ve izleme cetvelinin bir örneği de ödemeyi yapan saymanlığa gönderilir.

Denetim komisyonu tarafından onaylı projesindeki teknik esaslara uygun hareket etmediği tespit edilenler, il müdürlüğünce yazılı olarak ikaz edilir. İkazın gereğinin idarece kabul edilebilir bir mazeret dışında altı aylık süre içinde yerine getirilmesi zorunludur.

Hibe veya kredi iptali

Madde 13 — Hibe veya kredi tahsisi yapıldığının tebliğ edilmesinden itibaren idarece kabul edilebilir mazeret dışında 30 gün içinde bu Usul ve Esasların 8 inci maddesinde belirtilen güvencelerden birini teslim etmeyenler veya 30 gün içinde işe başlamayanlar il müdürlüğünce ikaz edilir. İkazın gereklerini, idarece kabul edilebilir bir mazeret dışında, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde yerine getirmeyenlerin kredileri Genel Müdürlükçe iptal edilir.

Projesi ve saha tahsisi iptal edilenlerle hibe ve kredileri amacı dışında kullananların hibe ve kredileri, herhangi bir bildirime gerek olmaksızın iptal edilir. Bu şekilde iptal edilen hibe ve krediler genel hükümlere göre geri tahsil edilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve son hükümler

Çeşitli hükümler

Madde 14 — Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Özel Ödeneğin Kullanımına Ait Esas ve Usullere, mülga Ağaçlandırma Fonu Yönetmeliğine ve mülga Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Esas ve Usullere dayanılarak kredi tahsisi yapılmış ağaçlandırma projelerinin kredi bakiyeleri genel bütçe ödeneklerinden bu Usul ve Esaslara göre yapılır.

İcra takip işleri

Madde 15 — Gerçek ve tüzel kişilere ödenen hibe ve kredilerle ilgili dava ve icra takipleri 8/1/1943 tarihli ve 4353 sayılı Maliye Vekaleti Baş Hukuk Müşavirliğinin ve Muhakemat Umum Müdürlüğünün Vazifelerine, Devlet Davalarının Takibi Usullerine ve Merkez ve Vilayetler Kadrolarında Bazı Değişiklikler Yapılmasına Dair Kanun hükümlerine göre Maliye Bakanlığınca yürütülür.

Yürürlükten kaldırılan hükümler

Madde 16 — 28/2/2004 tarihli ve 25387 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Özel Ödeneğin Kullanımına Ait Esas ve Usuller yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1 — Bu Usul ve Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce sözleşmeye bağlanarak ödemesi yapılmış olan gerçek ve tüzel kişilere, sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan mülga Ağaçlandırma Fonu Yönetmeliği, mülga Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Esas ve Usuller veya mülga Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Özel Ödeneğin Kullanımına Ait Esas ve Usullerde belirtilen hükümler uygulanır.

Yürürlük

Madde 17 — Bu Usul ve Esaslar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 18 — Bu Usul ve Esasları Çevre ve Orman Bakanı ile Maliye Bakanı yürütür.