Başbakanlık

Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğünce Yayımlanır

 Kuruluş : 7 Ekim 1920

27 Eylül 2004

PAZARTESİ

Sayı : 25596

 

Å ÖNCEKİ

SONRAKİ

Æ

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

Yönetmelik

— Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik

Tebliğler

— İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2004/21)

— İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2004/22)


YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

Yönetmelik

Sağlık Bakanlığından:

Optisyenlik Müesseseleri Hakkında Yönetmelik

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanımlar

 

Amaç

Madde 1 —Bu Yönetmeliğin amacı, fertlerin ve toplumun sağlığını korumak üzere; optisyen unvanının kullanılmasına, optisyenlik mesleğinin icra edilmesine, optisyenlik müesseselerinin açılışına, faaliyetlerine, sahip olmaları gereken şartlara, optisyenlik müessesesinin denetimine, tanıtım ve reklamlarına, tutulacak defterlere dair usûl ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2 —Bu Yönetmelik, optisyenlik mesleğini icra etme yetkisini haiz kişiler ile optisyenlik müessesesinin sahip ve işletenleri ile optisyenlik müesseselerinin faaliyetlerini kapsar.

Hukukî Dayanak

Madde 3 —Bu Yönetmelik, 22/6/2004 tarihli ve 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanunun 16 ncı maddesine ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 —Bu Yönetmelikte geçen;

a) Kanun: 22/6/2004 tarihli ve 5193 sayılı Optisyenlik Hakkında Kanunu,

b) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

c) İdare: Optisyenlik müessesesinin açılacağı veya açıldığı ilin en yüksek sağlık idaresini,

d) Optisyenlik müessesesi ruhsatnamesi: Optisyenlik müessesesi açılabilmesi için idare tarafından verilen belgeyi,

e) Gözlükçülük ruhsatnamesi: Bakanlık tarafından, Kanunun Geçici 3 üncü maddesi ve 30/12/1940 tarihli ve 3958 sayılı Gözlükçülük Hakkında Kanun uyarınca düzenlenen ve gözlükçü unvanıyla optisyenlik mesleğini icra etmek hak ve yetkisini gösteren belgeyi,

f) Mesul müdür: Optisyenlik müessesesinde optisyenlik mesleğinin icra edilmesinden ve müessesenin faaliyetlerinden bizatihi sorumlu kişiyi,

g) Personel çalışma belgesi: Optisyenlik müessesesinde mesul müdür haricinde çalışan ve optisyenlik mesleğini icra hak ve yetkisini haiz olanlar için, müessesede çalıştıklarını göstermek üzere idare tarafından düzenlenen belgeyi,

h) Kontakt Lens: Kornea üzerine yerleştirilen refraktif, kozmetik, teropatik amaçla kullanılan tıbbi gereçleri,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Optisyenlik Mesleğini İcra Yetkisi ve

Optisyenlik Müessesesi Ruhsatnamesi

Optisyenlik Mesleğini İcra Etmeye Yetkili Olanlar

Madde 5 —a) Kanun’un 4 üncü maddesine göre, optisyenlik alanında en az ön lisans seviyesinde meslekî eğitim ve öğretim veren yüksek okullardan mezun olanlar veya bu konuda yurt dışındaki bir eğitim ve öğretim kurumundan alınmış diplomalarının denkliği yetkili makamlarca kabul edilenler, optisyen unvanını kullanmak suretiyle,

b) Kanunun 5 inci maddesine göre, tabiplik yapmamak kaydıyla, göz hastalıkları uzmanı tabipler,

c) Kanunun Geçici 3 üncü maddesi ile 30/12/1940 tarihli ve 3958 sayılı Gözlükçülük Hakkında Kanun uyarınca gözlükçülük ruhsatnamesine sahip olanlar, gözlükçü unvanını kullanmak suretiyle,

optisyenlik mesleğini icra edebilir.

Optisyenlik Müessesesi Açmaya Yetkili Olanlar

Madde 6 —Optisyenlik müessesesini açmaya,

a) Bizzat mesul müdürlük görevi üstlenilmek suretiyle, optisyen veya gözlükçülük ruhsatnamesini haiz olanlar ve göz hastalıkları uzmanı tabipler,

b) Optisyenlik mesleğini icra etmeye yetkili olan bir kimseyi mesul müdür olarak çalıştırmak kaydıyla, gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişileri,

yetkilidir.

Ruhsatname Başvurusu ve Belgeler

Madde 7 —Optisyenlik müessesi açacak olanlar bizzat veya mesul müdürü tarafından, müessesenin açılacağı adresin, kuruluş unvanının, sahip veya sahiplerinin belirtildiği ve açılma işlemlerinin başlatılmasını talep eden bir dilekçe ile idareye başvurur.

Başvuru dilekçesine ekli başvuru dosyasında bulunması gereken bilgi ve belgeler şunlardır:

a) Optisyenlik diplomasının noter tasdikli sureti; gözlükçü ruhsatnamesini haiz olan birisi tarafından açılacak ise gözlükçülük ruhsatnamesinin aslının da ibrazı suretiyle noter tasdikli sureti; Göz Hastalıkları Uzmanlığı Belgesinin noter tasdikli sureti ve kayıtlı olduğu il tabip odasından alınmış olan tabiplik mesleğini icra etmediğine dair belgenin aslı,

b) Müessese sahibi optisyenlik mesleğini icra etme hak ve yetkisini haiz olmayan gerçek kişi ise sahibinin ve mesul müdürün nüfus cüzdanının noter tasdikli sureti,

c) Optisyenlik müessesesi bir ticaret şirketi tarafından açılacak ise ticaret sicil gazetesinin örneği,

d) Müessese sahibi ile mesul müdür arasında akdedilmiş hizmet sözleşmesi,

e) Mesul müdüre ait son altı ay içerisinde çekilmiş 3 adet vesikalık fotoğraf,

f) Mesul müdürün ikamet ettiği adrese ait muhtarlıktan alınmış ikametgâh belgesi,

g) Mesul Müdürün optisyenlik yapabileceğine dair son iki ay içerisinde alınmış sağlık kurulu raporunun aslı,

h) Müessese olarak kullanılacak yere ait olan ve iç mekanı da gösterir 1/100 ölçekli sağlık ocağı veya sağlık grup başkanlığınca onaylanmış kroki veya plan,

i) Optisyenlik müessesesinde kullanılan ve bulundurulması zorunlu olan ve EK-1’de belirtilen asgari araç-gerecin, mesul müdür tarafından imzalanmış listesi,

j) Müessese olarak kullanılacak yerde yangına karşı gerekli tedbirlerin alındığına dair ilgili mevzuata göre yetkili olan mercilerden alınan belge,

k) Optisyenlik müessesesinde mesul müdür haricinde optisyenlik mesleğini icra etme hak ve yetkisini haiz olan personel çalışacak ise, bu personel için ikinci fıkranın (a) bendindeki sayılan belgeler, 2 adet vesikalık fotoğraf, muhtarlıktan alınmış ikametgâh belgesi ve son iki ay içerisinde alınmış sağlık kurulu raporunun aslı.

Bu Yönetmelik kapsamında mevcut bir optisyenlik müessesesi açanlar ve işletenlerce, şube niteliğinde ikinci bir optisyenlik müessesesi açılması durumunda, bu maddenin birinci fıkrasına göre başvurularak, ikinci fıkrasında sayılan belgelerin sunulması gerekir.

Başvurunun Değerlendirilmesi

Madde 8 —7 nci maddeye uygun olarak hazırlanan başvuru, öncelikle dosya üzerinde incelenir. Başvuru dosyası idare tarafından, başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde incelenerek eksiklikleri var ise, optisyenlik müessesesini açmak isteyenlere bildirilir. Başvuru dosyasında eksiklik yok ise, idare tarafından yerinde gerekli inceleme yapılır. Bu inceleme sonucunda uygun bulunanlara müdürlük tarafından Ek-2’de örneği gösterilen optisyenlik müessesesi ruhsatnamesi düzenlenir.

Ayrıca, müessesede, mesul müdür haricinde optisyenlik mesleğini icra yetkisi olan personel çalışacak ise, bu personel için Ek-3’te yer alan personel çalışma belgesi düzenlenir.

Optisyenlik müessesesi ruhsatnamesi ve ikinci fıkraya göre personel çalışma belgesi/belgeleri, imza karşılığında mesul müdüre teslim edilir.

Müessesenin Nakli ve Devri

Madde 9 —Optisyenlik müessesesinin aynı il içerisinde başka bir adrese nakli halinde, sahibi veya mesul müdürü tarafından müessese olarak kullanılmak istenilen yerin adresinin de belirtildiği bir nakil talep dilekçesi ile birlikte 7 nci maddenin (h) ve (j) bendinde belirtilen belgeler idareye sunulur.

Yönetmeliğin 5 inci maddesi hükümlerine göre müesseseleri açma, işletme hakkına sahip olanlardan devir alacak kişiler, devir alacaklarına dair bir dilekçeyi idareye verir. Devreden kişi veya kişilerin devretme isteğini belirten, devralan kişi veya kişilerin devralma isteğini belirten karşılıklı birer dilekçeleri ve optisyenlik müessesesi ticaret şirketi tarafından açılacak ise ticaret sicil gazetesi örneği ile birlikte idareye, devir tarihinden itibaren bir ay içinde başvurulur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Optisyenlik Müessesesinin Fizik ve Diğer Şartları ile

Müessese Açılamayacak Yerler ve Tabela

Müessesenin Fiziki ve Diğer Şartları

Madde 10 —Optisyenlik müessesesi açılacak yerlerin,

a) Kullanım alanının asgarî 25 m2 olması ve bu alanın en az 4 m2’si atölye olarak kullanılabilecek şekilde düzenlenmesi,

b) Atölyenin, ön kısımla bağlantısının olması, ancak dış mekana açılan kapısının bulunmaması,

c) Müessesenin bütün ortamlarının hijyene uygunluğunun sağlanması, ısınma sisteminin, havalandırmasının ve ışıklandırmasının yeterli olması,

d) Müessesenin içerisinde akar su tertibatının bulunması,

e) Personel çalışma belgesi, optisyenlik müessesesi ruhsatnamesi ile optisyenlik diplomasının, gözlükçülük ruhsatnamesinin veya göz hastalıkları uzmanının uzmanlık belgesinin asıllarının, müessesede vatandaş tarafından görülebilecek bir yere asılması,

gerekir.

Müessese Açılamayacak Yerler

Madde 11 —a) Optisyenlik mesleğini icra edenler ile göz hastalıkları uzmanı tabipler, vergi mükellefiyetleri ayrı olsa bile, aynı mekânda veya iç giriş kapıları veya iç bağlantıları bulunan müesseselerde birlikte mesleklerini icra edemez.

b) Resmî veya özel sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde veya binasının içinde; mülkiyeti özel hastane, özel idare, belediye veya herhangi bir kamu kurum ve kuruluşuna ait olup, içinde sağlık kurumu veya kuruluşu bulunan binalarda optisyenlik müessesesi açılamaz.

c) Market, süpermarket, alışveriş merkezleri gibi yerlerde diğer tüketim maddelerinin satıldığı bölümler ile optisyenlik müessesesi aynı mekânda olamaz. Buralarda optisyenlik müessesesi açılmak istenilmesi halinde, ayrı bir bölüm teşkil edilmesi ve müessese olarak kullanılacak bu bölümün 10 uncu maddeye uygun olması gerekir.

Müessese Tabelası

Madde 12 —Optisyenlik müessesesinin dış tabelasında müessesenin unvanı, sahibinin ismi yer alır. Tabelanın azamî büyüklüğü 8 m2 olur. Müessesenin birden fazla cephesi var ise, en fazla iki cephesine bu tabeladan asılabilir. Tabelada, müessesenin unvanının tek renkli olması kaydıyla, en fazla iki renk kullanılabilir. Tabela, ışıklandırabilir veya dışından aydınlatabilir.

Cadde, sokak veya kaldırımlara sabit veya seyyar levha konulamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Mesul Müdür ve Diğer Personel

Mesul Müdür

Madde 13 —Her optisyenlik müessesesinde, 5 inci maddeye uygun olarak optisyenlik mesleğini icra etme yetkisini haiz olan bir kişi, mesul müdür olarak çalışır.

Mesul müdürün görev ve yetkileri şunlardır:

a) Optisyenlik müessesesinin ruhsatlandırılması iş ve işlemlerini yürütmek,

b) Müessesedeki personel, fizik veya ruhsatname verilmesine esas her türlü değişikliği bir hafta içerisinde idareye bildirmek,

c) Müessesede adlarına personel çalışma belgesi düzenlenen optisyenin ayrılması durumunda, çalışma belgesini ayrılış tarihinden itibaren en geç bir hafta içerisinde idareye iade etmek,

d) Müessesenin hizmetlerinin Kanuna ve bu Yönetmeliğe uygun şekilde düzenli ve sürekli olarak yürütülmesini sağlamak,

e) Müessese adına düzenlenen her türlü belgeyi onaylamak,

f) Müessesenin kayıtlarının ve defterlerinin düzenli tutulmasını sağlamak, bunları muhafaza etmek ve denetimlerde, denetim elemanlarınca istenilen her türlü bilgi ve belgeleri temin etmek,

g) Staj yapan Optisyenlik Programı öğrencilerinin çalışmalarını düzenlemek ve gerekir ise değerlendirmek,

h) Kanunda ve bu Yönetmelikte öngörülen ve müessese faaliyetleri ile ilgili olan diğer görevleri yerine getirmek.

Mesul Müdürün Kısa Süreli Ayrılması

Madde 14 —Mesul müdürün müessesede bizzat bulunması asıldır.

Mesul müdürün, hastalık ve sair zorlayıcı sebeplerden dolayı bir aydan fazla olmamak üzere müesseseden ayrılması durumunda, mazeret halinin ortaya çıkmasından itibaren yirmi dört saat içerisinde bir dilekçe ile idareye bilgi verilmesi kaydıyla müessese faaliyetine devam eder.

Mesul müdürün mazeretsiz olarak bir aya kadar olan ayrılması durumunda, müessesede optisyenlik mesleğini icraya yetkili bir kişi varsa, idareye bilgi vermek kaydıyla müessese faaliyetini sürdürebilir.

Geçici Mesul Müdür Tayinini Gerektiren Haller

Madde 15 —Optisyenlik müessesesinin sahibi ve mesul müdürü veya iş akdi ile mesul müdürü olarak çalışmakta iken;

a) Milletvekili veya belediye başkanı seçilenler ile askerlik hizmeti sebebiyle silah altına alınanlar, bu görev veya hizmetleri süresince,

b) Hürriyeti bağlayıcı ceza ile mahkum olanlar, cezanın infazı süresince,

c) Hastalık ve sair zorlayıcı veya kabul edilebilir sebeplerden dolayı, bir aydan fazla müesseselerinin başında bulunamayacak olanlar, bu mazeretleri süresince,

d) Hacir altına alınanlar, vasilerinin talebi üzerine, hacir altında bulundukları sürece,

Müessese ruhsatı veren idareye yazılı olarak bildirmek kaydıyla, optisyen veya gözlükçülük ruhsatnamesi sahibi olan birini mesul müdür tayin ederek, müesseselerinin faaliyetlerini sürdürebilirler.

Sahip ve mesul müdür olan kimsenin vefatı halinde, kanunî mirasçılar, vefatdan itibaren iki ay içinde optisyen veya gözlükçülük ruhsatnamesi sahibi olan birini, mesul müdür olarak tayin etmek suretiyle müessesenin faaliyetini devam ettirebilirler.

Mesul Müdürün Değişmesi

Madde 16 —Mesul müdürün görevine son verilmesi, istifası, mesul müdürlük şartlarını herhangi bir şekilde kaybetmesi veya vefatı gibi hallerde müessese sahibi tarafından, böyle bir durumun ortaya çıkmasından itibaren en geç bir ay içerisinde yeni bir mesul müdür görevlendirilir ve 7 nci maddenin ikinci fıkrasında mesul müdür ile ilgili olarak sunulması gereken belgeler ile birlikte idareye bildirilir.

Birinci fıkrada belirtilen hallerde, müesseseye yeni mesul müdür görevlendirilinceye kadar, geçici olarak mesul müdürlük yapacak olan ve bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan bir kişi idareye bildirilir.

Diğer Personel

Madde 17 —Optisyenlik müessesesinde, mesul müdür haricinde başka optisyen veya gözlükçü ruhsatnamesi olan kişiler, Ek-3’te yer alan personel çalışma belgesi düzenlenmesi kaydıyla çalışabilir.

Ayrıca, müessesede optisyenlik mesleği haricindeki işleri yürütmek üzere yeteri kadar personel çalıştırılabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Kayıt Sistemi ve Defterler

Kayıt Sistemi

Madde 18 —Müessesede yazışma, kayıt ve benzeri işlemler bilgisayar ortamında gerçekleştirilebilir. Ancak, bilgisayarda kayıt tutulması, yazılı kayıt sisteminin bulundurulma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

Bilgisayar kayıtlarının ve yazılı kayıt sisteminin düzenli tutulmasından ve bir biriyle tutarlı olmasından mesul müdür sorumludur.

Müessesenin faturalarında, optisyenlik müessesesi ruhsatnamesinin tarihinin ve sayısının belirtmesi zorunludur.

Reçete Kayıt Defteri

Madde 19 —Optisyenlik müessesesinde, Ek-4’de gösterilen ve idare tarafından yaprak adedi tasdik edilmiş reçete kayıt defteri kullanılması zorunludur.

Müesseselere gelen gözlük ve kontakt lens reçeteleri, mesul müdür tarafından tarih konulup imzalanır ve mühürlenir ve reçete kayıt defterine kaydedilir. Reçetenin 20 nci maddede belirtilen kabul edilemeyecek reçetelerden olması ve geri çevrilmesi halinde, bu durum da deftere kaydolunur.

Kabul Edilmeyecek Reçeteler

Madde 20 —Optisyenlik müessesesinde, göz hastalıkları uzmanı tabipler tarafından yazılmayan ve tabibin adını, diploma veya sicil numarasını, görev adresini veya çalıştığı sağlık kurum ve kuruluşun ismini ihtiva etmeyen reçeteler kabul edilemez ve bu şekildeki reçetelerde yazılı olan numaralı gözlük camları ve her türlü lens satılamaz.

Teftiş ve Denetim Defteri

Madde 21 —Optisyenlik müessesesinde, 26 ncı madde uyarınca Bakanlık veya idare tarafından yapılan teftiş ve denetimlerin sonuçlarının yazıldığı ve EK-5’de gösterilen idare tarafından tasdik edilen teftiş ve denetim defteri bulunur.

Defterlerin Saklanması

Madde 22 —Optisyenlik müessesesinde kullanılan reçete kayıt defteri ile teftiş ve denetim defteri, müessesede beş yıl süre ile saklanır.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

İdarenin Sorumlulukları

Madde 23 —İdarenin, optisyenlik müesseselerinin açılışı, faaliyeti, denetimleri ve diğer hususlardaki sorumlulukları şunlardır;

a) Optisyenlik müessesesi ruhsatnamesi ve personel çalışma belgesi almak için başvuran müesseselerin başvuru dosyasını ve yerinde incelemek,

b) Müesseseleri, bu Yönetmelikte belirlenen aralıklarla rutin veya gerekli görüldüğünde denetlemek,

c) Müesseselerin açılışı ve faaliyetleri bakımından, Kanuna ve bu Yönetmeliğe uymayanlar hakkında gerekli işlemleri gerçekleştirmek,

d) Zayi olan veya yıpranan gözlükçülük ruhsatnamesinin yenilenmesi taleplerini bir üst yazı ile Bakanlığa bildirmek,

e) Faaliyette bulunan ve faaliyete geçen müesseselerin ve sahipleri ile mesul müdürlerinin isimlerinin, Bakanlığın internet üzerindeki web sayfasında yer alan Optisyenlik Ruhsat Kaydı Programına düzenli olarak kaydını yapmak,

f) Gözlükçü ruhsatnamesini haiz olup, vefat edenlerin ruhsatnamelerinin iptali için gözlükçülük ruhsatnamesinin aslının Bakanlığa intikalini sağlamak,

g) Kanunda, Yönetmelikte ve diğer düzenleyici işlemlerde öngörülen diğer görevleri yerine getirmek.

Tanıtım ve Reklam

Madde 24 —Optisyenlik müessesesi; insanları yanıltıcı, paniğe sevk edici, yanlış yönlendirici veya optisyenlik müesseseleri arasında haksız rekabete yol açacak şekilde yazılı basın, televizyon, radyo veya diğer yayın araçları yolu ile tanıtım ve reklam yapamazlar. Yapılan reklamların nitelikleri serbest piyasa ve rekabet kurallarına yakışır ve uygun olmalıdır.

Optisyenlik mesleğini icra hak ve yetkisini haiz olanlar, kendilerini tanıtan ve müesseselerini belirten adreslerinin bulunduğu kartvizitler bastırabilirler. Müessese vitrininde sadece faaliyeti ile ilgili bilgiler ve anlaşma yapılan kurumların isimleri belirtilebilir.

Yasaklar

Madde 25 —a) Müesseselerin, reçetesiz olarak numaralı gözlük camı satmaları, vermeleri veya tavsiye etmeleri ve otorefroktometre ve keratometre gibi bilgisayarlı aletler ile olanlar da dahil olmak üzere, her nevi göz ve görme muayene ve testleri yapmaları veya müesseselerinde bu işlere yarayan her türlü aletleri ve cihazları bulundurmaları,

b) Optisyenlik müessesesinde, reçetesiz her türlü kontakt lens satılması ve her türlü kontakt lens uygulaması, lens uygulamasıyla ilgili alet bulundurması,

c) Optisyenlik mesleğini icra edenlerin, optisyenlik yaptıkları sürece müesseselerinde başka bir iş yapmaları ve müesseselerini muayenehane gibi kullandırmaları,

d) Optisyenlerin başka bir unvan kullanmaları veya gerçeğe uymayan reklam yapmaları,

e) Optisyenlik mesleğini icra etme hak ve yetkisini haiz olanların, birden fazla müessesenin mesul müdürlük görevini üstlenmeleri,

f) Optisyenlik müessesesi ruhsatnamesi ve gerekiyor ise, personel çalışma belgesi alınmaksızın faaliyet gösterilmesi,

g) Optisyenlik müesseselerince cadde, sokak veya kaldırımlara seyyar veya sabit levha konulması,

h) Optisyenlik mesleğini icra edenlerin ve müesseselerin, kişileri, herhangi bir sağlık kurum veya kuruluşuna veyahut tabibe yönlendirmesi, bunlara aracılık etmesi,

i) Bir adres için düzenlenen optisyenlik müessesi ruhsatnamesi ve personel çalışma belgesinin, başka bir adreste açılan müessesede veya diğer şubede kullanılması,

j) Optisyenlik müessesesi bir şirket tarafından açılmış ise, şirketin faaliyetine giren diğer işlerin optisyenlik müessesesinde yapılması,

k) Müessese dışındaki bir atölyede numaralı gözlük camı montajı yapılması,

m) 24 üncü maddeye aykırı tanıtım ve reklam yapılması,

Yasaktır.

Denetim

Madde 26 —Optisyenlik müessesesi, düzenli olarak veya ihbar veyahut şikayet üzerine, idare veya Bakanlık tarafından denetlenir.

İhbar, şikayet veya herhangi bir şekilde yapılacak rutin dışı denetimler hariç olmak üzere, idare tarafından altı ayda bir olarak yılda iki defa rutin denetim yapılır. Denetleme sonuçları, EK-6’daki denetleme formuna işaretlenir ve iki nüsha halinde düzenlenerek denetimi gerçekleştiren yetkililer ile mesul müdür tarafından imzalanır ve bir nüshası, müessesenin teftiş ve denetim defterine yapıştırılır.

Denetleme formunda yer almayan ve fakat tespit edilen eksiklik veya Kanuna ve Yönetmeliğe aykırılık, denetleme formunun altına yazılır ve bunun için müessese sahibine ve mesul müdürüne makul bir süre verilir.

Denetimlerde tespit edilen eksiklikler veya aykırılıkların giderilmesi için, EK-6’daki denetleme formunda bu eksikliğin veya aykırılığın sütununda belirlenen süreler verilir. Bu süre içerisinde, tespit edilen eksikliği veya aykırılığı gidermediği süre sonunda yapılacak denetimde, anlaşılan müessesenin faaliyeti, bu formda belirtilen süre boyunca durdurulur.

Denetimlerde, denetim formundaki birden çok eksikliğin veya aykırılığın aynı anda tespit edildiği durumlarda, tanınacak süre veya eksiklikler ve aykırılıklar giderilmediğinde uygulanacak faaliyeti durdurma süresi, formda yeralan en uzun süredir.

Müessese mesul müdürü, bu denetimler sırasında her türlü kolaylığı göstermek ve talep edilen her türlü bilgi, belge ve defterleri vermek zorundadır.

Müessesenin devredilmesi halinde devralanlar, devredenin sorumluluklarını da almış sayılır. Denetim sırasında tespit edilen eksik ve aksaklıklardan dolayı devredene verilen süre, devralana da verilmiş sayılır ve ayrıca ek bir süre verilmez. Müessesenin faaliyetinin durdurulması halinde de devralan, faaliyet durdurma süresinin tamamlanmasını beklemek zorundadır.

İdarî Müeyyideler

Madde 27 —Denetimler sonunda, Kanuna ve bu Yönetmeliğe aykırı davrandığı tespit edilen kişiler hakkında fiillerinin durumuna göre Kanunun 15 inci maddesi hükümlerinin uygulanması haricinde, müesseseler bakımından EK-6’daki denetleme formunda gösterilen geçici faaliyet durdurma süreleri idarî müeyyide olarak uygulanır.

Cezaî Müeyyideler

Madde 28 —Bu Yönetmelik kapsamında olan optisyenlik müesseselerinin ve kişilerin, Kanuna ve bu Yönetmeliğe aykırı faaliyette bulunmaları halinde, fiilin mahiyetine göre Kanunun 15 inci maddesindeki cezalar ile 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.

Optisyen unvanını ve gözlükçülük ruhsatnamesini haiz olmadığı halde, optisyenlik mesleğini icra edenler veya kendilerinin optisyenlik mesleğini icraya yetkili olduklarını ilân edenler hakkında, Kanunun 14 üncü maddesi hükmü uygulanır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

Geçici Madde 1 —Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce gözlükçülük ruhsatı alıp gözlükçü müessesesi açmış ve faaliyetine devam etmekte bulunan gözlükçüler, fiziki yüzölçümleri hariç olmak üzere müesseselerinin durumlarını, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç altı ay içerisinde uygun hale getirmek zorundadırlar.

Bu Yönetmelik yürürlüğe girdikten altı ay sonra idare tarafından, yetkili oldukları il içerisindeki müesseseler denetlenir. Durumlarını, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde bu Yönetmeliğe uygun hale getirilmeyen müesseselerin faaliyetleri, Yönetmelik hükümleri yerine getirilinceye kadar durdurulur.

Geçici Madde 2 —Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce gözlükçülük ruhsatnamesini haiz olup, aynı mekanda eczacılık ve/veya saatçilik faaliyetlerini birlikte yapanlar, bu şekilde faaliyetlerine devam edebilirler. Bu hakları, işyerlerinin nakli halinde de devam eder.

Yürürlük

Madde 29 —Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 30 —Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.

EKLER.doc

Sayfa Başı


Tebliğler

Dış Ticaret Müsteşarlığından:

 

İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ

(Tebliğ No: 2004/21)

 

BİRİNCİ KISIM

Genel Bilgi ve İşlemler

 

Soruşturma

Madde 1- Yerli üretici Anlaş Anadolu Lastik San. ve Tic. A.Ş. (Anlaş) ile Bilecik Kauçuk Sanayi (BİLKA) (yeniden faaliyete başlamıştır) adına Türkiye genel satıcısı Ümit Motor Belen Derundere (Ümit Motor) tarafından yapılan başvuru üzerine Vietnam ve Çin Tayvanı (Tayvan) menşeli “motosiklet iç ve dış lastikleri” için 11/3/2004 tarih ve 25399 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/6 sayılı Tebliğ ile başlatılan damping soruşturması Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmüş ve tamamlanmıştır.

Halen, 02/06/2004 tarih ve 25480 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/9 sayılı Tebliğ ile alınmış geçici önlem yürürlükte bulunmaktadır.

Kapsam

Madde 2- Bu Tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri ile 02/05/2002 tarihli ve 24743 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturmasının sonuçlarını içermektedir.

Bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi

Madde 3- Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ürünün yerli üreticilerine “yerli üretici soru formu”, belirlenen ithalatçılarına “ithalatçı soru formu” ve ilgili ülkelerdeki bilinen üretici/ihracatçılarına “üretici-ihracatçı soru formu” gönderilmiştir. Diğer taraftan, ilgili ülkelerde yerleşik diğer üretici-ihracatçılara iletilebilmesini teminen, söz konusu soru formunun birer örneği soruşturmaya taraf olan ülkelerin Ankara’daki temsilciliklerine de gönderilmiştir.

Tarafların soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dahil 37 gün süre tanınmıştır. Tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri ise karşılanmıştır.

Vietnam’dan Horng Fortune Tyre Tube Co.,Ltd. firmasına talep üzerine ek süre verilmesine rağmen, bu firma soru formunun çok az kısmına cevap vermiştir. Firma soruşturmanın sağlıklı biçimde tamamlanmasını engelleyecek nitelikteki önemli eksiklikleri uyarıya rağmen tamamlamadığından işbirliğine gelmemiş kabul edilmiş ve durum firmaya bildirilmiştir.

Çin Tayvanı’nda yerleşik firmalardan verilen süre içerisinde soru formlarına cevap alınamamıştır. Öte yandan, Çin Tayvanı’nda yerleşik Hwa Fong Rubber Ind. Co.,Ltd. firmasından, ihracatçı soru formuna hiçbir cevap vermeksizin soruşturmaya ilişkin görüşlerini belirten kısa bir yazı alınmıştır.

Ankara’daki Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu Ekonomi Bölümü’nden soruşturma açılışına ilişkin şikayetin gizli olmayan metnine yönelik olarak iki iddia alınmış olup, söz konusu iddialara ilgili bölümlerde cevap verilmiştir.

Yerli üreticiler soruşturma süresi boyunca Müsteşarlık ile işbirliği içinde olmuştur. Yerli üreticilerden Anlaş soru formlarına usulüne uygun şekilde yanıt vermiş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgileri temin etmiştir. BİLKA genel satıcısı Ümit Motor ise soru formunda istenilen bilgileri ayrıntılı şekilde sağlayamamış olmakla birlikte, Nisan 2003 tarihinden sonra faaliyete başlayan BİLKA’nın 2003 yılı ve soruşturma dönemine ait verileri yurtiçi tüketime ilişkin değerlendirmeye dahil edilmiştir.

Ayrıca, DİSK’e bağlı Lastik-İş Sendikası’ndan açılan soruşturmayı destekleyici bir yazı alınmıştır.

Soruşturma konusu maddenin ithalatını yaptığı tespit edilen ve kendilerine soru formu gönderilen firmalardan 9 tanesi ithalatçı soru formuna cevap vermiştir.

Ayrıca, soru formuna cevap veren 9 ithalatçıya geçici ve nihai bildirimler yapılmış, 2 firmadan geçici önlem bildirimine, 1 firmadan da nihai bildirime cevap alınmıştır.

Soru formuna, geçici önlem ve nihai bildirime cevap veren firmalardan alınan yanıt ve görüşler değerlendirilmiştir.

Bu görüşler çerçevesinde, ithalata yönelmenin ve ithalatçılar için yerli ürün ile ithal edilen ürün arasındaki en önemli tercih sebebinin desen çeşitliliği, vade ve fiyat farklılığı olduğu görülmüştür.

Yerinde doğrulama soruşturması

Madde 4- Yönetmelik’in 21 inci maddesi çerçevesinde yerli üretici Anlaş firmasının Düzce’deki üretim ve İstanbul’daki idari tesislerinde yerinde doğrulama incelemesi yapılmıştır.

İlgili tarafların bilgilendirilmesi

Madde 5- Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkelerin Ankara’daki temsilciliklerine ve bilinen üretici-ihracatçı firmalara şikayetin gizli olmayan metni ve soruşturma açılış Tebliği gönderilmiştir.

Geçici önlem yürürlüğe girdikten sonra soruşturma konusu ülkelerin temsilciliklerine ve yerli üreticilere geçici önlem bildirimi ile geçici önlem Tebliği gönderilmiş, işbirliğinde bulunan ithalatçı firmalar da geçici önlem hakkında bilgilendirilmiştir. Soruşturmanın daha sonraki aşamasında anılan taraflara nihai bildirim yapılmıştır.

Taraflara soruşturma boyunca, soruşturma ile ilgili görüşlerini ve bu görüşlerle ilgili belgeleri sunma imkanı verilmiş ve söz konusu görüşler ile belgeler değerlendirilmiş, buna ilişkin hususlara Tebliğ içerisinde yeri geldiğince değinilmiştir.

Soruşturma dönemi

Madde 6- Damping belirlemesi için 01/07/2003–31/12/2003 tarihleri arası soruşturma dönemi olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlemesinde ise veri toplama ve analiz için 01/01/2001-31/12/2003 arasındaki dönem esas alınmıştır.

Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün

Madde 7- Soruşturma konusu ürün 4011.40 gümrük tarife pozisyonunda yer alan “motosikletlerde kullanılan kauçuktan yeni dış lastikler” ile 4013.90.00.00.11 (Daha önce 4013.90.10.00.00 olan gümrük tarife istatistik pozisyonu 31/12/2003 tarih ve 25333 sayılı 2. mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği ile değiştirilmiştir) gümrük tarife istatistik pozisyonunda yer alan “motosikletlerde kullanılan kauçuktan iç lastikler”dir .

Motosiklet dış lastiği, sentetik kauçuk, doğal kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal karışımdan oluşan hamura sırt lastiği çekimi, topuk teli imali, beze kauçuk kaplama ve eğik kesme ile yanak bezi hazırlama işlemleri ve müteakiben iç ve dış boyama ile pişirme uygulanarak imal edilmektedir.

Motosiklet iç lastiği, butil kauçuk, doğal kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal karışımdan oluşan hamura sırasıyla süzme, lastik çekim, boya kesme, sibop çakma, ekleme uçların ek yersiz birleştirilmesi, pişirme, şişirme, aksesuar takımı ve vakum işlemleri uygulanarak imal edilmektedir.

Ürün farklı ebatlarda, tiplerde, renklerde ve desenlerde olabilmektedir. Ebatlar jant çapı ve tekerlek genişliğine göre çeşitlenmektedir. 8, 10 ve 12 inç jant çapındaki lastik ebatları scooter olarak adlandırılan küçük motosikletlerde kullanılmaktadır. İç piyasada tüketime konu diğer motosiklet lastikleri 16, 17, 18 ve 19 inç jant çapında olabilmektedir. En çok ithal edilen ve satılan ürün 2.25 inç genişlikte ve 17 inç çapta motosiklet lastikleridir. İç ve dış lastikler ayrı satılabildiği gibi takım olarak da satılabilmektedir.

İthalatçı soru formlarında, yerli üreticinin model zenginliğinin olmadığı dile getirilmiştir. Ancak buna mukabil, talep edilmesi durumunda bu çeşitlerin de üretilebileceği ve bunun kendilerine fazla bir ek yük getirmeyeceği yerli üretici tarafından ifade edilmiştir. Ayrıca, desen çeşitliliğinin ithal ile yerli ürünlerin birbirlerinin yerine geçebilme özelliği açısından bir engel teşkil etmediği anlaşılmıştır.

İthal edilen ürün, satış sonrası piyasasında da kullanılmaktadır. Satış sonrası piyasada yerli üretici Anlaş firması, bayilik ağı kanalıyla faaliyet göstermektedir. Aynı şekilde, şikayete konu bazı markalı ürün ithalatçıları bu ürünlerin Türkiye’deki yetkili acenteliğini ya da dağıtıcılığını yapmaktadır.

Yukarıdaki maddede yapılan açıklamalar ışığında, yerli üreticiler tarafından üretilen motosiklet iç ve dış lastikleri ile soruşturma konusu ülkelerden ithal edilen motosiklet iç ve dış lastikleri arasında işlevsel özellikler, fiziksel özellikler, kullanım alanları, dağıtım kanalları, kullanıcıların algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından bir fark bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bu bağlamda, Vietnam ve Çin Tayvanı’ndan ithal edilen soruşturma konusu motosiklet iç ve dış lastikleri ile yerli üretim dalı tarafından üretilen motosiklet iç ve dış lastiklerinin benzer ürün olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.

 

İKİNCİ KISIM

Dampinge İlişkin Belirlemeler

 

Normal değerin belirlenmesi

Madde 8- Temel olarak soruşturmaya konu ülkelerden işbirliğine gelen üretici-ihracatçı bulunmamaktadır. Bu itibarla, normal değer belirlemeleri için Yönetmelik’in 26 ıncı maddesi hükmü uyarınca mevcut veriler kullanılmıştır.

Mevcut veriler esas alınarak her iki ülke için soruşturma konusu maddenin imalat maliyetine satış, genel ve idari (SGİ) giderler ile makul oranda bir kârın eklenmesi suretiyle hesaplanan oluşturulmuş değer, normal değer olarak alınmıştır.

Diğer taraftan, geçici önlem bildirimine bir ithalatçı firmanın damping marjı hesabında, 2,25x17 inç ebattaki motosiklet lastiklerin yanı sıra en çok ticarete konu olan diğer tiplerden 8 ve 10 inç jant çapındaki scooter lastiklerinin de dikkate alınması yönündeki talebi uygun görülmüştür.

Öte yandan, Ankara’daki Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu Ekonomi Bölümü’nden soruşturmanın açılış aşamasında alınan görüşte, damping marjı hesaplamasında normal değer olarak Çin Tayvanı’ndan Avrupa Birliği ülkelerine ihracat rakamını almanın yanlış olacağı, bunun yerine bir Doğu Avrupa ülkesine yapılan ihracat rakamının alınmasının daha yerinde olacağı ileri sürülmüştür. Ancak, zaten mevcut veriler esasında oluşturulmuş değer normal değer olarak belirlendiği için, bu talep uygun görülmemiştir.

İhraç fiyatının belirlenmesi

Madde 9- İhraç fiyatı, ihracatçı firmaların Türkiye’ye satışlarında fiilen ödenen fiyat esasında belirlenmiştir.

Fiyat karşılaştırması ve damping marjı

Madde 10- Yönetmelik’in 11 inci maddesi hükmü çerçevesinde damping marjları, normal değer ile ihraç fiyatlarının fabrika çıkış aşamasındaki ağırlıklı ortalamalarının karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır. Ancak, ihraç fiyatının değişik alıcılar ve zaman süreleri bakımından önemli ölçüde farklılık gösterdiği hallerde, dampingin büyüklüğünün tam olarak ortaya konulabilmesi ve varsa gizli dampingin etkisiz kılınması için ağırlıklı ortalama normal değer, işlem bazında ihraç fiyatı ile karşılaştırılmıştır.

Soruşturma konusu ülkeler için, bu ülkelerden soruşturma döneminde ithalat yapan firmalardan temin edilen ithal faturaları kullanılmak sureti ile elde edilen ağırlıklı ortalama CIF değer ihraç fiyatı olarak alınmıştır. CIF ihraç fiyatı, navlun ve sigorta değerleri verilen ithalat faturalarından hesap edilen ortalama navlun ve sigorta değerinin düşülmesi sureti ile FOB baza indirgenmiştir. Ayrıca fabrika çıkış aşamasına getirmek amacıyla vade farkı bilgisi verilenler için ayarlama yapılmıştır.

Damping marjı 2,25x17 inç ebattaki motosiklet ile 8 ve 10 inç çapındaki scooter iç ve dış lastikleri esas alınarak hesaplanmıştır. Buna göre, damping marjı motosiklet dış lastiklerinde Vietnam ve Çin Tayvanı için sırasıyla CIF ihraç fiyatının %29,21 ve %6,66 oranında; motosiklet iç lastiklerinde de yine sırasıyla %49,51 ve %21,97’si oranında belirlenmiştir.

 

ÜÇÜNCÜ KISIM

Zarara İlişkin Belirlemeler

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Dampingli İthalatın Gelişimi

 

Genel açıklama

Madde 11- Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın hacminde mutlak anlamda ya da Türkiye tüketimine oranla önemli ölçüde bir artış olup olmadığı ile bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları üzerindeki etkisi incelenmiştir.

İthalatın etkisinin toplu değerlendirilmesi

Madde 12- Vietnam ve Çin Tayvanı’ndan yapılan ithalat için hesaplanan damping marjlarının ve ithalat miktarlarının ihmal edilebilir oranlardan fazla olduğu, soruşturma döneminde her iki ülkeden gerçekleşen dampingli ithalatın yerli üreticinin fiyatlarını kırdığı görülmüştür.

Diğer taraftan, Ankara’daki Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu Ekonomi Bölümü’nden soruşturmanın açılış aşamasında alınan görüşte Çin Tayvanı’ndan yapılan ihracat rakamlarının Türkiye’nin DİE ithalat istatistikleri ile uyuşmadığı ve ihracat rakamları dikkate alındığında motosiklet iç lastikleri ihracat rakamlarının toplam Türkiye ithalatı içinde ihmal edilebilir oran olan %3’ün altında olduğu iddia edilmektedir. Ancak, yapılan incelemede Çin Tayvanı’nın ihracat rakamları dikkate alındığında bile söz konusu ülkeden ithalatın ihmal edilebilir oranın üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan incelemeler sırasında, ithalatçı firmaların, soruşturma konusu ürünü aynı zamanda soruşturmaya konu farklı ülkelerden ithal ettiği tespit edilmiştir. Her iki ülke kaynaklı ürünün aynı dağıtım kanalından geçtiği ve aynı piyasaya (motosiklet imalatçılarına, motosiklet malzemesi satış noktalarına ve motosiklet tamircilerine) hitap ettiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede her iki ülkeden ithal edilen soruşturma konusu ürünlerin kendi aralarında ve yerli benzer ürünle rekabet ettiği sabit görülmüştür.

Bu çerçevede, Yönetmelik’in 17 nci maddesi hükümlerine dayanarak, soruşturmaya eş zamanlı konu olan Vietnam ve Çin Tayvanı’ndan yapılan ithalatın etkilerinin toplu değerlendirilmesine karar verilmiştir.

Aşağıdaki maddelerde zarar incelemesinde dampingli ithalat ifadesi Vietnam ve Çin Tayvanı’ndan yapılan ithalatın toplamına karşılık gelmektedir.

Maddenin genel ithalatı

Madde 13- 2001 yılında 191.172 adet olan soruşturma konusu motosiklet dış lastiklerinin genel ithalatı 2002 yılında 261.809 adete, 2003 yılında 360.972 adete çıkmış, soruşturma döneminde (SD) de 205.917 adet olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastikleri genel ithalatı ise 2001 yılında 398.431 adet iken, 2002 yılında 733.964 adete çıkmış, 2003 yılında 616.747 adet, SD’de 350.795 adet olarak gerçekleşmiştir.

Dampingli ithalat

Madde 14- Soruşturma konusu motosiklet dış lastiği dampingli ithalatı 2001 yılında 30.850 adet iken, 2002 yılında 78.907 adete, 2003 yılında 175.273 adete çıkmış ve SD’de 111.897 adet olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastiğinin dampingli ithalatı da 2001 yılında 92.667 adet iken, 2002 yılında 222.993 adete, 2003 yılında 424.400 adete çıkmış ve SD’de 276.900 adet olarak gerçekleşmiştir.

Dampingli ithalatın tüketime göre artışı

Madde 15- Soruşturma konusu ürünün yurtiçi tüketimi, yerli üretici Anlaş firmasının yurtiçi satışları ile genel ithalatın toplanması suretiyle hesaplanmıştır. 2003 yılı ve SD için Nisan 2003 tarihinden sonra faaliyete başlayan BİLKA’nın verileri de değerlendirmeye dahil edilmiştir.

Bu çerçevede belirlenen toplam tüketim endeksi, motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 iken, 2002 yılında 125’e, 2003 yılında 207’ye çıkmış ve SD’de 126 olarak gerçekleşmiştir. Dampingli ithalatın tüketim içindeki payı ise 2001 yılında %8 iken SD’de %24’e çıkmıştır.

Motosiklet iç lastikleri için toplam tüketim endeksi ise 2001 yılında 100 iken, 2002 yılında 165’e, 2003 yılında 206’ya çıkmış ve SD’de 127 olarak gerçekleşmiştir. Dampingli ithalatın tüketim içindeki payı ise 2001 yılında %12 iken SD’de %30’a çıkmıştır.

Dampingli ithalatın fiyatlarının gelişimi

Madde 16- Soruşturma konusu motosiklet dış lastikleri dampingli ithalatının ağırlıklı ortalama birim fiyatı CIF bazda 2001 yılında 4,05 ABD Doları/Adet iken, 2002 yılında 3,78 ABD Doları/Adet’e düşmüş, 2003 yılında 4,18 ABD Doları/Adet, SD’de ise 4,24 ABD Doları/Adet olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastikleri dampingli ithalatının ağırlıklı ortalama birim fiyatı ise CIF bazda 2001 yılında 0,79 ABD Doları/Adet iken, 2002 yılında 0,82 ABD Doları/Adet’e, 2003 yılında 0,83 ABD Doları/Adet’e, SD’de 0,84 ABD Doları/Adet’e çıkmıştır.

Fiyat kırılması

Madde 17- Fiyat kırılması ithal ürün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üreticinin yurt içi satış fiyatlarının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını gösterir.

Vietnam ve Çin Tayvanı menşeli 2,25x17 inç tip ve scooter lastikleri için SD’deki ithalatın gümrük vergisi ve masrafları dahil Türkiye piyasasına giriş fiyatları yerli üretim dalının satış fiyatları ile mukayese edilmiş ve ağırlıklı ortalama fiyat kırılması hesaplanmış, dampingli ithalatın fiyatının yerli üretim dalının fiyatının altında kaldığı tespit edilmiştir.

Buna göre, 2,25x17 inç tip motosiklet ile 8 ve 10 inç çapındaki scooter dış lastikleri temel alınarak SD’ye ilişkin olarak hesaplanan ağırlıklı ortalama fiyat kırılması, Vietnam için %60,04 ve Çin Tayvanı için %10,55 oranında tespit edilmiştir.

Motosiklet iç lastiklerinde ise yukarıda anılan ebatlar esasında SD’deki fiyat kırılması Vietnam için %48,53 ve Çin Tayvanı için %7,92 oranında hesaplanmıştır.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Yerli Üretim Dalının Durumu

 

Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri

Madde 18- Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, Anlaş firmasının motosiklet lastiklerine ilişkin verileri esas alınmıştır. BİLKA, Nisan 2003 tarihinde faaliyete başladığı ve 2001 yılına kadar geriye dönük bilgiler mevcut olmadığı ve istenilen ayrıntıda zarar verileri elde edilemediği için değerlendirmeye dahil edilememiştir.

Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler kullanılmıştır.

a) Üretim

Yerli üretim dalının motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2002 yılında 122’ye, 2003 yılında 220’ye yükselmiş, SD’de 127 olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2002 yılında 172’ye, 2003 yılında 264’e yükselmiş, SD’de 139 olarak gerçekleşmiştir.

b) Satışlar

Yerli üretim dalının motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi 2002’de 113’e, 2003 yılında 181’e yükselmiş, SD’de 101 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış hasılası müteakip yıllarda sırasıyla 106, 136 ve 71 olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastikleri için 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi 2002’de 141’e, 2003 yılında 198’e yükselmiş, SD’de 106 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış hasılası müteakip yıllarda sırasıyla 126, 148 ve 74 olarak gerçekleşmiştir.

c) Piyasa payı

Yerli üretim dalının yurtiçi pazar payı motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında %48,45 iken SD’de BİLKA’nın da devreye girmesiyle %55,82 olmuştur.

Motosiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında %45,12 iken SD’de %62,07’ye yükselmiştir.

d) Kapasite Kullanımı

Yerli üretim dalının motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında %24 olan kapasite kullanım oranı, 2002 yılında %27, 2003 yılında %52 ve SD’de %67 olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında %29 olan kapasite kullanım oranı, 2002 yılında %49, 2003 yılında %77 ve SD’de %84 olarak gerçekleşmiştir.

e) Yurtiçi Fiyatlar

Yerli üreticinin motosiklet dış lastiklerinde ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2001 yılında reel bazda 100 iken, 2002 yılında 95’e, 2003 yılında 75’e ve SD’de ise 71’e gerilemiştir.

Motosiklet iç lastiklerinde ise ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2001 yılında reel bazda 100 iken, 2002 yılında 89’a, 2003 yılında 75’e ve SD’de ise 70’e gerilemiştir.

f) Stoklar

Yerli üretim dalının motosiklet dış lastiklerinde 2001 yılında 100 olan stok miktar endeksi, 2002 yılında 91’e gerilemiş, 2003 yılında ve SD’de ise 131’e yükselmiştir.

Motosiklet iç lastiklerinde ise 2001 yılında reel bazda 100 iken, 2002 yılında 137’ye, 2003 yılında ve SD’de ise 270’e yükselmiştir.

g) İstihdam

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan idari personel ve işçi sayısı endeksi, 2002 yılında 97’ye gerilemiş, 2003 yılında ve SD’de ise 120’ye çıkmıştır.

h) Ücretler

Üretimde çalışan işçilerin aylık ücretleri 2001 ile SD arasında reel olarak 4 puan düşmüştür.

i) Verimlilik

Üretimde çalışan işçi başına verimlilik endeksi motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 iken, 2002’de 125’e, 2003 yılında 184’e ve SD’de ise 211’e yükselmiştir.

Motosiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında 100 olan endeks, 2002 yılında 177’ye, 2003 yılında 221’e ve SD’de ise 232’ye çıkmıştır.

j) Büyüme

Yerli üretim dalının aktif büyüklüğü reel olarak 2001 yılında 100 iken 2002 yılında 126’ya çıkmış, 2003 yılı ve SD’de ise 97’ye gerilemiştir.

k) Sermaye Artışı

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan öz sermayesi 2002 yılında 128’e çıkmış, 2003 yılı ve SD’de ise 92’ye düşmüştür.

l) Nakit Akışı

Yerli üretim dalının faaliyetleri dolayısıyla yarattığı reel nakit akışı (Kâr+amortisman) 2001 yılında (-)100 iken (nakit çıkışı), 2002 yılında 13’e çıkmış, 2003 yılında (-)37’ye düşmüş ve SD’de 10 olmuştur.

m) Yatırımlardaki Artış

Yerli üretim dalının tevsi ve yenileme yatırımları olmamıştır.

n) Kârlılık

Yerli üretim dalının motosiklet dış lastiklerinde 2001 yılında (-)100 olan ortalama birim kârlılığı (zararı), 2002 yılında (-)223’e düşmüş, 2003 yılında 8’e çıkmış ve SD’de ise (-)32 olarak gerçekleşmiştir.

Motosiklet iç lastiklerinde ise 2001 yılında (-)100 olan ortalama birim kârlılığı (zararı), 2002 yılında (-)72’ye çıkmış, 2003 yılında (-)86 ve SD’de (-)18 olmuştur.

o) Maliyetler

Yerli üretim dalının motosiklet dış lastikleri için 2001 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, 2002 yılında 102’ye yükselmiş, 2003 yılında ve SD’de ise 65’e düşmüştür.

Motosiklet iç lastiklerinde ise 2001 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, 2002 yılında 78’e, 2003 yılında 66’ya ve SD’de 56’ya düşmüştür.

p) Yatırımların geri dönüş oranı

Yerli üretim dalının yatırım hasılatı (Kar/Öz kaynak) oranı 2001 yılında (–)23 iken 2002 yılında 2, 2003 yılında ise (–)10 olmuş, SD’de de 2 olarak gerçekleşmiştir.

r) Damping marjının büyüklüğü

Damping marjı, motosiklet dış lastiklerinde Vietnam için CIF bedelin %29,21'i, Çin Tayvanı için %6,66’sı; motosiklet iç lastiklerinde ise Vietnam için CIF bedelin %49,51’i, Çin Tayvanı için %21,97’si oranlarında bulunmuştur.

Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi

Madde 19- Soruşturmaya konu ülkelerin damping yaptığı, söz konusu ürünlerde ithalat hacimlerinin ihmal edilebilir düzeyin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu ülkelerden yapılan dampingli ithalatın, özellikle SD’de, yerli üretim dalı üzerindeki ekonomik etkisi incelendiğinde yurtiçi satış fiyatları, stoklar, kârlılığa ilişkin göstergelerin olumsuz etkilendiği, damping marjları ve fiyat baskısı nedeniyle toplam kârlılığın zarara dönüştüğü tespit edilmiştir. Yerli üretim dalının dampingli ithalat ile fiyat rekabetine girmesinin mümkün bulunmadığı tespit edilmiştir.

 

DÖRDÜNCÜ KISIM

Dampingli İthalat ile Zarar Arasındaki Nedensellik Bağı

 

Dampingli ithalatın etkisi

Madde 20- Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu motosiklet iç ve dış lastiklerinde dampingli ithalatın, nispi ve mutlak olarak arttığı, özellikle Vietnam’dan yapılan dampingli ithalatın fiyatlarının düştüğü ve yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir. Aynı dönemde yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde olumsuzluklar tespit edilmiştir. Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını kırması ve dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.

Üçüncü ülkelerden ithalat

Madde 21- Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın 2001-2003 arasındaki dönemde nispî olarak azaldığı, genel ithalat ve tüketim içindeki payının önemli ölçüde gerilediği görülmüştür. Gerek miktarı ve piyasa payındaki eğilim, gerek fiyatları itibariyle bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek boyutta görülmemektedir. 30 Nisan 2003 tarihinden itibaren de Çin Halk Cumhuriyeti ve Tayland menşeli söz konusu ürünlerde dampinge karşı vergi uygulanmaya başlanmıştır.

Diğer unsurların etkisi

Madde 22- Dampingli ithalatın daralmanın olduğu 2001 yılı ve tüketimde artışın görüldüğü 2002 ve 2003 yılları da dahil olmak üzere 2001 yılından beri nispi ve mutlak olarak sürekli arttığı ve pazar payını büyük oranda genişlettiği görülmüştür.

Diğer taraftan, 30 Nisan 2003 tarih ve 25094 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/7 sayılı Tebliğ ile Çin Halk Cumhuriyeti ve Tayland menşeli motosiklet lastikleri için dampinge karşı vergi uygulamasına başlanmasıyla soruşturma konusu ülkelerden yapılan dampingli ithalat 2003 yılında önceki yıllara göre önemli miktar ve oranda artış göstermiştir.

Bu durum sonucunda, anılan önlem, yerli sanayi üzerinde görülen zararın telafisinde beklenen etkiyi gösterememiştir.

Özellikle Vietnam kaynaklı dampingli ithalatın fiyatlarının düşmesi ve ithalatın da buna bağlı olarak sürekli artması ve pazar payının genişlemesi dikkate alındığında talep daralmasının, dampingli ithalatın yerli üretim dalına zarar verdiği ve nedensellik bağının mevcut olduğu gerçeğini değiştirmediği tespit edilmiştir.

 

BEŞİNCİ KISIM

Sonuç

 

Karar

Madde 23- Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkeleri belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında karşılarında gösterilen oranlarda dampinge karşı vergi yürürlüğe konulmuştur.

 

GTİP

Eşyanın Tanımı

Menşe Ülke

Dampinge Karşı Vergi (CIF %)

4011.40

Motosikletlerde kullanılan

kauçuktan yeni dış lastikler

Vietnam

29

Çin Tayvanı

6

4013.90.00.00.11

Motosikletlerde kullanılan

kauçuktan iç lastikler

Vietnam

49

Çin Tayvanı

21

 

Geçici önlemin kesin olarak tahsili

Madde 24- Bu Tebliğ’in yürürlüğe girdiği tarihe kadar 2004/9 sayılı Tebliğ hükümlerine istinaden alınmış olan teminat şeklindeki geçici önlem kesin önleme dönüştürülmüş olup, kesinleşen dampinge karşı vergi Kanun’un 14 ve 15 inci maddeleri çerçevesinde tahsil edilir. Kesinleşen dampinge karşı verginin daha önce alınan geçici önlemden yüksek olduğu haller için fark tahsil edilmez, düşük olduğu haller için ise fark geri ödenir.

Daha düşük oranda vergi uygulama imkanının incelenmesi

Madde 25- Damping soruşturması sırasında, zararın önlenmesi için damping marjından daha düşük oranda bir kesin önlemin yeterli olup olmadığı incelenmiş ve daha düşük oranda vergi uygulanmasına imkan bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Uygulama

Madde 26- Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın ithalatında, karşılarında gösterilen oranlarda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.

Yürürlük

Madde 27- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 28- Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.

—— • ——

Dış Ticaret Müsteşarlığından:

 

İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ

(Tebliğ No: 2004/22)

 

BİRİNCİ KISIM

Genel Bilgi ve İşlemler

 

Soruşturma

Madde 1- Yerli üretici Anlaş Anadolu Lastik San. ve Tic. A.Ş. (Anlaş) ile Bilecik Kauçuk Sanayi (BİLKA) (yeniden faaliyete başlamıştır) adına Türkiye genel satıcısı Ümit Motor Belen Derundere (Ümit Motor) tarafından yapılan başvuru üzerine Vietnam, Çin Tayvanı (Tayvan) ve Sri Lanka menşeli “bisiklet iç ve dış lastikleri” için 11/3/2004 tarih ve 25399 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/7 sayılı Tebliğ ile başlatılan damping soruşturması Dış Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmüş ve tamamlanmıştır. Halen, 02/06/2004 tarih ve 25480 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/10 sayılı Tebliğ ile alınmış geçici önlem yürürlükte bulunmaktadır.

Kapsam

Madde 2- Bu Tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar (Karar) ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri ile 02/05/2002 tarihli ve 24743 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturmasının sonuçlarını içermektedir.

Bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi

Madde 3- Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ürünün yerli üreticilerine “yerli üretici soru formu”, belirlenen ithalatçılarına “ithalatçı soru formu” ve ilgili ülkelerdeki bilinen üretici/ihracatçılarına “üretici-ihracatçı soru formu” gönderilmiştir. Diğer taraftan, ilgili ülkelerde yerleşik diğer üretici-ihracatçılara iletilebilmesini teminen, söz konusu soru formunun birer örneği soruşturmaya taraf olan ülkelerin Ankara’daki temsilciliklerine de gönderilmiştir.

Tarafların soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dahil 37 gün süre tanınmıştır. Tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri ise karşılanmıştır.

Vietnam’dan Horng Fortune Tyre Tube Co.,Ltd. firmasına talep üzerine ek süre verilmesine rağmen, bu firma soru formunun çok az kısmına cevap vermiştir. Firma soruşturmanın sağlıklı biçimde tamamlanmasını engelleyecek nitelikte önemli eksiklikleri uyarıya rağmen tamamlamadığından işbirliğine gelmemiş kabul edilmiş ve durum firmaya bildirilmiştir.

Çin Tayvanı ve Sri Lanka’da yerleşik firmalardan verilen süre içerisinde cevap alınamamıştır. Öte yandan, Çin Tayvanı’nda yerleşik Hwa Fong Rubber Ind. Co.,Ltd. firmasından, ihracatçı soru formuna hiçbir cevap vermeksizin soruşturmaya ilişkin görüşlerini belirten kısa bir yazı alınmıştır.

Sri Lanka Ticaret Bakanlığı aracılığıyla Sri Lanka’da yerleşik Vechenson (Pvt) Ltd (Vechenson) ihracatçı firmasından süresi dışında soru formuna yanıt alınmıştır. Söz konusu ihracatçı firmaya tespit edilen önemli eksikleri tamamlaması için fırsat verilmiştir. Anılan ihracatçı firma bazı eksikliklerle beraber ihracatçı soru formunu cevaplandırmış ve firmanın işbirliği yaptığı kabul edilmiştir.

Ankara’daki Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu Ekonomi Bölümü’nden soruşturma açılışına ilişkin şikayetin gizli olmayan metnine yönelik olarak iki iddia alınmış olup, söz konusu iddialara ilgili bölümlerde cevap verilmiştir.

Yerli üreticiler soruşturma süresi boyunca Müsteşarlık ile işbirliği içinde olmuştur. Yerli üreticilerden Anlaş soru formlarına usulüne uygun şekilde yanıt vermiş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgileri temin etmiştir. BİLKA genel satıcısı Ümit Motor ise soru formunda istenilen bilgileri ayrıntılı şekilde sağlayamamış olmakla birlikte, Nisan 2003 tarihinden sonra faaliyete başlayan BİLKA’nın 2003 yılı ve soruşturma dönemine ait verileri yurtiçi tüketime ilişkin değerlendirmeye dahil edilmiştir.

Ayrıca, DİSK’e bağlı Lastik-İş Sendikası’ndan açılan soruşturmayı destekleyici bir yazı alınmıştır.

Soruşturma konusu maddenin ithalatını yaptığı tespit edilen ve kendilerine soru formu gönderilen firmalardan 9 tanesi ithalatçı soru formuna cevap vermiştir.

Ayrıca, soru formuna cevap veren 9 ithalatçıya geçici ve nihai bildirimler yapılmış, 4 firmadan geçici önlem bildirimine, 1 firmadan da nihai bildirime cevap alınmıştır.

Soru formuna, geçici önlem ve nihai bildirime cevap veren firmalardan alınan yanıt ve görüşler değerlendirilmiştir.

Bu görüşler çerçevesinde, ithalata yönelmenin ve ithalatçılar için yerli ürün ile ithal edilen ürün arasındaki en önemli tercih sebebinin desen çeşitliliği, vade ve fiyat farklılığı olduğu görülmüştür.

Yerinde doğrulama soruşturması

Madde 4- Yönetmelik’in 21 inci maddesi çerçevesinde yerli üretici Anlaş firmasının Düzce’deki üretim ve İstanbul’daki idari tesislerinde yerinde doğrulama incelemesi yapılmıştır.

İlgili tarafların bilgilendirilmesi

Madde 5- Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkelerin Ankara’daki temsilciliklerine ve bilinen üretici-ihracatçı firmalara şikayetin gizli olmayan metni ve soruşturma açılış Tebliği gönderilmiştir.

Geçici önlem yürürlüğe girdikten sonra soruşturma konusu ülkelerin temsilciliklerine ve yerli üreticilere geçici önlem bildirimi ile geçici önlem Tebliği gönderilmiş, işbirliğinde bulunan ithalatçı firmalar da geçici önlem hakkında bilgilendirilmiştir. Soruşturmanın daha sonraki aşamasında anılan taraflara nihai bildirim yapılmıştır.

Taraflara soruşturma boyunca, soruşturma ile ilgili görüşlerini ve bu görüşlerle ilgili belgeleri sunma imkanı verilmiştir. Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu yazılı görüşlerden nesnel ve konu ile bağlantılı olanlara Tebliğ içerisinde ilgili bölümlerde değinilmiştir.

Soruşturma dönemi

Madde 6- Damping belirlemesi için 01/07/2003–31/12/2003 tarihleri arası soruşturma dönemi olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlemesinde ise veri toplama ve analiz için 01/01/2001-31/12/2003 arasındaki dönem esas alınmıştır.

Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün

Madde 7- Soruşturma konusu ürün 4011.50.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda yer alan “bisikletlerde kullanılan kauçuktan yeni dış lastikler” ile 4013.20.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda (GTİP) yer alan “bisikletlerde kullanılan kauçuktan iç lastikler”dir.

Bisiklet dış lastiği, sentetik kauçuk, doğal kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal karışımdan oluşan hamura sırt lastiği çekimi, topuk teli imali, beze kauçuk kaplama ve eğik kesme ile yanak bezi hazırlama işlemleri ve müteakiben iç ve dış boyama ile pişirme uygulanarak imal edilmektedir.

Bisiklet iç lastiği, butil kauçuk, doğal kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal karışımdan oluşan hamura sırasıyla süzme, lastik çekim, boya, kesme, sibop çakma, ekleme uçların ek yersiz birleştirilmesi, pişim, şişirme, aksesuar takımı ve vakum işlemleri uygulanarak imal edilmektedir.

Ürün farklı ebatlarda, tiplerde, renklerde ve desenlerde olabilmektedir. Ayrıca, bisiklet lastikleri teknik özelliklerine göre arazi bisikleti, yarış bisikleti gibi farklı bisikletlerde kullanılabilmektedir. Ebatlar jant çapı ve tekerlek genişliğine göre çeşitlenmektedir. İç piyasada tüketime konu olanlar 12, 14, 16, 20, 24, 26 ve 28 inç jant çapında olan bisiklet lastikleridir. İç ve dış lastikler ayrı satılabildiği gibi takım olarak da satılabilmektedir.

İthalatçı soru formlarında, yerli üreticinin model ve kullanım amacına cevap veren belirli çeşit ve tipleri karşılayamadığı bisiklet üreticileri tarafından dile getirilmiştir. Ancak buna mukabil, talep edilmesi durumunda bu çeşit ve tiplerin de üretilebileceği ve bunun kendilerine fazla bir ek yük getirmeyeceği yerli üretici tarafından ifade edilmiştir. Ayrıca, desen çeşitliliğinin ithal ile yerli ürünlerin birbirlerinin yerine geçebilme özelliği açısından bir engel teşkil etmediği anlaşılmıştır.

İthal edilen ürün, üretilen bisikletlerde kullanıldığı gibi, satış sonrası piyasasında da kullanılmaktadır. Satış sonrası piyasada yerli üretici Anlaş, bayilik ağı kanalıyla faaliyet göstermektedir. Aynı şekilde, soruşturma konusu bazı markalı ürün ithalatçıları bu ürünlerin Türkiye’deki yetkili acenteliğini ya da dağıtıcılığını yapmaktadır.

Bisiklet üreticileri ihtiyaç duydukları bisiklet lastiklerini doğrudan yerli ya da yabancı üreticilerden temin etmektedir.

Yapılan incelemeler neticesinde, Vietnam, Çin Tayvanı ve Sri Lanka’dan ithal edilen soruşturma konusu bisiklet iç ve dış lastikleri ile yerli üretim dalı tarafından üretilen bisiklet iç ve dış lastiklerinin, teknik ve fiziki özellikleri, çeşitleri, dağıtım kanalları, kullanım alanları, kullanıcıların algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından benzer özelliklere sahip olduğu ve soruşturmaya konu ülkelerden ithal edilen ürünlerin gerek birbirleriyle gerekse yerli üretim dalının ürünüyle doğrudan rekabet içinde olduğu, bu nedenle de benzer ürün olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.

 

İKİNCİ KISIM

Dampinge İlişkin Belirlemeler

 

Genel

Madde 8- Sri Lanka’da yerleşik Vechenson dışında soruşturmaya konu ülkelerden işbirliğine gelen üretici-ihracatçı bulunmamaktadır. Bu itibarla, Vietnam ve Çin Tayvanı için normal değer belirlemelerinde Yönetmelik’in 26 ncı maddesi hükmü uyarınca mevcut veriler kullanılmıştır.

Diğer taraftan, Ankara’daki Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu Ekonomi Bölümü’nden soruşturmanın açılış aşamasında alınan görüşte, damping marjı hesaplamasında normal değer olarak Çin Tayvanı’ndan Avrupa Birliği ülkelerine ihracat rakamını almanın yanlış olacağı, bunun yerine bir Doğu Avrupa ülkesine yapılan ihracat rakamının alınmasının daha yerinde olacağı ileri sürülmüştür. Ancak, zaten mevcut veriler esasında oluşturulmuş değer normal değer olarak belirlendiği için, bu talep uygun görülmemiştir.

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Normal Değer

 

Temsil testi

Madde 9- Sri Lanka’da yerleşik Vechenson için Yönetmelik’in 5 inci maddesi hükmü gereğince, menşe ülkenin iç piyasasında yapılan benzer mal satışlarının miktar bazında Türkiye’ye satışların %5’ini veya daha fazlasını oluşturduğu hallerde, iç satışlar normal değerin tespit edilmesi için yeterli miktarda sayılmıştır. Bu testin olumlu sonuçlanması halinde normal değer, ihracatçı ülke iç piyasasında normal ticari işlemler çerçevesinde gerçekleşen satışlar esas alınarak belirlenmiştir. Aksi durumda, normal değer oluşturulmuş değer esasında belirlenmiştir.

Normal ticari işlem testi

Madde 10- Sri Lanka’da yerleşik Vechenson için Yönetmelik’in 5 inci maddesi hükümleri gereğince, soruşturmaya konu firmadan sağlanan bilgiler elverdiği ölçüde, menşe ülkenin iç piyasasındaki satışlarının normal değer tespitinde kullanılıp kullanılmayacağının belirlenmesi için ürün tipleri bazında normal ticari işlem testi uygulanmıştır. Buna göre;

a) Benzer ürünün ağırlıklı ortalama net satış fiyatının ağırlıklı ortalama birim maliyetinin üzerinde olduğu durumlarda normal değer;

1) Birim maliyetin üzerindeki satışların maddenin toplam satışlarının %80’ini veya daha fazlasını oluşturması halinde, soruşturma dönemi boyunca gerçekleşen tüm iç piyasa satış işlemlerinin (kârlı ya da kârsız) ağırlıklı ortalaması esasında,

2) Birim maliyetin üzerindeki satışların ürünün toplam satışlarının %80’inden daha azını oluşturması halinde ise soruşturma dönemi boyunca gerçekleşen yalnızca kârlı iç piyasa satış işlemlerinin ağırlıklı ortalaması esasında

belirlenmiştir.

b) Benzer ürünün ağırlıklı ortalama net satış fiyatının, ağırlıklı ortalama birim maliyetinin altında olması halinde normal değer, oluşturulmuş değer esasında belirlenmiştir.

İç piyasa satışlarına dayanan normal değer

Madde 11- Sri Lanka’da yerleşik Vechenson için Yönetmelik’in 5 inci maddesi hükmü gereğince, iç piyasa satışlarının esas alındığı hallerde normal değer, menşe ülkenin iç pazarında benzer ürün için normal ticari işlemler çerçevesinde bağımsız alıcılar tarafından ödenmiş olan veya ödenmesi gereken fiyatlar esasında belirlenmiştir.

Oluşturulmuş değer

Madde 12- Sri Lanka’da yerleşik Vechenson için oluşturulmuş değer, anılan firma tarafından sağlanan maddenin imalat maliyetine satış, genel ve idari (SGİ) giderler ile makul oranda bir kârın eklenmesi suretiyle hesaplanmıştır. Söz konusu firma için oluşturulmuş normal değer hesaplamalarında esas alınan kâr oranı, Yönetmelik’in 6 ncı maddesi hükmü çerçevesinde, firmanın normal ticari işlemler çerçevesinde gerçekleşen benzer ürün satışlarından doğan kârlarının ağırlıklı ortalaması alınarak belirlenmiştir.

Vietnam ve Çin Tayvanı için söz konusu ülke koşullarına göre ayarlanmış maddenin imalat maliyetine satış, genel ve idari (SGİ) giderler ile makul oranda bir kârın eklenmesi suretiyle hesaplanan oluşturulmuş değer, normal değer olarak alınmıştır. Diğer taraftan, geçici önlem bildirimine bir ithalatçı firmanın damping marjı hesabında, 26 inç jant çapındaki lastiklerin yanı sıra en çok kullanılan diğer tiplerden 16 ve 20 inç jant çapında olan lastiklerin de dikkate alınması yönündeki talebi uygun görülmüştür.

 

İKİNCİ BÖLÜM

İhraç Fiyatı

 

İhraç fiyatının belirlenmesi

Madde 13- İhraç fiyatı, tüm ülkeler için ihracatçı firmaların Türkiye’ye satışlarında fiilen ödenen fiyat esasında belirlenmiştir.

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Damping Marjları

 

Fiyat karşılaştırması ve damping marjı

Madde 14- Yönetmelik’in 11 inci maddesi hükmü çerçevesinde Vietnam ve Çin Tayvanı için damping marjları, normal değer ile ihraç fiyatlarının fabrika çıkış aşamasındaki ağırlıklı ortalamalarının karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır. Damping marjı 16, 20 ve 26 inç jant çapındaki iç ve dış lastikler esas alınarak hesaplanmıştır.

Soru formuna cevap veren Sri Lanka’lı Vechenson firması için Yönetmelik’in 10 uncu maddesi hükmü gereğince, normal değer ile ihraç fiyatını aynı ticari aşamaya getirme ve bu suretle adil bir karşılaştırma yapabilme amacıyla, ilgili tarafça ileri sürülen ve fiyat karşılaştırmasını etkileyen taşıma, paketleme, sigorta, ödeme koşulları, indirim, banka masrafları, komisyon vb. gibi hususlardan bilgisi verilenler için ayarlamalar yapılmıştır. Anılan ülkeden Türkiye’ye ihracatın hepsini Vechenson firması tek başına gerçekleştirdiğinden dolayı bu firma için hesaplanan damping marjının aynı zamanda Sri Lanka için de geçerli olması kararlaştırılmıştır.

Vietnam ve Çin Tayvanı için soruşturma döneminde bu ülkelerden ithalat yapan firmalardan temin edilen ithal faturaları kullanılmak sureti ile elde edilen ağırlıklı ortalama CIF değer ihraç fiyatı olarak alınmıştır. CIF ihraç fiyatı, navlun ve sigorta değerleri verilen ithalat faturalarından hesap edilen ortalama navlun ve sigorta değerinin düşülmesi sureti ile FOB baza indirgenmiştir. Ayrıca fabrika çıkış aşamasına getirmek amacıyla vade farkı bilgisi verilenler için ayarlama yapılmıştır.

Her üç ülke için de ihraç fiyatının değişik alıcılar ve zaman süreleri bakımından önemli ölçüde farklılık gösterdiği hallerde, dampingin büyüklüğünün tam olarak ortaya konulabilmesi ve varsa gizli dampingin etkisiz kılınması için ağırlıklı ortalama normal değer, işlem bazında ihraç fiyatı ile karşılaştırılmıştır.

Sri Lanka’da yerleşik Vechenson için damping marjının belirlenmesinde kullanılan yöntem ile yapılan hesaplamalar, nihai bildirim aşamasında gönderilen firma özel bildirimlerinde ayrıntılı şekilde gösterilmektedir.

Buna göre, damping marjı bisiklet dış lastiklerinde Vietnam, Çin Tayvanı ve Vechenson firması da dahil olmak üzere tüm Sri Lanka için sırasıyla CIF ihraç fiyatının %32,74, %39,69’u ve %87,65’i oranında; bisiklet iç lastiklerinde de yine sırasıyla %46,40, %53,18 ve %111,34’ü oranında belirlenmiştir.

 

ÜÇÜNCÜ KISIM

Zarara İlişkin Belirlemeler

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Dampingli İthalatın Gelişimi

 

Genel açıklama

Madde 15- Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın hacminde mutlak anlamda ya da Türkiye tüketimine oranla önemli ölçüde bir artış olup olmadığı ile bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları üzerindeki etkisi incelenmiştir.

İthalatın etkisinin toplu değerlendirilmesi

Madde 16- Vietnam, Çin Tayvanı ve Sri Lanka’dan yapılan ithalat için hesaplanan damping marjlarının ve ithalat miktarlarının ihmal edilebilir oranlardan fazla olduğu, soruşturma döneminde her üç ülkeden gerçekleşen dampingli ithalatın yerli üreticinin fiyatlarını kırdığı görülmüştür.

Diğer taraftan, Ankara’daki Taipei Ekonomi ve Kültür Misyonu Ekonomi Bölümü’nden soruşturmanın açılış aşamasında alınan görüşte Çin Tayvanı’ndan yapılan ihracat rakamlarının Türkiye’nin DİE ithalat istatistikleri ile uyuşmadığı ve ihraç rakamları dikkate alındığında bisiklet iç lastikleri ihracat rakamlarının toplam Türkiye ithalatı içinde ihmal edilebilir oran olan %3’ün altında olduğu iddia edilmektedir. Ancak, yapılan incelemede Çin Tayvanı’nın ihracat rakamları dikkate alındığında bile söz konusu ülkeden ithalatın ihmal edilebilir oranın üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan incelemeler sırasında, aralarında bisiklet üreticilerinin de bulunduğu ithalatçı firmaların, soruşturma konusu ürünü aynı zamanda soruşturmaya konu farklı ülkelerden ithal ettiği tespit edilmiştir. Her üç ülke kaynaklı ürünün aynı dağıtım kanalından geçtiği ve aynı piyasaya (bisiklet imalatçılarına, bisiklet malzemesi satış noktalarına ve bisiklet tamircilerine) hitap ettiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede her üç ülkeden ithal edilen soruşturma konusu ürünlerin kendi aralarında ve yerli benzer ürünle rekabet ettiği sabit görülmüştür.

Bu çerçevede, Yönetmelik’in 17 nci maddesi hükümlerine dayanarak, soruşturmaya eş zamanlı konu olan Vietnam, Çin Tayvanı ve Sri Lanka’dan yapılan ithalatın etkilerinin toplu değerlendirilmesine karar verilmiştir.

Aşağıdaki maddelerde zarar incelemesinde dampingli ithalat ifadesi Vietnam, Çin Tayvanı ve Sri Lanka’dan yapılan soruşturma konusu madde ithalatının toplamına karşılık gelmektedir.

Maddenin genel ithalatı

Madde 17- 2001 yılında 1.591.005 adet olan soruşturma konusu bisiklet dış lastiklerinin genel ithalatı 2002 yılında 2.537.984 adete çıkmış, 2003 yılında 3.333.520 adet, soruşturma döneminde (SD) de 1.703.485 adet olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastikleri genel ithalatı ise 2001 yılında 2.003.628 adet iken, 2002 yılında 4.193.611 adete çıkmış, 2003 yılında 3.768.584 adet, SD’de 1.928.050 adet olarak gerçekleşmiştir.

2003 yılında izlenen azalmanın genel olarak, anılan yılda yürütülüp tamamlanan Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan ve Tayland menşeli bisiklet lastiği soruşturmasından kaynaklandığı değerlendirilmiştir.

Dampingli ithalat

Madde 18- Soruşturma konusu bisiklet dış lastiği dampingli ithalatı 2001 yılında 88.550 adet iken, 2002 yılında 255.407 adete, 2003 yılında 1.832.320 adete çıkmış ve SD’de 1.215.400 adet olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastiğinin dampingli ithalatı da 2001 yılında 136.032 adet iken, 2002 yılında 419.763 adete, 2003 yılında 2.191.250 adete çıkmış ve SD’de 1.397.650 adet olarak gerçekleşmiştir.

Dampingli ithalatın tüketime göre artışı

Madde 19- Soruşturma konusu ürünün yurtiçi tüketimi, yerli üretici Anlaş firmasının yurtiçi satışları ile genel ithalatın toplanması suretiyle hesaplanmıştır. 2003 yılı ve SD için Nisan 2003 tarihinden sonra faaliyete başlayan BİLKA’nın verileri de değerlendirmeye dahil edilmiştir.

Bu çerçevede belirlenen toplam tüketim endeksi, bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 iken, 2002 yılında 159’a, 2003 yılında 224’e çıkmış ve SD’de 120 olarak gerçekleşmiştir. Dampingli ithalatın tüketim içindeki payı ise 2001 yılında %5,12 iken SD’de %58,80’e çıkmıştır.

Bisiklet iç lastikleri için toplam tüketim endeksi ise 2001 yılında 100, 2002 yılında 205, 2003 yılında 206 ve SD’de 114 olarak gerçekleşmiştir. Dampingli ithalatın tüketim içindeki payı ise 2001 yılında %6,13 iken SD’de %55,17’ye çıkmıştır.

Dampingli ithalatın fiyatlarının gelişimi

Madde 20- Soruşturma konusu bisiklet dış lastikleri dampingli ithalatının ağırlıklı ortalama birim fiyatı CIF bazda 2001 yılında 1,42 ABD Doları/Adet iken, 2002 yılında 0,96 ABD Doları/Adet’e düşmüş, 2003 yılında 1,18 ABD Doları/Adet, SD’de ise 1,19 ABD Doları/Adet olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastikleri dampingli ithalatının ağırlıklı ortalama birim fiyatı ise CIF bazda 2001 yılında 0,43 ABD Doları/Adet iken, 2002 yılında 0,44 ABD Doları/Adet’e çıkmış, 2003 yılında 0,42 ABD Doları/Adet’e, SD’de 0,41 ABD Doları/Adet’e düşmüştür.

Fiyat kırılması

Madde 21- Fiyat kırılması ithal ürün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üreticinin yurt içi satış fiyatlarının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını gösterir.

Vietnam, Çin Tayvanı ve Sri Lanka menşeli 16, 20 ve 26 jant çapındaki tipler için SD’deki ithalatın gümrük vergisi ve masrafları dahil Türkiye piyasasına giriş fiyatları yerli üretim dalının satış fiyatları ile mukayese edilmiş ve ağırlıklı ortalama fiyat kırılması hesaplanmış, dampingli ithalatın fiyatının yerli üretim dalının fiyatının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir.

Buna göre, 16, 20 ve 26 jant bisiklet dış lastiklerinde SD’ye ilişkin olarak hesaplanan ağırlıklı ortalama fiyat kırılması, Vietnam için %55,86, Çin Tayvanı için %39,31 ve Sri Lanka için %78,52 oranında tespit edilmiştir.

16, 20 ve 26 jant bisiklet iç lastiklerinde SD’deki ağırlıklı ortalama fiyat kırılması da Vietnam için %51,58, Çin Tayvanı için %43,39 ve Sri Lanka için %44,98 oranında hesaplanmıştır.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Yerli Üretim Dalının Durumu

 

Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri

Madde 22- Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, Anlaş firmasının bisiklet lastiklerine ilişkin verileri esas alınmıştır. BİLKA, Nisan 2003 tarihinde faaliyete başladığı ve 2001 yılına kadar geriye dönük bilgiler mevcut olmadığı ve istenilen ayrıntıda zarar verileri elde edilemediği için değerlendirmeye dahil edilememiştir.

Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler kullanılmıştır.

a) Üretim

Yerli üretim dalının bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2002 yılında 251’e, 2003 yılında 321’e yükselmiş, SD’de 159 olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2002 yılında 166’ya, 2003 yılında 268’e yükselmiş, SD’de 136 olarak gerçekleşmiştir.

b) Satışlar

Yerli üretim dalının bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi 2002’de 155’e, 2003 yılında 220’ye yükselmiş, SD’de 87 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde 2001 yılında 100 olan satış hasılası müteakip yıllarda ve SD’de sırasıyla 132, 149 ve 60 olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastikleri için 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi 2002’de 162’ye, 2003 yılında 204’e yükselmiş, SD’de 109 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde 2001 yılında 100 olan satış hasılası müteakip yıllarda ve SD’de sırasıyla 119, 123 ve 62 olarak gerçekleşmiştir.

c) Piyasa payı

Yerli üretim dalının yurtiçi pazar payı bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında %7,92 iken SD’de BİLKA’nın da devreye girmesiyle %17,58’e çıkmıştır.

Bisiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında %9,75 iken SD’de %23,90’a yükselmiştir.

d) Kapasite Kullanımı

Yerli üretim dalının bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında %18 olan kapasite kullanım oranı, 2002 yılında %45, 2003 yılında ve SD’de %57 olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında %22 olan kapasite kullanım oranı, 2002 yılında %40, 2003 yılında %60 ve SD’de %61 olarak gerçekleşmiştir.

e) Yurtiçi Fiyatlar

Yerli üreticinin bisiklet dış lastiklerinde ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2001 yılında reel bazda 100 iken, 2002 yılında 85’e, 2003 yılında 68’e ve SD’de ise 69’a gerilemiştir.

Bisiklet iç lastiklerinde ise ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2001 yılında reel bazda 100 iken, 2002 yılında 73’e, 2003 yılında 60’a ve SD’de ise 57’ye gerilemiştir.

f ) Stoklar

Yerli üretim dalının bisiklet dış lastiklerinde 2001 yılında 100 olan stok miktar endeksi, 2002 yılında 299’a, 2003 yılında ve SD’de ise 403’e yükselmiştir.

Bisiklet iç lastiklerinde ise 2001 yılında reel bazda 100 iken, 2002 yılında 254’e, 2003 yılında ve SD’de ise 357’ye yükselmiştir.

g) İstihdam

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan idari personel ve işçi sayısı endeksi, 2002 yılında 97’ye gerilemiş, 2003 yılında ve SD’de ise 120’ye çıkmıştır.

h) Ücretler

Üretimde çalışan işçilerin aylık ücretleri 2001 ile SD arasında reel olarak 4 puan düşmüştür.

i) Verimlilik

Üretimde çalışan işçi başına verimlilik endeksi bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında 100 iken, 2002’de 258’e yükselmiş, 2003 yılında 269 ve SD’de ise 264 olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastikleri için ise 2001 yılında 100 olan endeks, 2002 yılında 171’e, 2003 yılında 224’e ve SD’de ise 227’ye çıkmıştır.

j) Büyüme

Yerli üretim dalının aktif büyüklüğü reel olarak 2001 yılında 100 iken 2002 yılında 126’ya çıkmış, 2003 yılı ve SD’de ise 97’ye gerilemiştir.

k) Sermaye Artışı

Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olan öz sermayesi 2002 yılında 128’e çıkmış, 2003 yılı ve SD’de ise 92’ye düşmüştür.

l) Nakit Akışı

Yerli üretim dalının faaliyetleri dolayısıyla yarattığı reel nakit akışı (Kâr+amortisman) 2001 yılında (-)100 iken (nakit çıkışı), 2002 yılında 13’e çıkmış, 2003 yılında (-)37’ye düşmüş ve SD’de 10 olmuştur.

m) Yatırımlardaki Artış

Yerli üretim dalının tevsi ve yenileme yatırımları olmamıştır.

n) Kârlılık

Yerli üretim dalının bisiklet dış lastiklerinde 2001 yılında (-)100 olan ortalama birim kârlılığı (zararı), 2002 yılında (-)67’ye çıkmış, 2003 yılında (-)84’e ve SD’de (-)98’e düşmüştür.

Bisiklet iç lastiklerinde ise 2001 yılında (-)100 olan ortalama birim kârlılığı (zararı), 2002 yılında (-)10’a çıkmış, 2003 yılında (-)67 ve SD’de (-)71 olmuştur.

o) Maliyetler

Yerli üretim dalının bisiklet dış lastikleri için 2001 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, 2002 yılında 82’ye, 2003 yılında 69'a düşmüş, SD’de ise 72 olarak gerçekleşmiştir.

Bisiklet iç lastiklerinde ise 2001 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, 2002 yılında 63’e, 2003 yılında 59’a ve SD’de 57’ye düşmüştür.

p) Yatırımların geri dönüş oranı

Yerli üretim dalının yatırım hasılatı (Kar/Öz kaynak) oranı 2001 yılında (–)23 iken 2002 yılında 2 olmuş, 2003 yılında (–)10’a düşmüş, SD’de 2’ye çıkmıştır.

r) Damping marjının büyüklüğü

Damping marjı, bisiklet dış lastiklerinde Vietnam için CIF bedelin %32,74'ü, Çin Tayvanı için %39,69’u, Vechenson ve Sri Lanka için %87,65’i; bisiklet iç lastiklerinde ise Vietnam için CIF bedelin %46,40’ı, Çin Tayvanı için %53,18’i, Vechenson ve Sri Lanka için de %111,34’ü oranlarında bulunmuştur.

Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi

Madde 23- Soruşturmaya konu ülkelerin önemli oranlarda damping yaptığı, söz konusu ürünlerde ithalat hacimlerinin ihmal edilebilir düzeyin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu ülkelerden yapılan dampingli ithalatın, özellikle SD’de, yerli üretim dalı üzerindeki ekonomik etkisi incelendiğinde yurtiçi satış değer ve fiyatları, stoklar, kârlılığa ilişkin göstergelerin olumsuz etkilendiği, damping marjlarının önemli oranlarda olması ve fiyat baskısı nedeniyle toplam kârlılığın zarara dönüştüğü tespit edilmiştir. Fiyat kırılmalarının yüksek oranlarda olduğu dikkate alındığında, yerli üretim dalının dampingli ithalat ile fiyat rekabetine girmesinin mümkün bulunmadığı tespit edilmiştir.

 

DÖRDÜNCÜ KISIM

Dampingli İthalat ile Zarar Arasındaki Nedenselliğe İlişkin Belirlemeler

 

Dampingli ithalatın etkisi

Madde 24- Zarar inceleme döneminde soruşturma konusu bisiklet iç ve dış lastiklerinde dampingli ithalatın, nispi ve mutlak olarak arttığı, dampingli ithalatın fiyatlarının düştüğü ve yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir. Aynı dönemde yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde olumsuzluklar tespit edilmiştir. Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını kırması ve dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.

Üçüncü ülkelerden ithalat

Madde 25- Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın 2001-2003 arasındaki dönemde nispî ve mutlak olarak azaldığı, genel ithalat ve tüketim içindeki payının önemli ölçüde gerilediği görülmüştür. Gerek miktarı ve piyasa payındaki eğilim, gerek fiyatları itibariyle bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek boyutta görülmemektedir. Ayrıca, 30 Nisan 2003 tarihinden itibaren de Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan ve Tayland menşeli söz konusu ürünlerde dampinge karşı vergi uygulanmaya başlanmıştır.

Diğer unsurların etkisi

Madde 26- Dampingli ithalatın daralmanın olduğu 2001 yılı ve tüketimde artışın görüldüğü 2002 ve 2003 yılları da dahil olmak üzere 2001 yılından beri nispi ve mutlak olarak sürekli arttığı ve pazar payını büyük oranda genişlettiği görülmüştür.

Diğer taraftan, 30 Nisan 2003 tarih ve 25094 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/6 sayılı Tebliğ ile Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan ve Tayland menşeli bisiklet lastikleri için dampinge karşı vergi uygulamasına başlanmasıyla soruşturma konusu ülkelerden yapılan dampingli ithalat 2003 yılında önceki yıllara göre önemli miktar ve oranda artış göstermiştir.

Bu durum sonucunda, anılan önlem, yerli sanayi üzerinde görülen zararın telafisinde beklenen etkiyi gösterememiştir.

Dampingli ithalatın fiyatlarının düşmesi ve ithalatın da buna bağlı olarak sürekli artması ve pazar payının genişlemesi dikkate alındığında talep daralmasının, dampingli ithalatın yerli üretim dalına zarar verdiği ve nedensellik bağının mevcut olduğu gerçeğini değiştirmediği tespit edilmiştir.

BEŞİNCİ KISIM

Sonuç

 

Karar

Madde 27- Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkeleri belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında karşılarında gösterilen oranlarda dampinge karşı vergi yürürlüğe konulmuştur.

 

GTİP

Eşyanın Tanımı

Menşe Ülke

Dampinge Karşı Vergi (CIF %)

4011.50.00.00.00

Bisikletlerde kullanılan

kauçuktan yeni dış lastikler

(Bisiklet jantına takılı olsun olmasın,

ancak jantı hariç )

Vietnam

30

Çin Tayvanı

30

Sri Lanka

50

4013.20.00.00.00

Bisikletlerde kullanılan

kauçuktan iç lastikler

(Bisiklet jantına takılı olsun olmasın,

ancak jantı hariç )

Vietnam

44

Çin Tayvanı

44

Sri Lanka

44

 

Geçici önlemin kesin olarak tahsili

Madde 28- Bu Tebliğ’in yürürlüğe girdiği tarihe kadar 2004/10 sayılı Tebliğ hükümlerine istinaden alınmış olan teminat şeklindeki geçici önlem kesin önleme dönüştürülmüş olup, kesinleşen dampinge karşı vergi Kanun’un 14 ve 15 inci maddeleri çerçevesinde tahsil edilir. Kesinleşen dampinge karşı verginin daha önce alınan geçici önlemden yüksek olduğu haller için fark tahsil edilmez, düşük olduğu haller için ise fark geri ödenir.

Daha düşük oranda vergi uygulama imkanının incelenmesi

Madde 29- Damping soruşturması sırasında, zararın önlenmesi için damping marjından daha düşük oranda bir kesin önlemin yeterli olup olmadığı incelenmiş ve mümkün görüldüğü ölçüde daha az oranlı kesin önlem uygulaması yoluna gidilmiştir.

Uygulama

Madde 30- Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın ithalatında, karşılarında gösterilen oranlarda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler.

Yürürlük

Madde 31- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 32- Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.

Sayfa Başı