Başbakanlık

Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğünce Yayımlanır

 Kuruluş : 7 Ekim 1920

16 Mart 2004

SALI

Sayı : 25404

 

Å ÖNCEKİ

SONRAKİ

Æ

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

Milletlerarası Sözleşmeler

2004/6922 Yaşam Belgesi Verilmesine Dair Sözleşme’nin Onaylanması Hakkında Karar

2004/6950 Ahvali Şahsiye Cüzdanlarının Tanınmasına ve Güncelleştirilmesine İlişkin Sözleşme’nin Onaylanması Hakkında Karar

2004/6958 İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin 155 Sayılı Sözleşme ile İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin 161 Sayılı Sözleşme’nin Onaylanması Hakkında Karar

Bakanlar Kurulu Kararları

2004/6906 Mahalli İdare Birliklerinin Kurulmasına İzin Verilmesi Hakkında Karar

2004/6936 Bazı Ülkelerin Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Sözleşme’ye Katılmalarına İlişkin Olarak Kabul Beyanında Bulunulması Hakkında Karar

2004/6967 Çevre ve Orman Bakanlığının Taşra Teşkilatında Yer Alan Orman Toprak Laboratuar Müdürlükleri ile Marmara Ormancılık Araştırma Müdürlüğünün Kaldırılması Hakkında Karar

2004/6968 Merkezi Muğla İli, Yatağan İlçesinde Bulunan Yatağan İlçesi Köylere ve Belediyelere Hizmet Götürme ve Turizm Birliği’nin Adının, Yatağan İlçesi Köylere Hizmet Götürme Birliği Olarak Değiştirilmesi Hakkında Karar

2004/6969 Merkezi İstanbul’da Bulunan “TEMA Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı” ile Merkezi Ankara’da Bulunan “Eğitim Sağlık ve Kültür Derneği”nin İzin Almadan Yardım Toplayan Kuruluşlardan Sayılmaları Hakkında Karar

Bakanlıklara Vekâlet Etme İşlemi

— Adalet Bakanlığına, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali ŞAHİN’in Vekâlet Etmesine Dair Tezkere

— Sanayi ve Ticaret Bakanlığına, İçişleri Bakanı Abdülkadir AKSU’nun Vekâlet Etmesine Dair Tezkere

Yönetmelikler

2004/6924 Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun Çalışmalarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

2004/6926 Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Tebliğler

— 2004 Malî Yılı Bütçe Uygulama Talimatı (Sıra No: 7)

— Vergi İadesi Genel Tebliği (Seri No:9)

— İhracat, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (İhracat: 2004/1)

YARGI BÖLÜMÜ

Anayasa Mahkemesi Kararı

— Anayasa Mahkemesinin E: 2003/28 (285 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapan 425 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile İlgili), K: 2003/42) Sayılı Kararı


YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

Milletlerarası Sözleşmeler

Karar Sayısı : 2004/6922

10 Eylül 1998 tarihinde Paris’te imzalanan ve 11/6/2003 tarihli ve 4889 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli “Yaşam Belgesi Verilmesine Dair Sözleşme”nin onaylanması; Dışişleri Bakanlığı’nın 9/2/2004 tarihli ve KOPR/43751 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 24/2/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

 

Recep Tayyip ERDOĞAN

     

Başbakan

     

B. ATALAY

A. ŞENER

M. A. ŞAHİN

B. ATALAY

Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd. V.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bakanı

A. BABACAN

M. AYDIN

G. AKŞİT

A. COŞKUN

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı V.

M. A. ŞAHİN

A.AKSU

A.AKSU

K. UNAKITAN

Adalet Bakanı V.

Milli Savunma Bakanı V.

İçişleri Bakanı

Maliye Bakanı

H. ÇELİK

Z. ERGEZEN

R. AKDAĞ

B. YILDIRIM

Milli Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskan Bakanı

Sağlık Bakanı

Ulaştırma Bakanı

S. GÜÇLÜ

M. BAŞESGİOĞLU

A. COŞKUN

 

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

Sanayi ve Ticaret Bakanı

 

M. H. GÜLER

E. MUMCU

O. PEPE

 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı

Kültür ve Turizm Bakanı

Çevre ve Orman Bakanı

 

 

—— • ——

Karar Sayısı : 2004/6950

5 Eylül 1990 tarihinde Madrid’de imzalanan ve 11/6/2003 tarihli ve 4890 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli “Ahvali Şahsiye Cüzdanlarının Tanınmasına ve Güncelleştirilmesine İlişkin Sözleşme”nin onaylanması; Dışişleri Bakanlığı’nın 9/2/2004 tarihli ve KOPR/42667 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 24/2/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

Recep Tayyip ERDOĞAN

     

Başbakan

     

B. ATALAY

A. ŞENER

M. A. ŞAHİN

B. ATALAY

Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd. V.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bakanı

A. BABACAN

M. AYDIN

G. AKŞİT

A. COŞKUN

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı V.

M. A. ŞAHİN

A. AKSU

A. AKSU

K. UNAKITAN

Adalet Bakanı V.

Milli Savunma Bakanı V.

İçişleri Bakanı

Maliye Bakanı

H. ÇELİK

Z. ERGEZEN

R. AKDAĞ

B. YILDIRIM

Milli Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskan Bakanı

Sağlık Bakanı

Ulaştırma Bakanı

S. GÜÇLÜ

M. BAŞESGİOĞLU

A. COŞKUN

 

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

Sanayi ve Ticaret Bakanı

 

M. H. GÜLER

E. MUMCU

O. PEPE

 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı

Kültür ve Turizm Bakanı

Çevre ve Orman Bakanı

 

 

—— • ——

Karar Sayısı : 2004/6958

7/1/2004 tarihli ve 5038 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli “İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin 155 Sayılı Sözleşme” ile 7/1/2004 tarihli ve 5039 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli “İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin 161 Sayılı Sözleşme”nin onaylanması; Dışişleri Bakanlığı’nın 20/2/2004 tarihli ve ÇEGY/37660 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 2/3/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

Recep Tayyip ERDOĞAN

     

Başbakan

     

A. GÜL

A. ŞENER

M. A. ŞAHİN

B. ATALAY

Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bakanı

A. BABACAN

M. AYDIN

G. AKŞİT

K. TÜZMEN

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

C. ÇİÇEK

M. V. GÖNÜL

A. AKSU

K. UNAKITAN

Adalet Bakanı

Milli Savunma Bakanı

İçişleri Bakanı

Maliye Bakanı

H.ÇELİK

Z. ERGEZEN

R.AKDAĞ

B. YILDIRIM

Milli Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskan Bakanı

Sağlık Bakanı

Ulaştırma Bakanı

S. GÜÇLÜ

M. BAŞESGİOĞLU

A. COŞKUN

 

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

Sanayi ve Ticaret Bakanı

 

M. H. GÜLER

E. MUMCU

O. PEPE

 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı

Kültür ve Turizm Bakanı

Çevre ve Orman Bakanı

 

 

Sayfa Başı


Bakanlar Kurulu Kararları

Karar Sayısı : 2004/6906

Ekli listede adları yazılı mahalli idare birliklerinin kurulmasına izin verilmesi, İçişleri Bakanlığı’nın 12/2/2004 tarihli ve 62036 sayılı yazısı üzerine, Bakanlar Kurulu’nca 17/2/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

Recep Tayyip ERDOĞAN

     

Başbakan

     

A. GÜL

K.UNAKITAN

M. A. ŞAHİN

B. ATALAY

Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd. V.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bakanı

A. BABACAN

M. A. ŞAHİN

G. AKŞİT

K. TÜZMEN

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı V.

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

C. ÇİÇEK

M. V.GÖNÜL

A. AKSU

K. UNAKITAN

Adalet Bakanı

Milli Savunma Bakanı

İçişleri Bakanı

Maliye Bakanı

H. ÇELİK

Z. ERGEZEN

R. AKDAĞ

B. YILDIRIM

Milli Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskan Bakanı

Sağlık Bakanı

Ulaştırma Bakanı

S. GÜÇLÜ

M. BAŞESGİOĞLU

A. COŞKUN

 

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

Sanayi ve Ticaret Bakanı

 

B. YILDIRIM

E. MUMCU

O. PEPE

 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı V.

Kültür ve Turizm Bakanı

Çevre ve Orman Bakanı

 

 

—— • ——

Karar Sayısı : 2004/6936

Belarus, Bulgaristan, Bosna-Hersek, Çin Halk Cumhuriyetine bağlı Macau Özel İdare Bölgesi ve Hong Kong Özel İdare Bölgesi,Gürcistan, Macaristan, Letonya, Litvanya, Malta, Monako, Polonya,Romanya, Slovenya,Hırvatistan,Çek Cumhuriyeti,Makedonya, Slovakya,İzlanda,Moldova,Türkmenistan ve Özbekistan’ın 3/11/1999 tarihli ve 4461 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 29/12/1999 tarihli ve 99/13909 sayılı Kararname ile onaylanan “Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Sözleşme”ye katılmalarına ilişkin olarak kabul beyanında bulunulması; Dışişleri Bakanlığı’nın 30/1/2004 tarihli ve KOPR/37645 sayılı yazısı üzerine,Anılan Sözleşmenin 38 inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre, Bakanlar Kurulu’nca 1/3/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

Recep Tayyip ERDOĞAN

     

Başbakan

     

A. GÜL

A. ŞENER

M. A. ŞAHİN

B. ATALAY

Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bakanı

A. BABACAN

M. AYDIN

G. AKŞİT

K. TÜZMEN

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

C. ÇİÇEK

M. V. GÖNÜL

A. AKSU

K. UNAKITAN

Adalet Bakanı

Milli Savunma Bakanı

İçişleri Bakanı

Maliye Bakanı

H. ÇELİK

Z. ERGEZEN

R. AKDAĞ

B. YILDIRIM

Milli Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskan Bakanı

Sağlık Bakanı

Ulaştırma Bakanı

S. GÜÇLÜ

M. BAŞESGİOĞLU

A. COŞKUN

 

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

Sanayi ve Ticaret Bakanı

 

M.H.GÜLER

E. MUMCU

O. PEPE

 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı

Kültür ve Turizm Bakanı

Çevre ve Orman Bakanı

 

—— • ——

Karar Sayısı : 2004/6967

Çevre ve Orman Bakanlığının taşra teşkilatında yer alan ekli listede adları belirtilen Orman Toprak Laboratuar müdürlükleri ile Marmara Ormancılık Araştırma Müdürlüğünün kaldırılması; Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ile Devlet Personel Başkanlığının görüşlerine dayanan adı geçen Bakanlığın 18/2/2004 tarihli ve 8110 sayılı yazısı üzerine, 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendine göre, Bakanlar Kurulu’nca 27/2/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

Recep Tayyip ERDOĞAN

     

Başbakan

     

A. GÜL

R. AKDAĞ

M. A. ŞAHİN

B. ATALAY

Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd. V.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bakanı

M. AYDIN

M. AYDIN

G. AKŞİT

K. TÜZMEN

Devlet Bakanı V.

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

C. ÇİÇEK

A. AKSU

A. AKSU

G. AKŞİT

Adalet Bakanı

Milli Savunma Bakanı V.

İçişleri Bakanı

Maliye Bakanı V.

H.ÇELİK

Z. ERGEZEN

R. AKDAĞ

B. YILDIRIM

Milli Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskan Bakanı

Sağlık Bakanı

Ulaştırma Bakanı

S. GÜÇLÜ

M. BAŞESGİOĞLU

A. COŞKUN

 

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

Sanayi ve Ticaret Bakanı

 

M. H. GÜLER

E. MUMCU

O. PEPE

 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı

Kültür ve Turizm Bakanı

Çevre ve Orman Bakanı

 

 

27/2/2004 Tarihli ve 2004/6967 Sayılı Kararnamenin Eki

LİSTE

 

KALDIRILAN BİRİMİN ADI

1 — Antalya Orman Toprak Laboratuar Müdürlüğü

2 — Elazığ Orman Toprak Laboratuar Müdürlüğü

3 — Erzurum Orman Toprak Laboratuar Müdürlüğü

4 — İzmir Orman Toprak Laboratuar Müdürlüğü

5 — Zonguldak Orman Toprak Laboratuar Müdürlüğü

6 — Trabzon Orman Toprak Laboratuar Müdürlüğü

—— • ——

Karar Sayısı : 2004/6968

Merkezi Muğla İli, Yatağan İlçesinde bulunan “Yatağan İlçesi Köylere ve Belediyelere Hizmet Götürme ve Turizm Birliği”nin adının, “Yatağan İlçesi Köylere Hizmet Götürme Birliği” olarak değiştirilmesi; İçişleri Bakanlığı’nın 23/2/2004 tarihli ve 62040 sayılı yazısı üzerine, Bakanlar Kurulu’nca 2/3/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

Recep Tayyip ERDOĞAN

     

Başbakan

     

A. GÜL

A. ŞENER

M. A. ŞAHİN

B. ATALAY

Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bakanı

A. BABACAN

M. AYDIN

G. AKŞİT

K. TÜZMEN

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

C. ÇİÇEK

M. V. GÖNÜL

A. AKSU

K. UNAKITAN

Adalet Bakanı

Milli Savunma Bakanı

İçişleri Bakanı

Maliye Bakanı

H.ÇELİK

Z. ERGEZEN

R. AKDAĞ

B. YILDIRIM

Milli Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskan Bakanı

Sağlık Bakanı

Ulaştırma Bakanı

S. GÜÇLÜ

M. BAŞESGİOĞLU

A. COŞKUN

 

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

Sanayi ve Ticaret Bakanı

 

M. H. GÜLER

E. MUMCU

O. PEPE

 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı

Kültür ve Turizm Bakanı

Çevre ve Orman Bakanı

 

—— • ——

Karar Sayısı : 2004/6969

Merkezi İstanbul’da bulunan “TEMA Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı” ile merkezi Ankara’da bulunan “Eğitim Sağlık ve Kültür Derneği”nin izin almadan yardım toplayan kuruluşlardan sayılmaları; İçişleri Bakanlığı’nın 31/12/2003 tarihli ve 230176 sayılı yazısı üzerine, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu’nun 6 ncı maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 24/2/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

Recep Tayyip ERDOĞAN

     

Başbakan

     

B. ATALAY

A. ŞENER

M. A. ŞAHİN

B. ATALAY

Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd. V.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bakanı

A. BABACAN

M. AYDIN

G. AKŞİT

A. COŞKUN

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı V.

M. A. ŞAHİN

A. AKSU

A.AKSU

K. UNAKITAN

Adalet Bakanı V.

Milli Savunma Bakanı V.

İçişleri Bakanı

Maliye Bakanı

H. ÇELİK

Z. ERGEZEN

R.AKDAĞ

B. YILDIRIM

Milli Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskan Bakanı

Sağlık Bakanı

Ulaştırma Bakanı

S. GÜÇLÜ

M. BAŞESGİOĞLU

A. COŞKUN

 

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

Sanayi ve Ticaret Bakanı

 

M. H. GÜLER

E. MUMCU

O. PEPE

 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı

Kültür ve Turizm Bakanı

Çevre ve Orman Bakanı

 

Sayfa Başı


Bakanlıklara Vekâlet Etme İşlemi

T.C.

 

BAŞBAKANLIK

15 Mart 2004

B.02.0.PPG.0.12-305-3852

 

 

CUMHURBAŞKANLIĞI YÜCE KATINA

Görüşmelerde bulunmak üzere, 16 Mart 2004 tarihinde Mısır Arap Cumhuriyeti’ne gidecek olan Adalet Bakanı Cemil Çiçek’in dönüşüne kadar; Adalet Bakanlığına, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin’in vekâlet etmesini yüksek tasviplerine saygıyla arz ederim.

Recep Tayyip ERDOĞAN

Başbakan            

—————

T.C.

 

CUMHURBAŞKANLIĞI

15 Mart 2004

B.01.0.KKB.01-06-65-2004-306

 

 

BAŞBAKANLIĞA

İLGİ : 15 Mart 2004 gün ve B.02.0.PPG.0.12-305-3852 sayılı yazınız.

Görüşmelerde bulunmak üzere, 16 Mart 2004 tarihinde Mısır Arap Cumhuriyeti’ne gidecek olan Adalet Bakanı Cemil ÇİÇEK’in dönüşüne kadar; Adalet Bakanlığına, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali ŞAHİN’in vekâlet etmesi uygundur.

Bilgilerini rica ederim.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

—— • ——

T.C.

 

BAŞBAKANLIK

15 Mart 2004

B.02.0.PPG.0.12-305-3853

 

 

CUMHURBAŞKANLIĞI YÜCE KATINA

Görüşmelerde bulunmak üzere, 16 Mart 2004 tarihinde İsrail’e gidecek olan Sanayi ve Ticaret Bakanı Ali Coşkun’un dönüşüne kadar; Sanayi ve Ticaret Bakanlığına, İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu’nun vekâlet etmesini yüksek tasviplerine saygıyla arz ederim.

Recep Tayyip ERDOĞAN

Başbakan             

—————

T.C.

 

CUMHURBAŞKANLIĞI

15 Mart 2004

B.01.0.KKB.01-06-66-2004-307

 

 

BAŞBAKANLIĞA

İLGİ : 15 Mart 2004 gün ve B.02.0.PPG.0.12-305-3853 sayılı yazınız.

Görüşmelerde bulunmak üzere, 16 Mart 2004 tarihinde İsrail’e gidecek olan Sanayi ve Ticaret Bakanı Ali COŞKUN’un dönüşüne kadar; Sanayi ve Ticaret Bakanlığına, İçişleri Bakanı Abdülkadir AKSU’nun vekâlet etmesi uygundur.

Bilgilerini rica ederim.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

Sayfa Başı


Yönetmelikler

Karar Sayısı: 2004/6924

Ekli “Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun Çalışmalarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in yürürlüğe konulması; Maliye Bakanlığı’nın 27/10/2003 tarihli ve 20805 sayılı yazısı üzerine, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun ek 1 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 24/2/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

Recep Tayyip ERDOĞAN

     

Başbakan

     

B. ATALAY

A. ŞENER

M. A. ŞAHİN

B. ATALAY

Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd. V.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bakanı

A. BABACAN

M. AYDIN

G. AKŞİT

A.COŞKUN

 

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı V.

M. A.ŞAHİN

A.AKSU

A. AKSU

K. UNAKITAN

Adalet Bakanı V.

Milli Savunma Bakanı V.

İçişleri Bakanı

Maliye Bakanı

H. ÇELİK

Z. ERGEZEN

R.AKDAĞ

B. YILDIRIM

Milli Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskan Bakanı

Sağlık Bakanı

Ulaştırma Bakanı

S.GÜÇLÜ

M. BAŞESGİOĞLU

A. COŞKUN

 

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

Sanayi ve Ticaret Bakanı

 

M. H. GÜLER

E. MUMCU

O. PEPE

 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı

Kültür ve Turizm Bakanı

Çevre ve Orman Bakanı

 

 

Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun Çalışmalarına

İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun faaliyet ve çalışmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2 — Bu Yönetmelik; Kurulun; görev ve sorumlulukları ile çalışmalarına, genel yönetim ilkelerine, çalışma komisyonlarının teşkiline, personelinin niteliklerinin belirlenmesine, bütçe, muhasebe, gelir ve giderlerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Dayanak

Madde 3 — Bu Yönetmelik, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun Ek-1 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;

a) Kurul: Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunu,

b) Başkan: Kurul Başkanını,

c) Başkan Yardımcısı: Kurul Başkan Yardımcısını,

d) Üye: Kurul üyelerini,

e) Kanun: 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununu,

f) Muhasebe İlgi Grupları: Kurulca yayımlanacak muhasebe standartlarını uygulayan ve kullanan tüm kurum, kuruluş ve kişileri,

g) Personel: Kurum faaliyetlerinin düzenli olarak yürütülebilmesi için istihdam edilen geçici personel ile 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak çalıştırılan personeli,

h) Kavramsal Çerçeve: Kurulca muhasebe standartlarının oluşturulmasında esas alınacak genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri ile Kurulun standartların oluşturulmasında benimsediği amaç ve kavramları,

i) Türkiye Muhasebe Standardı Taslak Metni: Oluşturulması önerilen muhasebe standardının tam metnini içeren ve muhasebe ilgi gruplarının konuya ilişkin değerlendirmelerini almak üzere kamuoyuna duyurulan metni,

j) Türkiye Muhasebe Standardı: Kurul tarafından onaylanan nihai muhasebe standardı metnini,

k) Yorum: Türkiye Muhasebe Standartları ile ilgili olarak uygulamaya yön vermek veya standartlara açıklık kazandırmak üzere Kurul onayı ile kamuoyuna duyurulan metni,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kurulun Yapısına ve Oluşumuna İlişkin Genel İlkeler

Kuruluş amacı

Madde 5 — Kurul; finansal tabloların gerçek durumu yansıtan, güvenilir, karşılaştırılabilir, ihtiyaca uygun, anlaşılabilir ve tutarlı olmaları için ulusal muhasebe ilkelerinin gelişmesi ve benimsenmesini sağlamak ve kamu yararı elde edilmesine yönelik bir biçimde uygulanacak olan ulusal muhasebe standartlarını saptamak ve yayımlamak amaçlarıyla kurulmuştur.

Kurulun hukuki yapısı

Madde 6 — Kurul; Kanunla kurulmuş, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişisidir. Kurul, Başbakanlığın ilgili kuruluşudur.

Kurulun oluşumu

Madde 7 — Kurul; Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu, Hazine Müsteşarlığı, Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden birer, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinden bir yeminli mali müşavir ve bir serbest muhasebeci mali müşavir olmak üzere 9 üyeden oluşur.

Üyelerin görev süresi üç yıldır. Süresi dolmadan ayrılan üyenin yerine kalan süreyi tamamlamak üzere ilgili kurum yeni üye seçer.

Üyelerin nitelikleri ve seçimi

Madde 8 — Üyelerin; işletme, iktisat, maliye, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler ve benzeri dallarda bir yüksek öğrenim kurumunda en az dört yıllık lisans düzeyinde öğrenim yapmış olmaları, başka bir yüksek öğrenim kurumunda lisans düzeyinde öğrenim yapmış olanların ise belirtilen dallarda lisans üstü eğitim yapmış olmaları ve bu alanlarda en az on iki yıl deneyim sahibi olmaları şarttır.

Üyeler, Kanunda belirtilen kurumlarca seçilir.

Kurul, kendi üyeleri arasından Başkan ve Başkan Yardımcısını ilk toplantıda gizli oyla seçer. Üyelere, Yüksek Planlama Kurulu tarafından kamu iktisadi teşebbüslerinin yönetim kurulu üyelerine ödenen miktarda huzur hakkı ödenir.

Kurulun görevleri

Madde 9 — Kurulun görevleri şunlardır.

a) Muhasebe standartlarının oluşturulmasında esas alınmak üzere, Kavramsal Çerçeveyi belirlemek ve Türkiye Muhasebe Standardı Taslak Metinlerini hazırlayıp kamuoyunun görüşlerine açmak,

b) Gerçek, güvenilir, karşılaştırılabilir, ihtiyaca uygun, anlaşılabilir ve tutarlı finansal bilgi üretilmesini sağlayacak Türkiye Muhasebe Standartlarını oluşturmak,

c) Muhasebe standartlarının gelişen ve değişen ihtiyaçlara cevap verebilmesini teminen standartların güncelliğini sağlamak üzere gerekli çalışmaları yapmak,

d) Finansal bilgilerin karşılaştırılabilirliğinin uluslararası alanda da sağlanmasını teminen, ulusal muhasebe standartlarının uluslararası kabul görmüş muhasebe ilkeleri ve en iyi muhasebe uygulama örnekleri ile uyumunu gerçekleştirmek üzere gerekli çalışmaları yapmak,

e) Finansal tabloların ihtiyaçlara uygun bilgi sunmasını ve belirlenecek standartlarla ilgili olarak uygulamada karşılaşılabilecek sorunlara ilişkin önlem alınabilmesini sağlamak üzere, standartların oluşturulması sürecinde muhasebe ilgi gruplarının görüşlerinin alınmasını sağlamak ve standartların oluşturulması sürecinde düzenli olarak kamuoyunu bilgilendirmek,

f) Gerektiğinde uygulamaya açıklık kazandırmak üzere muhasebe standartlarının uygulanmasında tereddüt oluşan konularda Yorumlar yayımlamak,

g) Ulusal muhasebe standartlarının benimsenmesine ve standartların uygulanmasına ilişkin kamu bilincinin yerleştirilmesine yönelik olarak toplantı, konferans, sempozyum, kongre gibi faaliyetler düzenlemek ve gerekirse çeşitli yayınlar hazırlamak ve bastırmak.

Kurulun yetkileri

Madde 10 — Kurulun mesleki nitelikli görevlerine ilişkin yetkileri aşağıda belirtilmiştir:

a) Ulusal muhasebe standartlarının oluşturulması ve uygulanmasına yön verilmesi amacıyla hazırlanacak standartları, yorumları ve bunlara ilişkin diğer belgeleri görüşüp karara bağlamak,

b) Muhasebe standartlarının uygulanmasına ilişkin genelge ve özelgeler yayımlamak,

c) Kurula yapılan başvuruları, inceleme, izleme ve araştırma raporlarını görüşüp karara bağlamak,

d) Kurul tarafından veya çalışma komisyonlarınca hazırlanan veya ilgili yerlere hazırlatılan görüş ya da öneri nitelikli etüd, inceleme, araştırma ve diğer çalışmaları, derlenen istatistik verileri değerlendirerek, gerekli görülenlerin yayımlanmasını görüşüp karara bağlamak,

e) Çalışma komisyonlarının kurulmasını, üyelerinin ve çalışma komisyonları başkanlarının belirlenmesini görüşüp karara bağlamak,

f) Gerekli hallerde yurt içi ve yurt dışından danışmanlık hizmeti satın alınmasına karar vermek,

g) Benzeri diğer konularda karar almak.

Kurulun idari nitelikli görevlerine ilişkin yetkileri aşağıda belirtilmiştir:

a) Muhasebe standartlarının oluşturulması ve yayımlanması koşullarını belirlemek ve gerekli düzenlemeleri yapmak,

b) Faaliyetlerin sürdürülmesi ile ilgili olarak çalışma komisyonlarınca esas alınacak usul ve esasları saptamak,

c) Kurulda saklanacak bilgi ve belgeleri belirlemek,

d) Çalışma komisyonlarının yıllık ya da belli süreli çalışma programlarını görüşüp kesinleştirmek,

e) Hazırlanan Kurul bütçe ve kesin hesabını, kabul etmek ve Maliye Bakanlığına göndermek,

f) Yıl içinde ortaya çıkacak gereksinimler karşısında bütçeyi revize etmek, gelir ve harcamalara ilişkin ödenekleri artırmak veya fasıllar arası gerekli aktarmaları yapmak,

g) 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde istihdam edilen personele ilişkin disiplin, ücret, ikramiye ve diğer sosyal yardımlar gibi konularda, ilgili mevzuatın ve bu Yönetmeliğin kendi yetkisine bıraktığı hususları görüşüp karara bağlamak,

h) Bu Yönetmelikte ve diğer düzenlemelerde kendi yetkisine bırakılan satın alma, satma ve kiralama konularındaki dosyaları, sözleşme önerilerini görüşüp karara bağlamak,

i) Başkan adına temsil ve imzaya yetkili yönetici personelin bu yetkilerinin kapsamını belirlemek, imza örneklerini tescil ve ilan etmek,

j) Çalışma komisyonlarının ve personelin çalışmaları hakkında Başkandan bilgi istemek ve çalışma sonuçlarını değerlendirmek,

k) Benzeri diğer konularda karar almak.

Üyelerin görev ve yetkileri

Madde 11 — Üyelerin başlıca görev ve yetkileri şunlardır:

a) Kurul tarafından verilen görevleri yerine getirmek,

b) Kurulun toplantılarına katılmak; Kurul işleri hakkındaki görüş, düşünce ve önerilerini Başkana bildirmek,

c) Kurul çalışmalarının uyumlu, verimli ve düzenli yürütülmesini sağlamak konusunda Başkana yardımcı olmak,

d) Kurulca karar alınmasına gerek görülen konuların görüşülmesi ve karara bağlanması veya verilen kararların uygulanması ile ilgili olarak Başkana öneride bulunmak,

e) Kurul kararıyla olmak kaydıyla, Kuruldaki her türlü defter, kayıt ve belgeler üzerinde incelemede bulunmak,

f) Kurul kararıyla Kurulun bazı görevlerinin veya çalışma komisyonları sorumluluğunun yerine getirilmesinde görev almak.

Üyelerin hizmet birimleri ile ilişkileri

Madde 12 — Üyelerin, çalışma komisyonları ve personel ile ilişkileri Başkan aracılığıyla sağlanır. Ancak, personel, üyelerden aldığı talimatları ilk amirine bildirerek yerine getirmekle sorumludur.

Başkan ve üyelerin sorumluluğu

Madde 13 — Başkan ve üyeler, Kanunun ve bu Yönetmeliğin Kurula verdiği görevlerin yerine getirilmesinden sorumludurlar.

Başkan ve üyeler, Kurul işlerinde gerekli dikkat ve itinayı göstermek zorundadırlar.

Başkan ve üyeler; çalışmalarında ve Kurul kararlarının alınmasında tarafsız olmak zorundadırlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kurulun Çalışma Esasları

Gündem ve toplantılar

Madde 14 — Kurul, Başkan veya en az beş üyenin çağrısıyla toplanır; gündem toplantıya çağıran tarafından belirlenir. Toplantı günü ile saati Başkan tarafından en az bir hafta önce üyelere bildirilir. Kurul, toplantılara ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

Başkanın teklifi veya katılan üyelerin salt çoğunluğunun kararı ile toplantıların gündemine ilave yapılabilir. Gündeme alınmayan önerilerin salt çoğunluk şartı aranmaksızın gelecek ilk toplantının gündemine alınması zorunludur.

Kurul toplantılarında Başkan veya Başkan Yardımcısının bulunması zorunludur. Başkanın bulunmadığı hallerde toplantıları Başkan Yardımcısı yönetir.

Toplantılar, esas olarak Kurul merkezinde yapılır. Toplantı nisabı sağlanmak ve hazır bulunan üyelerin salt çoğunluğu tarafından kabul edilmek şartıyla, başkan veya üyelerin teknolojik olanaklardan yararlanmak suretiyle farklı mekanlardan toplantıya katılımı sağlanabilir.

Toplantıya katılamama halleri

Madde 15 — Başkan ve üyelerin bütün toplantılarda bulunmaları esastır.

Üyelerden mazereti bulunanların mazeretlerini yazılı olarak Başkana bildirmeleri gerekir.

Başkan ve üyelerin yurt içi ve yurt dışı görev gezileri, toplantı yeter sayısı bakımından sakınca yaratmamak koşuluyla Kurul kararı ile düzenlenir.

Toplantı ve karar yeter sayısı

Madde 16 — Kurul, Başkan dahil en az altı üyenin hazır bulunması ile toplanır. Kurul kararlarının kabul edilebilmesi için en az beş üyenin olumlu oyu gerekir.

Tutanak, karar defteri ve kararlar

Madde 17 — Toplantılarda görüşülen hususların kayda alınması, tutanağa geçirilmesi, tutanağın saklanması, karar defterinin şekli ve kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar ile kamuoyuna duyurulacak kararlar Kurulca belirlenir.

Toplantılara katılabilecek diğer kişiler

Madde 18 — Toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu tarafından kabul edilmesi durumunda, çalışma komisyonu üyeleri veya Kurul bünyesi dışından uzman kişiler de toplantılara davet edilebilir.

Ancak Kurul kararları toplantıya dışardan katılanların yanında alınmaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Genel Yönetim İlkeleri

Başkanın görev ve yetkileri

Madde 19 — Başkan; Kurulun en üst amiri olup, Kurulun yönetimi ve faaliyetlerinden sorumludur.

Bu sorumluluk, Kurulun gelirlerini, harcamalarını, çalışmalarının genel çerçevede planlanması, düzenlenmesi, denetlenmesi, değerlendirilmesi ve gerektiğinde kamuoyuna duyurulması hususlarını kapsar.

Başkanın görev ve yetkileri şunlardır:

a) Kurulu temsil etmek,

b) Kurulun ve çalışma komisyonlarının düzenli ve verimli bir biçimde çalışmasını sağlamak,

c) Kurul toplantılarının gündemini, gün ve saatlerini belirlemek, toplantıya davet etmek ve toplantıları yönetmek,

d) Kurul kararlarının gereğinin yerine getirilmesini ve kamuoyuna duyurulmasını sağlamak,

e) Kurula intikal eden önerilere son şeklini vererek ya da mütalaasını ekleyerek Kurula sunmak,

f) Kurulun diğer kuruluşlarla ilişkilerini düzenlemek ve yürütmek,

g) Kurul adına basın ve yayın organlarına beyan ve açıklamalarda bulunmak,

h) Kurulca verilecek diğer görevleri yapmak.

Başkan, görev ve yetkilerinden uygun gördüklerini sınırları açıkça belirtilmek suretiyle Başkan Yardımcısına devredebilir.

Başkan yardımcısının görev ve sorumlulukları

Madde 20 — Başkan Yardımcısı, Başkanın görevinde bulunmadığı izin, hastalık, yolculuk ve diğer hallerde ilgili mevzuatta Başkana verilmiş olan görev ve sorumlulukların kesintisiz olarak yürütülmesini sağlar.

Çalışma komisyonları

Madde 21 — Çalışma komisyonları; her yılın başında yıllık çalışma programına uygun olarak Kurul kararıyla belirlenir. Kurul, gerekli görülen hallerde yıllık çalışma programında yer almayan konularda da çalışma komisyonları kurulmasına karar verebilir.

Kurul, çalışma komisyonu kurulmasına karar verdiği projenin konusuna göre çalışma komisyonlarında görev almasını uygun gördüğü personeli ve bu proje ile ilgili olan kamu kurum ve kuruluşları ile meslek örgütlerini ve diğer muhasebe ilgi gruplarını tespit eder. Tespit ettiği kamu kurum ve kuruluşları ile meslek örgütleri ve diğer muhasebe ilgi gruplarından, komisyon çalışmalarına katkıda bulunmak üzere uzman personel görevlendirilmesi talebinde bulunabilir. Ayrıca, kamu kurum ve kuruluşları ile meslek örgütleri ve diğer muhasebe ilgi grupları, kendi talepleri üzerine ve Kurulca uygun görülmek koşuluyla komisyon çalışmalarına temsilci gönderebilirler. Kurul, serbest olarak çalışan kişilere de çalışma komisyonlarında görev verebilir. Gündeme alınan projenin kamuoyuna duyurulmasını takiben, muhasebe ilgi gruplarının çalışma komisyonuna katılımına ilişkin talepleri Kurulca incelenerek karara bağlanır.

Kurulun daveti üzerine çalışma komisyonlarında görev alan katılımcıların yolluk ve gündelik gibi giderleri Kurulca karşılanabilir.

Kamu kurum ve kuruluşları ile meslek örgütleri ve diğer muhasebe ilgi grupları tarafından, çalışma komisyonlarında görevlendirilecek kişilerin isimlerinin on beş gün içinde Kurula bildirilmesi gerekir. Çalışma komisyonlarının kurulma işlemleri de görevlendirilecek kişilerin bildirilmesini takip eden on beş gün içinde tamamlanmak zorundadır.

Çalışma komisyonlarının teşkili, feshi, çalışma yerleri, katılımcılarda aranacak şartlar ile diğer hususlar Kurulca belirlenir.

Çalışma komisyonlarının çalışma programlarının temini, iletişim, yazışma, doküman temini ve muhafazası gibi ihtiyaçları Kurul tarafından sağlanır.

İş ve evrak akışı

Madde 22 — Kurula gelen ve giden evrak ile bunların kayda alınması, izlenmesi ve saklanması ile ilgili usul ve esaslar Kurulca belirlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Sır Saklama ve Mesleki Çalışmalara İlişkin Haklar

Sır saklama

Madde 23 — Başkan, üyeler ve personel ile çalışma komisyonlarında görevlendirilenler veya çalışma komisyonlarının toplantı ya da çalışmalarına iştirak etmesi uygun görülenler; çalışmaları sırasında Kurula, Kurul ile ilişkide bulunan kişi ve kuruluşlara ve üçüncü kişilere ait öğrendikleri bilgilerin gizliliğine uymakla yükümlüdürler.

Bu kişiler, yaptıkları inceleme ve araştırmalar nedeniyle aldıkları belge, suret, fotokopi ve dosyanın ekini oluşturan diğer veriler ile yazılı bilgileri saklamak ve başkalarının eline geçmemesini sağlayacak önlemleri almak zorundadırlar.

Sır niteliğine sahip bilgiler, kanunen açıkça yetkili kılınan mercilerden başkasına hiç bir suretle açıklanamaz, görevlilerin veya üçüncü kişilerin yararına kullanılamaz.

Bu yükümlülük, ilgililerin görevden ayrılmalarından sonra da devam eder.

Mesleki nitelikli çalışmalara ilişkin haklar

Madde 24 — Kurul çalışmaları kapsamında hazırlanan tamamlanmış ve onaylanmış her türlü rapor ve belgenin telif hakları Kurula ait olup, Kurulun izni olmadan kullanılamaz.

ALTINCI BÖLÜM

Personele İlişkin Hükümler

Personelin statüsü

Madde 25 — Kurul hizmetlerinin gerektirdiği görevler, geçici personel ile 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak sözleşme ile istihdam edilen personel eliyle yürütülür.

Personelde aranacak genel ve özel şartlar

Madde 26 — 4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak Kurulda istihdam edilecek personelde, aşağıda belirtilen genel ve özel şartlar aranır:

Genel şartlar:

a) Türk vatandaşı olmak,

b) Kamu haklarından yasaklı bulunmamak,

c) Görevin gerektirdiği ahlak ve karakter niteliklerini taşımak,

d) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya altı aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak,

e) Askerlikle ilişkisi bulunmamak; askerlik çağına gelmemiş olmak veya askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut erteletmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak,

f) 18 yaşını tamamlamış olmak,

g) Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek vücut veya akıl hastalığı veya vücut sakatlığı ile özürlü bulunmamak.

Özel şartlar:

a) Diğer bir kuruluşa zorunlu hizmet yükümlülüğü bulunmamak veya bu yükümlülüğe ilişkin borcunu ödemeyi kabul etmiş olmak,

b) Görev yapılacak pozisyon için Kurul tarafından belirlenmiş olan eğitim ve mesleki deneyim koşullarını taşıyor olmak.

Personelin atanması veya görevlendirilmesi

Madde 27 — 4857 sayılı İş Kanununa tabi personelin pozisyonlarının belirlenmesi ve atanması, kamu kurum ve kuruluşlarında görevli personelin Kurulda geçici olarak görevlendirilmesi Kurul tarafından yapılır.

Ücret, diğer sosyal haklar ve yardımlar

Madde 28 — 4857 sayılı İş Kanununa tabi personele kendileriyle yapılan hizmet akitlerinde belirlenen miktarlarda ücret, diğer sosyal haklar ve yardımlar ödenir.

Ancak; Kurum personeli için belirlenen ücret, diğer sosyal haklar ve yardımlar ile her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer mali ödemelerin toplam tutarı, 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesi ve bu madde uyarınca yürürlüğe konulan Bakanlar Kurulu kararlarındaki esas ve miktara uymak kaydıyla Kurulca belirlenir.

Yol giderleri ve gündelikler

Madde 29 — Başkan ve üyeler ile personele ödenecek yurt içi gündelikleri, 6245 sayılı Harcırah Kanunu uyarınca yılları bütçe kanunlarında en yüksek devlet memuru için belirlenen gündelik miktarını, yurt dışı gündelikleri ise Bakanlar Kurulunca belirlenen gündelik miktarını geçmemek üzere Kurulca belirlenir.

Personel ihtiyacının tespiti

Madde 30 — Kurulun personel ihtiyacı ve bunun ne şekilde karşılanacağı, iş analizine dayalı olarak yürütülecek işler ve ihtiyaçlar dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenir.

Ödev ve sorumluluklar

Madde 31 — Kurulda görevli personel; Kurul menfaatini korumak, mevzuatta ve Kurul ile yapılmış olan hizmet akitlerinde öngörülen görev ve sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Başka işlerle uğraşma yasağı

Madde 32 — 4857 sayılı İş Kanununa tabi personel, hizmet akdinde aksi belirtilmedikçe Kuruldaki görevleri dışında başka bir işle uğraşamaz, ücretsiz de olsa sürekli ya da geçici bir hizmet kabul edemez. Kurulda görevli geçici personel kendi mevzuatına tabidir. Personel, mesai saatleri içinde görevinin başında bulunur ve bu süre içinde özel işlerle uğraşamaz.

Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı

Madde 33 — Personelin, doğrudan doğruya veya aracı eliyle hediye istemesi ve görevi sırasında olmasa dahi menfaat sağlama amacı ile hediye kabul etmesi, Kurulun iş ilişkisi içinde olduğu gerçek veya tüzel kişilerden borç istemesi ve alması yasaktır.

Bilgi ve demeç verme

Madde 34 — Personel ile çalışma komisyonlarında görevlendirilenler veya çalışma komisyonlarının toplantı ya da çalışmalarına iştirak etmesi uygun görülenler; Kurul veya çalışma komisyonlarının çalışmalarıyla ilgili olarak kamuoyuna bilgi veya demeç veremez. Bilgi ve demeç, ancak Başkan ya da görevlendireceği kişi tarafından verilebilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Kurulun Gelir ve Giderleri ile Bütçe ve Muhasebesine İlişkin Hükümler

Kurulun gelir ve giderleri

Madde 35 — Kurulun gelirleri; Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinin gelirlerinin Kanunda belirtilen kısmı, oluşturulacak muhasebe standartlarının telif hakları, ilgili kuruluşların katkıları ile diğer faaliyet gelirlerinden oluşur. Kurulun gelirleri sayman tarafından takip ve tahsil edilir.

Kurulun giderleri; Kurulun faaliyetleri için gerekli demirbaşlar, kiralar, personel giderleri, üyelerin huzur hakları ile yurt içi ve yurt dışı seyahat harcamaları, personel seyahat harcamaları, iletişim masrafları, kırtasiye, temsil-ağırlama, çalışma komisyonlarında görevlendirilecek kişilerin yol ve ikamet giderleri ile gündelikleri karşılığı ödenen harcırahlar, yurt içi ve yurt dışından alınan danışmanlık ve tercüme hizmetleri bedelleri, kongre, seminer ve benzeri eğitim faaliyetlerine katılım payları ve benzeri diğer giderlerden oluşur.

Kurul bütçesi ve muhasebe işlemleri

Madde 36 — Kurul bütçesi; Başkanın talimatı üzerine, Bütçe Hazırlama Rehberinde yer alan esaslar çerçevesinde, gerekçeli olarak hazırlanır ve Kurul tarafından kabul edildikten sonra Temmuz ayı sonuna kadar Maliye Bakanlığına gönderilir. Bütçe bir metin ve ekindeki cetvellerden oluşur. Bütçe yılı takvim yılıdır.

Kurulun bütçe kesin hesabı, Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hazırlanarak süresi içinde Maliye Bakanlığına gönderilir.

Kurulun muhasebesi tek düzen muhasebe sistemine göre yürütülür.

Kurul; bütçe ve muhasebe işlerine ilişkin diğer konularda karar almaya ve düzenleme yapmaya yetkilidir.

Kurul harcamalarında uyulacak esaslar ve belge düzeni

Madde 37 — Kurulun giderlerinin tahakkuk ettirilmesi ve ödenmesinde 14/10/1991 tarihli ve 21021 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde belirtilen belgelerin aranması esastır. Ancak, anılan Yönetmelikte belirlenen belgelerin dışında herhangi bir belgenin kullanılması zorunluluğunun bulunması halinde, söz konusu Yönetmeliğe bağlı kalmaksızın Kurulca belirlenen belgeler eklenmek suretiyle gider tahakkuku ve ödemesi gerçekleştirilebilir.

Kurulun harcamalarında yetki Kurul Başkanına aittir. Kurul Başkanı bu yetkisini sınırları açıkça belirtilmek kaydıyla yetki kademesinde kendisine en yakın yöneticiye devredebilir.

Kurulun giderlerini tahakkuk ettirerek ödenebilir hale getirme görevi, harcama yetkilisine yetki kademesi bakımından en yakın yönetici veya üye tarafından yerine getirilir. Bu görevliler, giderin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesinden sorumludur.

Ödenebilir hale getirilen gider, Kurul Başkanı tarafından belirlenen sayman tarafından ödenir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Geçici Madde 1 — Kurulun 2004 mali yılı bütçesi, Maliye Bakanlığının bilgisi dahilinde, Kurul onayı ile yürürlüğe konulur.

Yürürlük

Madde 38 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 39 — Bu Yönetmelik hükümlerini Kurulun ilgili olduğu Bakan yürütür.

—— • ——

Karar Sayısı : 2004/6926

Ekli “Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”in yürürlüğe konulması; Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcılığı’nın 18/2/2004 tarihli ve 26186 sayılı yazısı üzerine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 2 nci ve 72 nci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu’nca 24/2/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Ahmet Necdet SEZER

CUMHURBAŞKANI

Recep Tayyip ERDOĞAN

     

Başbakan

     

B. ATALAY

A. ŞENER

M. A. ŞAHİN

B. ATALAY

Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd. V.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bakanı

A. BABACAN

M. AYDIN

G. AKŞİT

A. COŞKUN

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı V.

M. A. ŞAHİN

A.AKSU

A.AKSU

K.UNAKITAN

Adalet Bakanı V.

Milli Savunma Bakanı V.

İçişleri Bakanı

Maliye Bakanı

H.ÇELİK

Z. ERGEZEN

R.AKDAĞ

B. YILDIRIM

Milli Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskan Bakanı

Sağlık Bakanı

Ulaştırma Bakanı

S.GÜÇLÜ

M. BAŞESGİOĞLU

A. COŞKUN

 

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

Sanayi ve Ticaret Bakanı

 

M.H.GÜLER

E. MUMCU

O. PEPE

 

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı

Kültür ve Turizm Bakanı

Çevre ve Orman Bakanı

 

Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin

Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

Madde 1 — 19/4/1983 tarihli ve 83/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 8 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Öğretmen olan eşlerin eş durumu özrüne bağlı yer değiştirme suretiyle atanmaları, yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılır.”

Madde 2 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 3 — Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Sayfa Başı


Tebliğler

Maliye Bakanlığından:

2004 Malî Yılı Bütçe Uygulama Talimatı

(Sıra No: 7)

 

—— • ——

—— • ——

Sayfa Başı


YARGI BÖLÜMÜ

Anayasa Mahkemesi Kararı

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

 

Esas Sayısı : 2003/28

Karar Sayısı : 2003/42

Karar Günü : 22.5.2003

 

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Danıştay Beşinci Daire

İTİRAZIN KONUSU : 10.7.1987 günlü, 285 sayılı Olağanüstü Hal Bölge Valiliği İhdası Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 425 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yeniden düzenlenen 7. maddesinin, Anayasa’nın 2., 5., 6., 7., 13., 15., 121. ve 125. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

Davacının, 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca olağanüstü hal bölgesi dışında bir ilde görevlendirilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada, itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Danıştay Beşinci Daire iptali için başvurmuştur.

II- İTİRAZIN GEREKÇESİ

Başvuru kararının gerekçe bölümü şöyledir:

“...

I) Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamelerinin Anayasa Yargısınca Denetimi

a) Anayasanın Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkilerini belirleyen 148. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesinde, olağanüstü hallerde, sıkıyönetim ve savaş hallerinde çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde dava açılamayacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

1982 Anayasasının olağanüstü hallerle ilgili 121. maddesinde, olağanüstü yönetim usullerinin Olağanüstü Hal Kanununda düzenleneceği belirtilmiştir. Maddenin devamında ise; olağanüstü hal süresince Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunun, olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda, kanun hükmünde kararnameler çıkarabileceği, bu kararnamelerin Resmi Gazetede yayımlanacağı ve aynı gün TBMM’nin onayına sunulacağı, bunların Meclisce onaylanmasına ilişkin süre ve usulün İçtüzükle belirleneceği öngörülmüştür.

...

Olayda; 285 sayılı KHK’nin yıllar (1987) önce yayımlanmasına karşın Meclisce onaylanmadığı anlaşılmaktadır. Oysa, 16.5.1998 günlü, 424 sayılı İçtüzük değişikliği ile, Anayasanın 121. ve 122. maddeleri gereği, bu kanun hükmünde kararnamelerin Mecliste görüşülmesine ilişkin usul ve süre belirlenmiştir. İçtüzüğe göre; söz konusu kararnameler en geç 30 gün içerisinde görüşülüp karara bağlanacaktır. Anayasanın 121. ve 122. maddelerinin, 6., 7. ve 8. maddeleriyle birlikte yorumlandığında, OHAL KHK çıkarma yetkisinin, TBMM’nin denetiminde ve onun onayıyla tamamlanacak bir yetki olduğu kuşkusuzdur.

Bu itibarla TBMM’nde onbeş yılı aşkın süredir onaylanmamış olan 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, Anayasanın 121 inci maddesinin tanıdığı yetkiye dayalı olağanüstü hale ilişkin kanun hükmünde kararname olma niteliğini yitirmiş bulunmaktadır. Dolayısıyla TBMM’nin onayı alınmadan süreklilik kazandırılan 285 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin, Anayasanın 148 inci maddesinde yargısal denetime tabi olmayan kanun hükmünde kararnameler kapsamına girmemesi nedeniyle, adına bağlı kalmaksızın yargısal denetiminin yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

II) Anayasa’ya Aykırılık Gerekçeleri

1- Anayasanın 121. maddesine aykırılık gerekçesi:

Anayasanın 121. maddesinin üçüncü fıkrası ve 2935 sayılı Olağanüstü Hal Yasasının 4. maddesine göre, olağanüstü hallerde kararlaştırılacak olan KHK’nin düzenleme alanı “olağanüstü halin gerekli kıldığı konular”dır. Olağanüstü hal yönetimi ve olağanüstü hal yönetiminin yetkileri dışında kalan bir alan olan yargı yoluna ilişkin düzenlemenin Olağanüstü Hal KHK’si ile yapılması Anayasanın 121. maddesine aykırılık taşımaktadır.

2- Anayasanın 5., 6.. ve 7. maddelerine aykırılık gerekçeleri:

OHAL. KHK. ile yargı yolunun yasama organının tasarrufu dışında kapatılması; “Hiçbir kimse veya organın kaynağını Anayasadan almayan bir devlet yetkisini kullanamaz” denilen Anayasanın 6. maddesine aykırıdır.

Anayasanın “Devletin temel amaç ve görevleri” başlığını taşıyan 5. maddesi, Devlete “Cumhuriyeti ve Demokrasiyi korumak” görevini vermiştir. Oysa, yargı yolunu OHAL. valisinin tasarruflarına karşı kapalı tutma anlayışı, demokrasiyi korumak değil, her olanaktan yararlanarak demokrasiden uzaklaşmayı amaçlamaktadır. Bu nedenle böyle bir hüküm Anayasanın 5. maddesine aykırıdır.

Anayasanın 7. maddesi, yasama yetkisinin devredilemeyeceğini vurgulamaktadır.

285 sayılı KHK’nin 7. maddesi, yargı yoluna ilişkin bir düzenleme öngörmektedir. Böylece, KHK’nin 7. maddesi, yasa ile düzenlenmesi gereken bir konuda düzenleme yapmaktadır. Oysa yargı yoluna ilişkin düzenlemelerin ancak ve ancak bir yasa ile yapılması ve bu yasanın Anayasal yetki çerçevesinde olması gerekmektedir.

Bütün bu nedenler karşısında, 285 sayılı KHK’nin 7. maddesi Anayasanın 5., 6. ve 7. maddelerine aykırı niteliktedir.

3- Anayasanın 13. maddesine aykırılık gerekçesi:

Anayasanın “Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması” başlığını taşıyan 13. maddesinin 1. fıkrasında; “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.” denilmektedir.

Bu düzenleme, temel hak ve özgürlüklerin özlerine dokunulamayacağını belirttiği gibi, temel hak ve özgürlüklerin ilgili maddelerinde gösterilen nedenlerle sınırlanabileceğini öngörmektedir. Ayrıca, “ancak, kanunla sınırlanabilir” denilmek suretiyle, hak ve hürriyet sınırlamalarının münhasıran yasa konusu olacağı, yani yasama tasarrufundan başka bir düzenleyici tasarrufla hak ve hürriyetlerin sınırlanmayacağı belirtilmiştir. Hak ve hürriyetlerin sınırlanmasında yasa ile yapılmasının yanında, Anayasanın ilgili maddelerinde öngörülen özel sebeplerle, Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olarak yasa ile sınırlanacağını ve bu sınırlamanın demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olamayacağı vurgulanmaktadır.

Ülkemizin de taraf olduğu İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinin 6. maddesi ile de güvenceye kavuşturulan bütün hak ve özgürlükleri korumaya yönelik “hak arama özgürlüğünün”; özüne dokunacak nitelikte, yasa dışı bir tasarrufla kullanımının engellenmesi niteliğinde olan 285 sayılı KHK’nin 7. maddesi, Anayasanın 13. maddesinde yer alan sınırlamaların kapsamı dışına çıktığından iptali gerekir.

4- Anayasanın 15. maddesine aykırılık gerekçesi:

“Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması” başlığını taşıyan Anayasanın 15. maddesinin 1. fıkrasında “Savaş, seferberlik, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde ... durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir” denilmektedir. Dolayısıyla, bu düzenleme ile olağanüstü durumlarda temel hak ve özgürlüklerin kısmen veya tamamen durdurulması, durumun gerektirdiği ölçüde olabilmektedir. Hak ve hürriyetlerin durdurulması yahut bunlara ilişkin güvencelere aykırı tedbirler alınmasında, “durumun gerektirdiği ölçü” içinde kalınmayarak yani “istisna”da orantı korunmayarak ve uluslararası hukuktan doğan yükümlülükler de ihlal edilerek 285 sayılı KHK’nin 7. maddesi ile hak arama özgürlüğüne ilişkin olarak engelleme getirilmesi, Anayasanın 15. maddesinde belirtilen sınırları aşması nedeniyle bu maddeye açıkça aykırılık oluşturmaktadır.

5- Anayasanın 2. maddesine aykırılık gerekçesi:

Anayasanın “Cumhuriyetin nitelikleri” başlığını taşıyan 2. maddesinde, “Türkiye Cumhuriyetinin adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, demokratik ... sosyal bir hukuk devleti...” olduğu belirtilmektedir.

Anayasanın herhangi bir hükmünü yorumlayarak hak arama özgürlüğünün engellenmesi; hukukun temel ilkeleriyle, hukuk devletinin varlığı ve amacı ile bağdaşmayan nitelik taşıyacaktır.

Anayasa Mahkemesinin hukuk devleti tanımında açıkça belirtildiği üzere; hukuk devleti bütün işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı bulunan devlet demektir.

285 sayılı KHK’nin 7. maddesi ile, OHAL valisi tasarruflarına karşı yargı yolunun kapalı tutulması hukuk devleti açısından tehlike içermektedir. Böyle bir düzenleme, hiçbir hukuksal esasa bağlı olmadan, dilediği gibi uygulamalar yönünden keyfiliği getiren bir düzenlemedir. Keyfilik, hukuk devleti anlayışı ile bağdaşmaz. Bu nedenle hüküm Anayasanın 2. maddesine aykırıdır.

6- Anayasanın 125. maddesine aykırılık gerekçesi:

Olağanüstü durum KHK’siyle bölge valilerine tanınan yetkinin yargı denetimi dışında tutulması, hukuk devleti ve hukukun üstünlüğü ilkesi ile bağdaşmamaktadır. Yürütmeye bu alanda tanınan yetkinin yargı denetimine tabi olmaması, hem erkler arasındaki düzeni bozacak hem de bireylerin hukuka ve adalete olan güven ve inancını sarsacak niteliktedir.

Anayasanın 125. maddesinin 7. fıkrası olağanüstü yönetimlerde yasanın, yürütmenin durdurulması kararı verilmesini sınırlayabileceğini belirtmektedir. Bu hükmün karşıt anlamı, olağanüstü yönetim usullerinde bile iptal davası açılması yolunun yasa ile olsa dahi engellenemeyeceğidir. Olağanüstü hal bir keyfilik ve denetimsizlik yönetimi değildir. Olağanüstü yönetimlerde, yetkili organların tesis ettikleri bireysel ve düzenleyici işlemlerin idari yargı denetimine tabi tutulması özgürlükçü ve demokratik düzenin bir gereğidir.

Dava konusu hüküm yargı yolunu kapatmaya ilişkindir. Bu hüküm, Anayasanın hukuk devletini belirleyen 2. maddesine ve idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunu açan 125. maddesine aykırıdır. Çünkü, kamu düzeninin korunmasına ve şiddet eylemlerinin önlenmesine yardımcı olacak bir yönü bulunmamaktadır. Bu nedenle ölçü kuralı, elverişlilik ilkesiyle çelişmekte ve dolayısıyla da Anayasaya aykırılık taşımaktadır.

Açıklanan nedenlerle ve bir davaya bakmakta olan mahkemenin, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasaya aykırı görmesi durumunda, bu yoldaki gerekçeli kararı ile Anayasa Mahkemesine başvurması gerektiğini düzenleyen 2949 sayılı Yasanın 28. maddesinin 1. fıkrası gereğince 285 sayılı KHK’nin 7. maddesinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına, dosyada bulunan ilgili belgelerin onaylı birer örneğinin Anayasa Mahkemesi Başkanlığına gönderilmesine, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına, 19.11.2002 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.”

III- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

10.7.1987 günlü, 285 sayılı “Olağanüstü Hal Bölge Valiliği İhdası Hakkında Kanun Hükmünde Kararname”nin 425 sayılı KHK ile yeniden düzenlenen itiraz konusu 7. maddesi şöyledir:

“Madde 7- Bu Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal Bölge Valisine tanınan yetkilerin kullanılması ile ilgili idari işlemler hakkında iptal davası açılamaz.”

B- Dayanılan ve İlgili Görülen Anayasa Kuralları

Başvuru kararında itiraz konusu kuralın Anayasa’nın 2., 5., 6., 7., 13., 15., 121. ve 125. maddelerine aykırılığı ileri sürülmüş, 91. maddesi ise Mahkememizce ilgili görülmüştür.

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 8. maddesi gereğince, Haşim KILIÇ, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Sacit ADALI, Ali HÜNER, Fulya KANTARCIOĞLU, Ertuğrul ERSOY, Tülay TUĞCU, Ahmet AKYALÇIN, Enis TUNGA ve Mehmet ERTEN’in katılmalarıyla 22.5.2003 günü yapılan ilk inceleme toplantısında öncelikle, Anayasa’nın 121. maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak çıkarılan 425 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yeniden düzenlenen itiraz konusu kuralın, Anayasa’nın 148. maddesinin birinci fıkrası gereğince Anayasa Mahkemesi’nin denetimi dışında tutulan bir kural niteliği taşıyıp taşımadığının saptanması gerekmiştir.

Anayasa’nın 121. ve 122. maddelerinde olağanüstü hal, sıkıyönetim, seferberlik ve savaş hallerinde Cumhurbaşkanı’nın başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu’nun “olağanüstü halin” veya “sıkıyönetimin” gerekli kıldığı konularda, kanun hükmünde kararnameler çıkarabileceği; bu kararnamelerin Resmî Gazete’de yayımlanacağı ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin onayına sunulacağı, bunların Meclis’ce onaylanmasına ilişkin süre ve usulün İçtüzük’te belirleneceği öngörülmekte, Anayasa’nın 148. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde de “... olağanüstü hallerde, sıkıyönetim ve savaş hallerinde çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla, Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz”, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 19. maddesinde ise “Olağanüstü hallerde, sıkıyönetim ve savaş hallerinde Anayasanın 121 ve 122 nci maddeleri gereğince çıkarılan kanun hükmünde kararnamelere karşı şekil ve esas bakımından iptal davası açılamaz ve mahkemelerde Anayasaya aykırılık iddiası ileri sürülemez” denilmektedir.

Ancak, Anayasa’nın 121. ve 122. maddelerine göre çıkarılan KHK’lerin Anayasa Mahkemesi’nin denetim alanı dışında kalabilmesi için yalnız isimlerinin farklı olması ve düzenlenmelerinin değişik usul ve esaslara bağlı tutulması yetmez, içeriklerinin de olağanüstü hal ve sıkıyönetimin gerekli kıldığı konularla sınırlı tutulması gerekir. Bu nedenle, içeriğine bakılmaksızın sadece olağanüstü hal veya sıkıyönetimin devamı süresince özel bir usul uygulanarak çıkarıldığı ve buna bağlı olarak isimlendirildiği için bir KHK’nin bu tür düzenleyici işlem olduğu kabul edilemez.

Öte yandan, olağanüstü hal ve sıkıyönetim süresince Cumhurbaşkanı’nın başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu’na Anayasa’nın 121. ve 122. maddeleriyle tanınan KHK çıkarma yetkisi, kuşkusuz, sadece bu kurallarla değil Anayasa’nın konuya ilişkin diğer düzenlemeleriyle de sınırlıdır. Bu sınırların aşılması durumunda sözkonusu KHK’lerin veya kimi kurallarının Anayasa’da “Olağanüstü yönetim usulleri” bağlamında öngörülen kanun hükmünde kararnameler kapsamında değerlendirilemeyeceği, ancak Anayasa’nın 91. maddesine göre olağan KHK’lerin hukuksal rejimine bağlı tutulabileceği açıktır.

Anayasa’nın “Yargı yolu” başlıklı 125. maddesinin ilk fıkrasında, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu; beşinci fıkrasında, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe gösterilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilebileceği; altıncı fıkrasında da, kanunun, olağanüstü hallerde, sıkıyönetim, seferberlik ve savaş halinde ayrıca millî güvenlik, kamu düzeni, genel sağlık nedenleri ile yürütmenin durdurulması kararı verilmesini sınırlayabileceği belirtilmektedir. Buna göre, madde ile açıkça yargısal denetimine izin verilmeyenler dışında idari işlemlere karşı dava açma hakkı hiçbir halde engellenemeyecek, ancak sayılan durumlar nedeniyle yalnız yürütmenin durdurulması kararı verilmesi sınırlanabilecektir. Oysa, 285 sayılı Olağanüstü Hal Bölge Valiliği İhdası Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 425 sayılı KHK ile yeniden düzenlenen itiraz konusu 7. maddesinde, “Bu Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal Bölge Valisine tanınan yetkilerin kullanılması ile ilgili idari işlemler hakkında iptal davası açılamaz” denilerek bu işlemlere karşı dava açma hakkı ortadan kaldırılmış, böylece Anayasa’nın olağanüstü yönetim usulü bağlamında öngörmediği bir yetki kullanılmıştır.

Bu durumda, itiraz konusu kuralın olağanüstü halle ilgili bir düzenleme olduğunun kabulü olanaklı bulunmadığından olağan KHK kuralı olarak değerlendirilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle, 10.7.1987 günlü, 285 sayılı “Olağanüstü Hal Bölge Valiliği İhdası Hakkında Kanun Hükmünde Kararname”nin 425 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yeniden düzenlenen 7. maddesinin, Anayasa’nın 121. maddesinin üçüncü fıkrasına göre çıkarılan ve 148. maddesinin birinci fıkrasında da şekil ve esas bakımından Anayasa’ya aykırılığı savıyla Anayasa Mahkemesi’nde dava açılamayacağı öngörülen bir kanun hükmünde kararname kuralı olmadığı sonucuna varılarak dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, Samia AKBULUT, Yalçın ACARGÜN, Ali HÜNER, Ertuğrul ERSOY ile Tülay TUĞCU’nun karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA karar verilmiştir.

V- ESASIN İNCELENMESİ

Başvuru kararı ve ekleri, işin esasına ilişki rapor, itiraz konusu kanun hükmünde kararname kuralı, dayanılan ve ilgili görülen Anayasa kuralları ve bunların gerekçeleri ile diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Başvuru kararında, itiraz konusu kuralın Anayasa’nın 2., 5., 6., 7., 13., 15., 121. ve 125. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Ancak, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 29. maddesine göre Anayasa Mahkemesi, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün Anayasa’ya aykırılığı hususunda ilgililer tarafından ileri sürülen gerekçelere dayanmaya mecbur değildir. Anayasa Mahkemesi taleple bağlı kalmak kaydıyla başka gerekçe ile de Anayasa’ya aykırılık kararı verebilir.

Bu nedenle, kural Anayasa’nın 91. maddesi yönünden de incelenmiştir.

Anayasa’nın 91. maddesinin ilk fıkrasında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin, Bakanlar Kurulu’na kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebileceği; ancak sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa’nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevlerin kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemeyeceği; ikinci fıkrasında da yetki kanununun, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, amacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılamayacağını göstereceği öngörülmüştür. Buna göre, olağan KHK’lerin öncelikle bir yetki yasasına dayanılarak çıkarılmaları gerekmektedir.

285 sayılı KHK’nin 425 sayılı KHK ile yeniden düzenlenen ve olağan KHK kuralı olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılan itiraz konusu 7. maddesi ise bir yetki yasasına dayanmadığından Anayasa’nın 91. maddesine aykırıdır. İptali gerekir.

Samia AKBULUT, Ali HÜNER, Ertuğrul ERSOY ve Tülay TUĞCU bu görüşlere katılmamışlardır.

Anayasa’nın 91. maddesine aykırı bulunarak iptal edilen kuralın, başvuru kararında ileri sürülen diğer Anayasa kuralları yönünden incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI- SONUÇ

 

10.7.1987 günlü, 285 sayılı “Olağanüstü Hal Bölge Valiliği İhdası Hakkında Kanun Hükmünde Kararname”nin 425 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yeniden düzenlenen 7. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Samia AKBULUT, Ali HÜNER, Ertuğrul ERSOY ile Tülay TUĞCU’nun karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA, 22.5.2003 gününde karar verildi.

 

Başkanvekili

Haşim KILIÇ

Üye

Samia AKBULUT

Üye

Yalçın ACARGÜN

 

 

Üye

Sacit ADALI

Üye

Ali HÜNER

Üye

Fulya KANTARCIOĞLU

 

 

Üye

Ertuğrul ERSOY

Üye

Tülay TUĞCU

Üye

Ahmet AKYALÇIN

 

 

Üye

Enis TUNGA

Üye

Mehmet ERTEN

 

 

Esas Sayısı : 2003/28

Karar Sayısı : 2003/42

KARŞIOY YAZISI

 

Dava 10.7.1987 günlü, 285 sayılı Olağanüstü Hal Bölge Valiliği İhdası Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 425 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yeniden düzenlenen 7. maddesinin Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülerek iptali istemiyle açılmıştır.

Anayasa’nın 121. maddesinin üçüncü fıkrası Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu’na bir yetki yasasına dayanmaksızın olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi tanımakta, aynı fıkra bu nitelikteki kanun hükmünde kararnamelerin Resmi Gazete’de yayımlandığı gün Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin onayına sunulacağını öngörmektedir.

Bu tür bir Kanun Hükmünde Kararname hazırlanırken Anayasa’nın 15. maddesinde belirtilen, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerin ihlâ l edilmemesine, temel hak ve özgürlüklerin durumun gerektirdiği ölçüde kısıtlanmasına, yaşama hakkına, maddî ve manevî varlığın bütünlüğüne, din, vicdan, düşünce ve kanaatleri açıklamaya zorlamamaya, suçsuzluk karinesine uyulması gibi evrensel ilkelerin Bakanlar Kurulunca gözardı edilmemesi asıldır ve hukuk devleti olmanın koşullarındandır.

Bununla birlikte Anayasa’nın 148. maddesinde Anayasa Mahkemesi’nin görev ve yetkileri belirtilirken olağanüstü hallerde sıkıyönetim ve savaş hallerinde çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin şekil ve esas bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’nde dava açılamaz denilmektedir. Bu hükme göre Yasama Meclisine sunulmuş ancak onaydan geçmemiş bu nedenle yasalaşamamış bir Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesinin Anayasal denetimi olanaklı görülmemektedir.

Yürütmenin Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne derhal sunarak yasalaşmasını sağlaması ona Anayasanın 121. maddesi ile verilen bir görevdir. Böylece yasalaşan kanun hükmünde kararnamelerin anayasal denetimi de olanaklı hale gelecektir. İncelediğimiz kanun hükmünde kararnameler de bu gerek yerine getirilmeyerek yargı denetimi dışına çıkarıldığı, Anayasa hükümlerine uyulmadığı bir gerçek ise de Anayasa Mahkemesi de benzer bir tutumla Anayasa’nın 148. maddesini gözardı edemez.

Ancak Anayasa Mahkemesi Anayasa’ya uygunluk denetimi yapması için önüne getirilen yasa veya kanun hükmünde kararnamenin hukuksal niteliğini bu düzenlemelere verilen adla bağlı kalmaksızın belirlemek olanağına sahiptir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesi adı altında yapılan düzenlemelerin Anayasa’nın öngördüğü ve Anayasa’ya uygunluk denetimine bağlı tutmadığı gerçekten bir Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesi niteliğinde olup olmadığını, zaman, yer ve metnin içeriği bakımından incelemek ve bu nitelikte görmediği düzenlemeler yönünden Anayasa’ya uygunluk denetimi yapmak zorundadır. Çünkü Anayasa’nın 148. maddesi yalnızca olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamesi niteliğinde olan düzenlemeler yönünden anayasal denetim yapılmasına engel oluşturur.

İtiraz konusu 10.7.1987 günlü 285 sayılı Olağanüstü Hal Bölge Valiliği İhdası Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 425 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilen 7. maddesi “Bu Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal Bölge Valisine tanınan yetkilerin kullanılması ile ilgili idari işlemler hakkında iptal davası açılamaz” biçimindedir. Bu hükmün olağanüstü hal valisinin aldığı önlemlerin hızlı ve etkin bir biçimde uygulanması amacına yönelik olduğu açıktır. Her ne kadar hükmün hukuk devleti ilkesi ve Anayasa’nın 125. maddesi ile bağdaştırılması mümkün değilse de itiraz konusu kuralın, biçim ve öz bakımından Anayasa’ya aykırılığı savıyla Anayasa Mahkemesi’ne dava açılamayacağı öngörülen Anayasa’nın 148. maddesi kapsamında bir olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamesi olduğu kuşkusuzdur.

Belirtilen nedenlerle, iptal isteminin Mahkeme’nin yetkisizliği nedeniyle reddi gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.

 

 

                                                                                                     Üye                                         Üye                                           Üye

                                                                                         Samia AKBULUT                   Yalçın ACARGÜN                     Ali HÜNER

 

 

                                                                                                                                   Üye                                       Üye

                                                                                                                            Ertuğrul ERSOY                 Tülay TUĞCU

Sayfa Başı